دنیای اقتصاد نوشت: برخي مي گويند کمتر کالايي در ايران توليد مي شود که نوع وارداتي آن در بازار موجود نباشد. بستني از جمله معدود محصولات غذايي به شمار مي آيد که کمتر دستخوش رقابت با مشابه خارجي آن قرار گرفته است. کافي است گشتي کوتاه در سوپرمارکت ها و فروشگاه هاي زنجيره اي بزنيد تا با رنگ ها و طعم هاي متنوع و مختلف بستني که محصول کارخانه هاي گوناگون داخلي است، روبه رو شويد.
    
    هر سال نيز با نزديک شدن به فصل تابستان نمودار مصرف بستني در ايران و ورود انواع اين محصول غذايي به بازار افزايش مي يابد، اما با وجود تنوع و تکثر در توليد اين محصول غذايي، اين سوال مطرح است که چند درصد از فرآيند توليد آن در داخل کشور بومي شده است؟
    گسترش روزافزون بازار مصرف بستني در حالي است كه هيچ انجمني متشکل از توليدکنندگان بستني در کشور به وجود نيامده و به نظر مي رسد که توليدکنندگان بستني بيشتر تمايل دارند زير نظر توليدکنندگان محصولات لبني فعاليت کنند؛ چرا که قريب به اتفاق توليدکنندگان بستني در ايران ساير محصولات لبني را نيز توليد مي کنند. به همين دليل آمار دقيقي از سودآوري توليد بستني در کشور و ارزش آن در ميان ساير محصولات غذايي وجود ندارد.
    در اين ميان، ايران در حالي واردات بستني ندارد، كه به جزء شير و شيرخشک مصرفي بيشتر اقلام و مواد مورد نياز براي توليد بستني را از کشورهاي ديگر وارد مي کند؛ موضوعي که بسياري از توليدکنندگان بستني در کشور با آن درگير هستند.
    خبرنگار اعزامي «دنياي اقتصاد» به شيراز در جريان بازديد از شهرک هاي صنعتي اين استان و کارخانه هاي توليد بستني، در رابطه با اين موضوع که در فرآيند توليد بستني تا چه ميزان از محصولات ساخت داخل استفاده مي شود، با برخي فعالان صنعت بستني سازي گفت و گو كرده است.
    
    از واردات طعم دهنده تا ظرف بستني
    كارشناس يک شرکت توليدکننده بستني در پاسخ به اين پرسش كه چه ميزان مواد اوليه بستني از خارج وارد مي شود، مي گويد: به جز شير و شيرخشک مصرفي در توليد بستني، ساير مواد اوليه از جمله انواع طعم دهنده ها، کاکائو، کره حيواني و شکر از طريق واردات تامين مي شود.
    به گفته اين فعال صنعتي، اقلام و وسايل مورد نياز براي بسته بندي و برخي ظروف بستني نيز وارداتي است.
    به گفته اين كارشناس، براي توليد بستني افزودن 5 درصد شيرخشک الزامي است که تا چندي پيش شيرخشک مورد نياز براي توليد بستني نيز از طريق واردات تامين مي شد، اما در حال حاضر توليدکنندگان داخلي شيرخشک مورد نياز شرکت هاي بستني سازي را تامين مي کنند.
    
    بي کيفيت بودن چوب بستني
    در همين حال، يکي ديگر از فعالان صنعت بستني در کشور نيز در گفت و گو با خبرنگار «دنياي اقتصاد» گفت: علاوه بر برخي مواد اوليه، همه چوب بستني هاي مورد نياز در داخل کشور نيز از طريق واردات تامين مي شود.
    علي محمد ابراهيمي، عضو هيات مديره يکي از برندهاي بستني سازي در کشور مي گويد: چوب مورد نياز براي توليد چوب بستني تنها در دو کشور استراليا و شمال شرق روسيه موجود است که کشور روسيه چوب مورد نياز سازندگان چوب بستني در چين را تامين و اين کشور آن را به ساير کشورها صادر مي کند. به گفته وي، توليدکنندگان بستني در کشور نيز چوب بستني مورد نياز خود را از طريق چين تامين مي کنند.
    اينکه چرا ايران نمي تواند حتي چوب بستني را در داخل کشور توليد کند، موضوعي است که يکي ديگر از کارشناسان صنعت بستني در رابطه با آن به خبرنگار ما، مي گويد: چوب بستني توليد داخل از صيقل لازم برخوردار نيست. در واقع بي کيفيت بودن چوب توليدي در کشور موجب شده تا تمام صنعتگران فعال در اين بخش نياز خود را از خارج تامين کنند.
    پرزدار بودن چوب هاي توليدي در داخل نيز يکي ديگر از دلايلي است که به گفته اين کارشناس موجب شده تا محصولات وارداتي جايگزين توليدات داخلي شود.
    از سوي ديگر، مدير کنترل کيفيت يکي از شرکت هاي توليدکننده بستني نيز با اشاره به وارداتي بودن چوب هاي بستني مي گويد: به هرحال بهداشت و نحوه پرداخت چوب هاي بستني بسيار اهميت دارد، بنابراين بخش زيادي از نياز توليدکنندگان به اين محصول از خارج تامين مي شود.
    وي با بيان اينکه هم اکنون حدود 15 توليدکننده بزرگ بستني در کشور فعاليت مي کنند، اظهار کرد: با توجه به اينکه شرايط حمل ونقل و نگهداري بستني دشوار است، هزينه واردات اين محصول به کشور بالابوده و به همين دليل انگيزه واردات بستني به کشور زياد نيست.
    
    بستني ايراني قابل رقابت با خارجي ها
    وي در عين حال به کيفيت بالاي بستني ساخت ايران اشاره کرد و گفت: به جرات مي توان گفت که کيفيت و استاندارد بستني توليدي ايران در سطح جهاني بوده و دليل آن نيز سختگيرانه بودن استانداردهاي داخلي و استفاده از ماشين آلات مدرن توليد بستني است. همچنين مواد اوليه وارداتي هم باکيفيت هستند.
    اين فعال حوزه صنعت بستني سازي ادامه داد: از سوي ديگر، تنوع در بازار بستني ايران هم بسيار بالابوده و مشتريان حق انتخاب زيادي در بازار بستني دارند و مي توان مدعي شد که چيزي در خارج از ايران وجود ندارد که اينجا پيدا نشود. همچنين ترکيبات ميوه و خشکبار ايران نيز با کيفيت هستند که در توليد بستني هم از آنها استفاده مي شود.
    وي با اشاره به موفقيت صنعت بستني ايران به اين نكته نيز اشاره كرد كه كشور ما در حوزه برندسازي بستني خوب عمل نكرده است. به گفته اين كارشناس ارزش بازار بستني ايران دقيقا مشخص نيست، اما آنچه واضح است، اين است که با توجه به جمعيت ايران، کشورمان بازار بسيار بزرگي براي توليدکنندگان بستني محسوب مي شود.
    
    تاثير بستني از هدفمندي
    اما در کنار روند توليد بستني در کشور و وارداتي بودن مواد اوليه مورد نياز براي توليد آن، اين صنعت نيز از سياست هاي دولت در راستاي هدفمندي يارانه ها متاثر شده است.
    واحدهاي توليدكننده بستني به طور كلي معتقدند كه بعد از هدفمند شدن يارانه ها، هزينه هاي توليد آنها نيز افزايش يافته؛ بنابراين براي جبران اين موضوع، چاره اي جز افزايش قيمت باقي نمي ماند.
    در اين ميان، ابراهيمي عضو هيات مديره يك شرکت بستني سازي، در مورد تاثير اجراي قانون هدفمندي يارانه ها در صنعت بستني سازي مي گويد: هدفمندي يارانه ها همه صنايع را با خود درگير کرده است که اين موضوع مزايا و معايب بسياري را براي توليدکنندگان به همراه داشته است. وي در پاسخ به اين سوال که آيا وعده هاي داده شده دولت در فاز اول هدفمندي يارانه ها محقق شده است يا نه؟ گفت: وعده هاي دولت در فاز اول قانون هدفمندي يارانه ها در حال پيگيري است و اميدواريم که در سال جاري اين وعده ها محقق شود.
    
    سهم ايران از صادرات بستني
    موضوع صادرات بستني از سوي توليدکنندگان داخلي نيز محور ديگري است که ابراهيمي در پاسخ به آن مي گويد: کشورهاي حوزه
    خليج فارس و عراق از جمله هدف هاي صادراتي توليدکنندگان داخلي به شمار مي روند. به گفته وي، با اين حال برخي کشورها سعي دارند عرضه محصولات ايراني در حوزه هاي مذکور را با مشکل روبه رو کنند.
    با اين حال صادرات بستني چنان اندك و كم مقدار است كه حتي در گزارش هاي ماهانه رسمي گمرك ايران به آن اشاره مستقلي نمي شود. آمار گمرك نشان مي دهد كه در 12 ماهه سال گذشته 159 ميليون دلار بستني و شربت هاي يخ زده به خارج از كشور صادر شده كه كشور عراق مقصد اصلي 98 درصد اين ميزان صادرات بوده است.