مسکن مهر که یکی ازسیاست‌هاي اصلي دولت برای افزایش عرضه و كنترل قيمت ها در بازار مسکن بود، امروز پس از گذشت چهار سال از اجرا نتوانسته به اهداف اوليه خود دست يافته و به ايجاد آرامش در اين بازار پرتلاطم منتهي شود.

به گزارش خبرنگار ایلنا، در سال ۸۵ تب قيمت ها در بازار مسكن اين حوزه را به شدت فراگرفت، در همين زمان دولت طرح بزرگ خود در حوزه مسكن را كليد زد، طرحي كه با توجه به شعار "مهرورزي و عدالت محوري" دولت نهم، از سال 86 عنوان "مسكن مهر" را به خود گرفت.

پروژه مسکن مهر در قالب بند "د" تبصره ۶ قانون بودجه سال ۸۶ آغاز و سپس بر مبنای قانون ساماندهی و حمایت از تولید و عرضه مسکن، به صورت پیوسته در دستور کار قرار گرفت. این طرح در قالب اجاره بلند مدت زمین جهت احداث مسکن آغاز شد و در طرح جامع مسکن نیز مقرر شد که مبنای طرح فوق، حذف ارزش زمین که بخش قابل توجهی از هزینه تمام شده را به خود اختصاص می‌دهد، قرار گيرد.

ابتداي امر طرح مسکن مهر با هدف خانه دار كردن اقشار ضعیف و طبقات پايين جامعه و حذف قیمت زمین از قیمت تمام شده آغاز شد، اما اين هدف به مرور جاي خود را به وعده "خانه دار كردن تمام ايرانيان" تا پايان فعاليت دولت دهم داد.

از سوي ديگر هدف ديگر اين طرح يعني كاهش تقاضا براي مسكن و كنترل قيمت ها نيز به مرور تحت الشعاع سياست هاي دولت قرار گرفت. رويكرد اوليه مسکن مهر کاهش تقاضا و کنترل قیمت بود اما از چهار سال قبل تاكنون نه تنها تقاضا در اين حوزه كاهش نيافته بلكه باروند رو به رشد قيمت ها، همچنان تقاضا براي خريد خانه به قوت خود باقي است.
به اعتقاد بسياري از كارشناسان، شايد تنها دستاورد طرح مسكن مهر در كنترل تقاضا طي سال هاي اخير، به شهرنشين شدن روستاييان در اطراف كلان شهرها معطوف شد.

ایده خوبی که به بد‌ترین شكل اجرا شد
از طرفی برخلاف تبلیغ‌های مكرر دولت مبنی بر اجرا و افتتاح واحدهای مسکونی مهر به عنوان سیاستي کارآمد برای پاسخگویی به نیاز جامعه، نمي توان از نامهری‌های مسکن مهر چشم پوشید. فاصله نسبتا زیاد تا شهر‌ها، عدم وجود زیرساخت‌های حمل ونقلي مناسب مانند مترو، نبود تاسیسات زیربنایی و روبنایی مناسب، نبود فضای سبز مناسب، عدم ارائه خدمات مناسب اجتماعی و فرهنگی، از جمله مشكلات و چالش هاي پيش روي طرح بزرگ مسكن دولت است. اين در حالي است كه واحدهاي مذكور از بعد كيفي و زيباسازي نيز از وضعيت چندان مطلوبي برخوردار نيستند.

البته مشکلات اين طرح تنها به موارد مذکور محدود نمی‌شود، بلکه در برخی موارد متقاضیان این واحد‌ها با مشکلاتي در حوزه بروكراسي اداري و تناقضاتي در تحويل واحدها نيز مواجه می‌شوند. در اين خصوص، اواخر سال گذشته گروهي از متقاضیاني كه به منظور دریافت واحدهای مسکونی خود در شهرجدید پرند، تجمع و خواستار افزايش آورده خود شده بودند، با تغيير در تحويل واحدهاي مورد نظر از سوي پيمانكار روبرو شدند. براين اساس واحدهای دیگری به جاي واحدهايي كه قرارداد آن منعقد شده بود، براي تحويل به متقاضيان معرفي شد كه اين امر با نارضايتي اين گروه همراه بود.

در این رابطه یکی از متقاضیان در تماس با خبرگزاری ایلنا اعلام كرده بود: خانه هايي که به ما نشان دادند واحدهای درخواستی ما نبودند و متراژ آنها نیز کمتر از واحدهاي مورد قرار داد بود.

اما اکنون بیش از چهار سال از اجرای طرح مسکن مهر می‌گذرد و تنها منبع پاسخگو برای موفقیت یا عدم موفقیت این طرح نسبت به اهداف تعیین شده، وضعيت واقعي بازار مسكن است، بازاري با تلاطم ها و نوسانات بسيار.

هر چند كه به اعتقاد بسياري از كارشنان طرح مسكن مهر ايده خوبي بود، اما متاسفانه به بدترين شكل اجرا شد. كما اينكه اين طرح در برخي شهرها به ويژه در شهرهاي كوچك موفقيت هاي نسبتا خوبي كسب كرده است.

«طرح ویژه»؛ سیاست دوباره دولت برای خانه دار کردن مردم
براساس این گزارش، اواخر سال گذشته دولت سیاست جدیدی را در بخش مسکن کشور كليد زد، سیاستی که از آن با عنوان مسکن مهر ويژه یاد مي شود. اواخر سال 90، رئیس جمهور در دیدار از واحدهای مسکونی مهر شهر پردیس از اجرای طرح جدید مسکن در سال ۹۱ خبرداد. بر اين اساس کار کار‌شناسی و مکان یابی برای طرح جدید مسکن مهر با عنوان «طرح ویژه» از سوی دولت و وزارت راه و شهرسازی به عنوان متولی این طرح آغاز شد.

از تفاوت‌های عمده واحدهای مسکونی مهر با واحدهای مسکونی طرح ویژه مي توان به حذف فاصله مسافتی و ساخت مسکن مهر در داخل شهر‌ها اشاره كرد که اجرای آن در تهران و در چهار منطقه تهرانسر، چیتگر، حکیمیه و شهر جدید پردیس به عنوان نزدیک‌ترین آغاز می‌شود.

در این رابطه ایرج رهبر، رئیس کانون سراسری انبوه سازان در گفت‌و‌گو با ایلنا گفته بود: این واحد‌ها از نظر نازک کاری و کیفیت در سطح مطلوبي قرار دارند و نمای برخی از این واحد‌ها از سنگ است. وی با بیان اینکه قیمت زمین نیز همانند واحدهای مسکونی مهر در اطراف شهر‌ها از قیمت تمام شده مسکن حذف شده است، گفت: البته قیمت تمام شده واحدهای مسکونی مهر طرح ویژه بالا‌تر از واحدهای مسکونی مهر در اطراف شهر‌ها است.

براساس این گزارش طبق گفته مسئولان، واحدهای مسکونی مهر ویژه با هدف ساخت مسکن براي اقشار متوسط جامعه ساخته می‌شود اما تا چه حد قیمت تمام شده این واحد‌ها کنترل شده است و مردم توان خرید آن را دارند، نیازمند اعلام شرایط قیمت این واحد‌ها از سوی وزارت راه و شهرسازی است. در مرحله اول طرح ویژه ۱۰ هزار واحد در تهرانسر، ۷۵ هزار واحد در شهر جدید پردیس و دو هزار واحد نيز در حکیمیه احداث خواهد شد.

به گزارش خبرنگار ایلنا در شهر جدید پردیس ۷۵ هزار واحد مسکونی طرح ویژه ساخته می‌شود که ۱۰ هزار واحد آن توسط نظارت مستقیم انبوه سازان و۶۵ هزار واحد آن نیز طی فراخوانی توسط سایرانبوه سازان احداث می‌شود.

به گفته رئیس کانون سراسری انبوه سازان دلایل این افزایش قیمت نسبت به دیگر واحد‌ها دقت در نازک کاری، استفاده نمای سنگ، محاسبه هزینه تاسیسات زیربنایی و روبنایی، استفاده از سنگ در راه پله‌ها، به کارگیری کولر و پکیج در واحد‌ها و...
است.

طرح مسکن ویژه قیمت‌ها را می‌شکند؟
از آنجایی که این واحد‌ها با هدف خانه دار كردن اقشار متوسط جامعه ساخته می‌شود، باید پاسخ نیاز متقاضی مورد نظر را بدهد. مسئولان دولت معتقدند كه اجرايي شدن این طرح قیمت‌ها را می‌شکند؛ اما قیمت تمام شده واحدهای مسکونی طرح ویژه چقدر است و سوال مهم‌تر اینکه آیا طرح ویژه مسکن مهر با کاهش تقاضا می‌تواند بازار را کنترل کند، مستلزم اعلام قیمت تمام شده و واگذاری این واحد‌ها به مردم است. براساس این گزارش، وزارت مسکن هنوز جزئیات این طرح را اعلام نکرده است.