رئیس مرکز مطالعات فرهنگی ایران و عرب، ایجاد عزت در جامعه اسلامی را از محورهای گفتمان علی(ع) دانست و گفت: حضرت امیر به دلیل بد رفتاری برخی از والیان با مسلمانان ایران پایگاه حکومت خویش را از مدینه به کوفه منتقل کرد.

محمدعلی آذرشب، عضو کمیته فرهنگ و تمدن اسلام و ایران شورای عالی انقلاب فرهنگی در گفت‌وگو با خبرنگار آیین و اندیشه فارس در خصوص فرارسیدن سالروز ولادت با سعادت امام علی(ع) عنوان کرد: علی بن ابی‌طالب(ع) همواره اهداف‌ها بزرگی را پیش روی جامعه قرار می‌داد؛ این امام همام هرگاه می‌دید جامعه مشغول مباحث و موضوعات کوچکی؛ همچون مسائل عشیره‌ای و قبیلگی می‌شد نگاه جامعه را به سوی مسائل مهم و بزرگ معطوف می‌کرد.

وی با تاکید بر اینکه حضرت علی(ع) تلاش می‌کرد تا جامعه به سوی هدف‌های بزرگ حرکت کند، گفت: پس از رحلت حضرت رسول(ص) وقتی مسئله خلافت مطرح شد امام علی(ع) نسبت به هرگونه اختلافی که ممکن بود میان امت اسلامی به وجود آید حساس بود و از بروز آن جلوگیری می‌کرد از این رو توجه ایشان به اهداف عالی، موجب شد تا مسائل و هدف‌های پیش‌پا افتاده، به خودی خود از بین روند.

عضو شورای عالی مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی با اشاره به نهج‌البلاغه و سخنان ارزشمند امیرالمؤمنین(ع) تصریح کرد: یکی از مسائل مهمی که سیره حضرت علی(ع) و این کتاب گران‌سنگ به آن اشاره دارد، این است که انسان را به سمت حرکتی متکامل و در راستای رسیدن به خداوند متعال، برپایی جامعه با عزت و با کرامت، ایجاد روحیه جهاد و تقویت و نشر اسلام در سطح جهان، هدایت کرد، همچنین انسان‌های بزرگی در دوران زندگی گوهربار این امام همام پرورش یافتند.

وی افزود: اگر امروز از عدالت و آرمان‌های عدالت، جهاد، علم و دانش و تعلیم و حرکت تمدن اسلامی سخن به میان می‌آید حضرت علی(ع) و فرزندانش راهبر تمدن اسلامی و پیشتاز در تمامی امور هستند.

آذرشب گفت: امروز نیز مهم است که از گفتمان امام علی(ع) محورهایی استخراج شوند که منجر به احیای فرهنگ و حرکت جامعه به سوی تمدن اسلامی شده است و لازم است زوایایی بازگو شوند که بیانگر نحوه برخورد و جلوگیری حضرت علی(ع) با فتنه‌هایی بود که از روی غرض‌های شخصی و از روی جهالت در جامعه آن روز مطرح می‌شد.

عضو هیئت علمی دانشگاه تهران با بیان اینکه یکی از محورهای اصلی گفتمان امیر مؤمنان، ایجاد عزت در جامعه اسلامی بود، گفت: هرگاه امام علی(ع) احساس می‌کرد ممکن است گروهی از انسان‌ها به ذلت بیفتند، مقابل آنها ایستادگی کرد به طور مثال؛ آن زمان که ایشان دریافتند برخی از والیان خلفا با ایرانی‌ها بدرفتاری می‌کردند و این نوع رفتار ممکن بود عزت مسلمان ایرانی را زیر سوال ببرد مولای متقیان علی(ع) بعد از بیعت، مرکز خلافت خویش را از مدینه به کوفه انتقال داد تا از نزدیک مراقب رفتار والیان با ایرانیان بوده تا مبادا عزت ایرانیان مسلمان خدشه‌دار شود.

وی در خصوص ارتباط عزت با تمدن اسلامی اظهار داشت: در واقع عزت، احیای انسان‌هاست یعنی انسان ذلیل مرده و انسان عزیز زنده است لذا وقتی که انسان زنده است به سمت کمال حرکت کرده که همان تولید تمدن است، بنابراین حرکت امام(ع) برای تثبیت روحیه عزت در جامعه عبارت است از احیای جامعه اسلامی و احیای جامعه اسلامی همان تمدن‌سازی است از این‌رو پس از رحلت حضرت رسول(ص) امیرالمومنین(ع) پیشتاز تمدن‌سازی در جامعه اسلامی بوده است.

رئیس مرکز مطالعات فرهنگی ایران و عرب خاطرنشان کرد: جامعه بدوی عرب قبل از اسلام هیچ ارزشی برای علم قائل نبود؛ اصلا علمی وجود نداشت که در سایه آن ارزشی برای علی نیز قائل باشند لذا وقتی در جامعه اسلامی علم مطرح می‌شود باید ارزش آن نیز برای مردم جامعه تفهیم شود.

وی یادآور شد: حضرت علی(ع) سعی کرد جایگاه علم و علما را در جامعه تثبیت کرده و آن را آنقدر بالا ببرد که مداد علما هم‌ردیف رسالت انبیاء مطرح می‌شود، ایشان به اندازه‌ای قیمت و ارزش علم و عالم را در نهج‌البلاغه بالا برد که به خوبی می‌توان اهتمام حضرت امیر(ع) را نسبت به ارزشمندی علم در جامعه را مشاهده کرد بنابراین وقتی علم و علما در جامعه ارزش پیدا کنند معمولا حرکت تمدن اسلامی و تمدن‌سازی نیز شروع خواهد شد.

آذرشب گفت: یکی از دیگر محورهایی که امام علی(ع) در راستای تمدن‌سازی بر آن تکیه کرد، تعارف به معنی قرآنی و از باب معرفت بود بدین معنا که ای مردم و ای بشر! قرآن به شما می‌فرماید که شما را خلق کردیم تا میان شما مبادله معرفتی ایجاد شود و با این خطاب، انسان‌ها را به کسب معرفت تشویق می‌کند و به همین دلیل امام علی(ع) به عنوان تمدن‌ساز جهان اسلام معرفی شده است و محورهای گفتمان ایشان می‌تواند برای آینده تمدن‌سازی‌ ما مفید و کارساز باشد.