مریم زنگنه: مادرم می گوید: مادران امروزی کم صبر و بی طاقت هستند زیرا در گذشته های نه چندان دور ما فرزندانمان را بطور طبیعی و در بسیاری موارد در منزل به دنیا می آوردیم و هیچ اتفاقی هم برای بچه ها و مادر رخ نمی داد.

 

 در گذشته زن ها به اندازه کافی فعالیت داشتند بنابراین هنگام فرارسیدن زمان زایمان، به آسانی و به راحتی با کمک یک قابله خانگی بچه های خود را به دنیا می آوردند».
اما در سالهای اخیر خانم ها بعد از اینکه متوجه بارداری خود می شوند، اتوماتیک وار تحرکشان کمتر و در نتیجه چاق تر می شوند. همین کم تحرکی و چاقی سبب می شود بارداری و زایمان روند طبیعی خود را طی نکند و بسیاری از پزشکان هم از این موضوع به نفع خود استفاده می کنند و برای راحت تر بودن خودشان از روش سزارین برای انجام زایمان استفاده می کنند. طرفداری از سزارین این روز ها، هم از جانب بیماران صورت می گیرد و هم پزشکان.

ترس بی مورد از زایمان طبیعی

شاید اولین علت تمایل بیماران به سزارین، ترس از زایمان طبیعی و درد ناشی از آن باشد و عامل مهمی که موجبات این ترس را فراهم می کند کمبود امکانات در زایمان طبیعی، تسهیلات کمتر بیمه و روش نادرست زایمان طبیعی در شرایط فعلی است. در حقیقت زایمان، در محیطی آرام و امن که مادر، کادر مامایی را غمخوار خود بداند و به طور کلی از زایمان طبیعی خود خاطره خوبی در ذهنش بماند می تواند اهرمی برای تبلیغ این زایمان باشد. مادر باید مطمئن باشد که در هر ساعتی که وقت زایمانش فرا برسد شرایط کادر مامایی یکسان است و او می تواند در فضایی مناسب زایمان کند.
مسأله مهم دیگر طرفداری پزشکان از سزارین است که دلایل مختلفی را شامل می شود. یکی از این دلایل قابل پیش بینی بودن سزارین و مشخص بودن برنامه پزشک است که در نتیجه دغدغه کمتری را به او تحمیل می کند و چون تمام کادر مامایی با مسؤولیت و اختیار پزشک اداره می شود مطمئن تر است و پزشک ترجیح می دهد با خاطری آسوده تر عمل خود را انجام دهد.
شاید یکی دیگر از عمده ترین دلایل تشویق پزشکان برای استفاده مادر از روش سزارین، بُعد مادی این جراحی باشد و آن ها برای اینکه می خواهند بابت یک عمل جراحی از بیمارستان پول بگیرند، مادران را از روش طبیعی می ترسانند.

برخی پزشکان پول پرست!

دکتر «مرضیه وحید دستجردی» وزیر بهداشت که خود نیز متخصص زنان و زایمان است همین چند وقت پیش در کنگره سراسری بارداری ایمن گفت: برای کاهش انجام عمل سزارین تعرفه زایمان طبیعی و سزارین را یکی کرده ایم تا بدین وسیله برخی پزشکان پول پرست را قانع کنیم تا دست از بازی با جان نسل آینده این کشور بردارند. وی با اشاره به یکسان شدن تعرفه های زایمان طبیعی و سزارین گفت: این موضوع به تمام مراکز بهداشتی- درمانی ابلاغ می شود. بی تردید این موضوع در کاهش تعداد سزارین و افزایش تعداد زایمان های طبیعی نقش بسزایی خواهد داشت.
البته هرچند به گفته وزیر محترم بهداشت، عزمی جدی از طرف دولت برای کاهش سزارین وجود دارد اما به نظر می رسد پزشکان بخاطر پول بیشتر، آن را نادیده می گیرند و در برابر آن مقاومت سختی می کنند مگر آنکه منافع آن ها تامین شود!
در عین حال دکتر «حسن امامی رضوی» معاون درمان وزیر بهداشت کاهش آمار سزارین را از مهمترین وظایف متخصصان زایمان دانست اما اذعان کرد: «هر چقدر تلاش می کنیم باز می بینیم این اراده در بین متخصصان زنان و زایمان نیست!»

آمار «سزارین» در ایران خیلی بالاست

بنا به آمار رسمی، در ایران حدود 25 تا 35 درصد زایمان ها به صورت عمل جراحی یعنی سزارین صورت می گیرند، در حالی که طبق آمار غیر رسمی در ایران سزارین 5 برابر سایر نقاط جهان است! امروزه در برخی از بیمارستان های ایران این آمار حتی 100 در صد نیز گزارش شده است.
از نظر پزشکان، زایمان طبیعی 3 تا 4 برابر سزارین دردسرساز است ولی تعرفه هایی که به آن اختصاص داده شده خیلی کمتر از سزارین است که این موضوع نیز بر افزایش سزارین در ایران دامن می زند در حالی که در کشورهای پیشرفته دنیا تسهیلات ویژه ای را برای زایمان طبیعی اختصاص داده اند که افراد را به آن ترغیب می کند.
یکی از دلایل عمده افزایش سزارین، خود بیماران هستند. متأسفانه برخی از خانم ها سزارین را هم یک «مد» می پندارند و فکر می کنند هر کس مدرن تر و یا امروزی تر است باید سزارین شود و حتی اصطلاحاتی مانند اینکه زایمان طبیعی یک نوع «توحش» است نیز گفته شده است. برخی هم فکر می کنند سزارین برای نوزادشان بهتر است، زیرا «فشار» بر سر بچه وارد نمی شود.
در حالی که پزشکان به چنین خانمهایی تذکر می دهند که همین فشاری که جنین تحمل می کند برای او حتی مفید هم هست زیرا با حالت مکشی که ایجاد می کند ریه های او را پاک می کند. به همین علت است که نوزادان زایمان طبیعی مشکلات تنفسی کمتری نسبت به سزارینی ها دارند. از بابت فشار بر روی سر جنین نیز نباید نگران باشند چون استخوانهای سر او آن قدر قوی شده اند که این فشار را به خوبی تحمل می کنند و هیچ عارضه ای برای نوزاد پیش نمی آید. حتی در یک تحقیق روشن شد بچه هایی که با روش طبیعی به دنیا آمده اند، بهره هوشی بالاتری دارند. از نظر مد و مدرنی هم باید دانست که امروزه در کشورهای پیشرفته، زایمان طبیعی را یک موفقیت بزرگ برای زنان می دانند و سزارین را یک شکست تلقی می کنند بطوری که کلوپهای حمایت از سزارینی ها تشکیل می شود تا آن ها را از نظر روحی حمایت کنند زیرا معتقدند قادر به کسب یک موفقیت بزرگ نشده اند!
از نظر پیشرفته بودن هم باید تذکر داد که سزارین یک عمل جراحی بزرگ است که در صورتی که برای بیمار ضروری نباشد اصلاً عاقلانه نیست. امروزه در آمریکا هیچ پزشکی نمی تواند بدون یک علت پزشکی قابل قبول اقدام به سزارین بیمار کند و چیزی بعنوان «سزارین اختیاری» که ما در ایران داریم، وجود ندارد. یعنی اگر چنین کاری را انجام دهند از نظر قوانین پزشکی توبیخ می شوند!

کاهش سزارین؟

دکتر «اشرف السادات موسوی» متخصص زنان و زایمان اما خلاف این موضوع گزارش می دهد و به خبرنگار ما می گوید: اتفاقا طبق آنچه ما پزشکان شاهد آن هستیم در سال جاری متقاضیان زایمان طبیعی نسبت به گذشته بسیار افزایش داشته است. وی می افزاید: بیشتر خانم ها اکنون می خواهند از روش های زایمان طبیعی اما بدون درد استفاده کنند که به اعتقاد من روش بسیار خوبی هم هست اما بیمار باید به پزشکش اعتماد کند.
دکتر موسوی تاکید می کند: در حال حاضر بیشتر بیمارستانهای تهران، زایمان بدون درد را انجام می دهند. این روش اکنون در شهرستان ها هم انجام می شود اما باید گسترش پیدا کند. وی می افزاید: اگر در گذشته 40 درصد زایمان ها به شکل سزارین بود به اعتراف بسیاری از همکارانم -البته طبق یک آمار غیررسمی- 10 درصد کاهش تقاضا برای سزارین داریم.
دکتر موسوی، عوارض زیادی را برای سزارین نام می برد و خاطر نشان می کند که زایمان طبیعی این عوارض را ندارد. وی می گوید: سزارین یک عمل جراحی است و عوارض چسبندگی، مشکلات برای زایمان های بعدی و خونریزی از عوارض آن است. بنابراین بیمار نباید به پزشک اصرار کند که از روش سزارین استفاده کند بلکه باید تصمیم گیری در این خصوص را به پزشک مورد اعتمادش بسپارد که اگر زایمان طبیعی برای مادر و کودک خطر داشته باشد از روش سزارین استفاده کند.