الهه شكرالله‌بابايي *

امروزه در تمام مكاتب پزشكي و دندانپزشكي جهان توجه به امر پيشگيري و بهداشت، مقدم بر درمان قرار گرفته و همه به اين نتيجه رسيده‌اند كه آموزش موثر بهداشت مي‌تواند بهترين و راحت‌ترين راه براي تامين سلامتي افراد جامعه باشد. لذا در اين خصوص نكاتي را درباره بوي بد دهان كه يكي از بيماري‌هاي شايع دهان مي‌باشد به شرح ذيل بيان مي‌كنيم:

بوي بد دهان عبارت است از بوي نامطبوعي كه در هنگام صحبت كردن و يا نفس كشيدن بعضي از افراد احساس مي‌شود كه مي‌تواند نشانه و علامتي از اختلالات دهان و دندان و يا بعضي بيماري‌هاي سيستميك باشد كه مي‌تواند از لحاظ اجتماعي نيز براي شخص ايجاد مشكل نمايد.

عوامل موثر در ايجاد اين مشكل به دو دسته تقسيم مي‌شوند:

- عدم رعايت بهداشت دهان و دندان (وجود پلاك ميكروبي و وجود جرم دنداني).

- اشكال در ترشح بزاق و يا قطع ترشح بزاق و دندان‌هاي پوسيده عفوني.

- ناهنجاري‌هاي دنداني و رديف نبودن دندان‌ها در فكين و گير كردن و باقي ماندن غذا بين دندان‌ها.

- بيماري‌هاي لثه و زبان (به علت وجود شيار بر روي زبان ممكن است خوب تميز نشود.)

- جراحي‌هاي دهان و كشيدن دندان و عدم توجه به توصيه‌هاي دندانپزشك.

- ضايعات بدخيم و سرطاني.

- بيماري هاي بيني،‌دستگاه تنفسي فوقاني، ريوي و دستگاه گوارش.

- اختلالات و تغييرات هورموني زمان بلوغ يا حاملگي.

- ديابت و ساير بيماري‌هاي سيستميك.

- مصرف الكل و انواع دخانيات.

1- رعايت بهداشت دهان و دندان شامل: مسواك زدن به روش صحيح سه بار در روز و هر بار حداقل 5 دقيقه و استفاده از نخ دندان.

2- كشيدن و ترميم دندان‌هاي پوسيده و عفوني و همچنين اصلاح ناهنجاري‌هاي دندان‌هايي كه موجب ايجاد پلاك ميكروبي مي‌گردند.

3- هفته‌اي 2-1 بار روي سطح زبان را به آرامي مسواك كشيده و تميز نماييد.

4- هفته‌اي 2-1 بار از دهانشويه مناسب (بخصوص حاوي فلورايد) استفاده نماييد.

5- اگر مبتلا به بيماري‌هاي زمينه‌اي دهان و لثه و بيماري‌هاي ريوي و دستگاه گوارش و ... هستيد حتما براي درمان به پزشك مراجعه نماييد.

6- الگو و شيوه مصرف مواد غذايي (رژيم غذايي) خود را اصلاح نماييد و از مصرف الكل، استعمال دخانيات و ... خودداري نموده و حتما بخش عمده رژيم غذايي‌تان را به سبزيجات و ميوه‌جات و لبنيات اختصاص دهيد.

7- استفاده متناوب از خوشبوكننده‌هايي از قبيل: جويدن هل، قرص‌هاي نعناع، آدامس‌هاي معطر گياهي و ... مي‌تواند در اين زمينه كمك كننده باشد.

به اميد روزي كه با ترويج فرهنگ آموزش و پيشگيري بتوانيم به ميزان قابل توجهي از مشكلات درماني افراد جامعه بكاهيم.