كابوس بيش از 45 ميليون ايراني، اين روزها اضافه وزن است! ميليون‌ها ايراني اين روزها سعي مي‌كنند با استفاده از داروهاي لاغري يا چند لقمه كمتر خوردن، چند كيلو از وزن خود را كم كنند.اما همين كه يك روز در برابر غذاي دلخواهشان قرار مي‌گيرند و پرخوري مي‌كنند، بازهم اضافه وزن پيدا مي‌كنند و بازهم روز از نو است و روزي از نو. همين كه صبح‌ها وقت بيرون رفتن از خانه احساس كنند لباس‌هاي هميشگي برايشان تنگ شده، ظهر يكي، دولقمه از ناهارشان كم مي‌كنند. از يك طرف حمله انواع فست فودها و از طرف ديگر انواع استرس‌ها و فشارهاي رواني، ايراني‌ها را نشانه رفته است!‌ گويي شهروندان اين روزها در جنگي نابرابر تنها مانده‌اند. همه اين‌ها را كنار مشغله كاري و كمبود زمان براي ورزش كردن بگذاريد نتيجه اين مي‌شود كه مطابق آمار رسمي وزارت بهداشت، 60 درصد از جمعيت 75 ميليوني كشور به چاقي و اضافه‌وزن دچارند. همين است كه با نگاهي به اطراف مي‌توان افراد جواني را ديد كه از درد كمر يا زانو شكايت مي‌كنند، داروهاي كاهش قند و چربي مي‌خورند و يا حتي به سرطان مبتلا شده اند! به همين دليل سودجويان هم دست به كار شده‌اند و با تبليغ انواع لباس‌هاي لاغري، كفش‌ها و داروهاي لاغري كه گاهي مرگ آفرين هستند، كاسبي راه انداخته‌اند و به نظر مي‌رسد از اين راه درآمدشان سكه است! اين تنها ايراني‌ها نيستند كه با چاقي و عوارض آن دست و پنجه نرم مي‌كنند. چاقي در جهان معضل قرن نام گرفته است. 70 درصد آمريكايي‌ها چاقند و زنان انگليسي چاق‌ترين زنان در اروپا هستند. گذشته از اين مردان آلماني هم بر سكوي نخست مردان چاق اروپا ايستاده‌اند. پزشكان مي‌گويند چاقي تنها يك راه حل دارد؛ الگوي برنامه غذايي را تغيير دهيد و ورزش كنيد! وگرنه اين ريسمان چاقي است كه هر روز بر‌گلوي ايراني‌ها تنگ و تنگ‌تر مي‌شود.



رژيم‌هايي كه شكسته مي‌شود

بسياري از ايراني‌ها تجربه رعايت چند روزه رژيم غذايي را دارند. رژيمي كه فرد نتوانسته خود را به رعايت طولاني مدت آن ملزم كند و پس از چند روز نيمه كاره رها شده است. پايتخت نشينان هم از اين قاعده مستثنا نيستند. 50 درصد مردان تهراني چاقند و اين رقم براي زنان اين كلانشهر 61 درصد است. اما تجربه گرفتن رژيم و ورزش كردن به صورت گروهي نتيجه بخش‌تر است. همين است كه اداره كل سلامت شهرداري تهران چاره‌اي براي اين منظور انديشيده است. اين روزها شهرداري تهران در قالب طرح «تهران عاري از چاقي» در هر 22 منطقه پايتخت يك باشگاه چاقي راه‌اندازي كرده كه در قالب آن افراد نه تنها از مشاوره‌هاي پزشكي، تغذيه و رواني برخوردار مي‌شوند و به صورت گروهي ورزش مي‌كنند. اين همه ماجرا نيست. آن‌هايي كه در گروه

بر اساس برنامه غذايي و ورزشي خود وزن بيشتري كم مي‌كنند، جايزه مي‌گيرند و تشويق مي‌شوند. باشگاه چاقي منطقه 4 تهران، نخستين باشگاه چاقي تاسيس شده در پايتخت است كه هم مردان مي‌توانند عضو آن باشند و هم زنان. در ساعت ورزش زنان، علامت ورود ممنوعي كه آقايان را از ورود منع مي‌كند را پشت سر مي‌گذارم و وارد سالن ورزش مي‌شوم. چند زن در آنجا همراه در حال ورزش كردن هستند. راه رفتن روي تردميل و ورزش با دوچرخه. بعد از اين هم ورزش‌هاي هوازي با استفاده از تشك و حركات ايروبيك! بين‌شان از همه گروه‌هاي سني ديده مي‌شود. از نوجوان گرفته تا زنان مسني كه به سلامتي شان فكر مي‌كنند و براي ورزش كردن در ميان برنامه روزانه خود جايي باز كرده‌اند. ورزش كه تمام مي‌شود، زناني عرق كرده با لباس‌هايي رنگارنگ دورم را مي‌گيرند. اما انگار ورود خستگي هم به اين باشگاه ممنوع است. زهره كشميري مربي باشگاه دختر جواني است كه از همه با انرژي‌تر به نظر مي‌رسد. مي‌گويد: «فقط در روزهاي زوج در سئانس‌هاي متفاوت، نزديك به 90 خانم كه عضو باشگاه چاقي هستند براي ورزش مي‌آيند.» فضا دوستانه است و همه با لبخند حرف مي‌زنند و از مربي دلسوزشان تشكر مي‌كنند. يكي از آن‌ها 3 سال است كه مشتري پر و پاقرص اين باشگاه است. عمر عضويت بعضي از آن‌ها هم به چند ماه مي‌رسد. مريم ميربابايي يك زن بازنشسته است كه به گفته خودش وقتي صبح‌ها در ميان اين جمع ورزش مي‌كند تا شب كه سرش را روي بالش‌ مي‌گذارد خستگي را تجربه نمي‌كند. خانم نوري‌فرد با لبخند مي‌گويد: «اين جا همه مان به عشق همديگر مي‌آييم. اگر يك روز يكي مريض باشد و نيايد، بقيه سراغش را مي‌گيرند. از خانم دكتر مشير، مشاور شهردار تهران دعوت مي‌كنيم تا يك روز بيايد در جمع ما ورزش كند و اين محيط را از نزديك ببيند.» معصومه بهادري كه حدودا 60 ساله است مي‌گويد: «بيشتر از آنكه براي كم كردن وزن بيايم براي روحيه گرفتن مي‌آيم.» يكي ديگر از اعضا مي‌گويد: «محيط شاد اين جا را با هيچ باشگاهي عوض نمي‌كنيم.»



‌ شهرنشينان پياده‌روي كنند

دكتر شهرام سهرابي رئيس اداره سلامت اجتماعي شهرداري و مسئول طرح «تهران عاري از چاقي» در اين باره به تهران امروز مي‌گويد: «چاقي نه تنها معضل ايراني‌ها بلكه يك معضل جهاني است. به چاقي،‌ام الامراض گفته‌اند چرا كه مجموعه‌اي از بيماري‌ها مثل بيماري‌هاي قلبي عروقي، بالا رفتن فشار خون، ديابت نوع 2، مشكلات مفصلي و بيماري‌هاي كليوي از عوارض آن است. چاقي در بروز بيماري‌هاي روان شناسي و روان‌پزشكي نيز كه بسيار شايع است، تاثير دارد. امروزه چاقي مهم‌ترين علت مرگ و مير در جهان است و مرگ‌هاي ناشي از آن از مصرف سيگار نيز پيشي گرفته است. بنابراين تنها راه در امان ماندن از اين همه اتفاق بد اين است كه چاق نشويم.» او در ادامه مي‌گويد: «فعاليت‌ها در زندگي شهري به دليل پيشرفت تكنولوژي و مدرنيته، بسيار كم شده است. مثلا در رسانه ملي تبليغ مي‌شود كه براي پرداخت قبوض آب، گاز، برق و تلفن از خانه خارج نشويد و با استفاده از اينترنت آن‌ها را پرداخت كنيد. خب، اين به دليل محدود كردن سفرهاي شهري، روشي موثر است اما شهرنشينان را از تحرك بازمي دارد. در گذشته مردم براي پرداخت همان قبوض چند قدم راه مي‌رفتند اما حالا وضعيت فرق كرده است. بنابراين بايد ورزش را در زندگي روزمره جا داد.»

دكتر سهرابي ادامه مي‌دهد: «البته مشكلات و مشغله‌هاي زندگي شهرنشيني هم مزيد بر علت است. بيشتر افراد از نداشتن زمان براي ورزش گلايه مي‌كنند كه البته مي‌توان به آن‌ها گفت لازم نيست به صورت حرفه‌اي ورزش كنيد. يك پياده روي ساده آن هم به مدت نيم‌ساعت را در برنامه روزانه خود بگذاريد.»

فست فودها عامل ديگري هستند كه به آسياب چاقي آب مي‌ريزند. دكتر سهرابي مي‌گويد: «غذاهاي آماده و بسته‌بندي شده، كنسروها و... يكي از عوامل چاقي هستند. امروز خانم يا تمايل ندارند يا وقت ندارند كه هر روز غذاي خانگي بپزند.»

از ترافيك گرفته تا مشغله‌هاي كاري، مشكلات اقتصادي، روابط خانگي نامناسب و... همه و همه دست به دست هم داده‌اند تا ايراني‌ها هر روز در استرس‌ها و مشكلات روحي غوطه ور شوند. رئيس اداره سلامت اجتماعي شهرداري تهران هم با اشاره به اينكه مدرنيته زاينده استرس است، مي‌گويد: «وقتي سطح استرس و اضطراب افزايش پيدا مي‌كند، در بدن هورمون‌هايي ترشح مي‌شود كه به فرد احساس گرسنگي مي‌دهد. بنابراين فرد وقتي عصبي مي‌شود، به سمت غذا مي‌رود. از سوي ديگر چون عصباني است اصلا به اين فكر نمي‌كند كه چقدر غذا مصرف مي‌كند. بنابراين هم تمايل به غذا افزايش مي‌يابد و هم ميزان مصرف.»



يك برنامه غذايي فقط براي شما!

در ساختمان مجاور سالن ورزش، اعضاي باشگاه چاقي، مشاوره پزشكي و روان‌شناسي مي‌شوند و برنامه غذايي مي‌گيرند. اينجا در و ديوار هم به واسطه بنرهاي نصب شده از بيش از 1500 پرونده در اين باشگاه تشكيل شده است. 1500 پرونده‌اي كه هر كدام با ديگري متفاوت است. اين جا خبري از رژيم‌هاي از پيش آماده و چاپ شده كه در مطب برخي پزشكان ديده مي‌شود، نيست. اين جا هر فردي بر اساس قد و وزن، علايق فردي، ژنتيك، آزمايش‌هاي انجام شده و شرايط زندگي‌اش برنامه غذايي مناسب خود را دريافت مي‌كند. در اين مركز برنامه غذايي بدون انجام آزمايش‌ها داده نمي‌شود. از آن‌هايي كه آزمايش خون انجام نداده‌اند همين جا نمونه گيري مي‌شود. سيب نماد سلامتي است و نقش سه سيب بزرگ به رنگ‌هاي سبز و قرمز روي ديوار مديريت اين باشگاه نشان از اين دارد كه اين جا برنامه‌اي براي سالم زيستن ارائه مي‌شود. بهارك يوسفي كارشناس تغذيه اين باشگاه به تهران امروز مي‌گويد: «متاسفانه بسياري از مراجعان در ابتداي امربه دليل تبليغات نادرست و عدم اطلاع رساني صحيح علاقه مند به استفاده از قرص‌هاي لاغري هستند و مي‌خواهند بدون آنكه تغييري در برنامه غذايي خود بدهند يا زحمت ورزش كردن را به خود بدهند لاغر شوند!»

يوسفي از مراجعاني مي‌گويد كه در اشك‌ها و لبخندهايشان شريك بوده است: «يك بار خانمي كه وزنش بيشتر از 100 كيلوگرم مراجعه بود. بعد از چند ماه و با رعايت برنامه غذايي و ورزش وزنش دورقمي شده بود. لحظه‌اي كه از ترازو پايين آمد از خوشحالي گريه مي‌كرد و مي‌گفت اين آرزوي من بوده است كه وزني كمتر از 100 كيلوگرم داشته باشم!»

به گفته اين كارشناس تغذيه«هر سلول در بدن عظيم‌تر از اين دنياست. اين سلول‌ها به وقتش مي‌خوابند، بيدار مي‌شوند، آنزيم و هورمون ترشح مي‌كنند و... اما راه لاغر شدن بسيار ساده است. كافي است با همه وجودت بخواهي سالم زندگي كني؛ برنامه غذايي مناسب داشته باشي و ورزش كني. فقط هر كسي بايد بدنش را بشناسد.»







يك طرف مغازه قوطي‌هاي كنسرو از خوراك لوبيا گرفته تا خورش‌هاي قورمه سبزي، قيمه، كرفس، بادمجان و فسنجان در قفسه‌ها جاخوش كرده‌اند. حتي روي رديفي از قوطي‌ها نوشته شده: «كله پاچه!» با يك نگاه گذرا نوشته‌هاي چاپي روي كنسروها را مي‌خوانم. تن‌هاي ماهي تند يا شور در روغن يا در آب نمك كه با برچسب‌هاي كارخانه‌اي از يكديگر متمايز شده‌اند و خوراک‌هاي مرغ، قورمه گوشت، لوبیا چیتی در سس مخصوص، گوشت مرغ در روغن، مرغ با قارچ و... در طرف ديگر در يخچال‌هاي بزرگي كنار انواع كالباس و سوسيس و همبرگر، بسته‌هاي شيك و چند رنگي از پياز سرخ شده و سيب زميني نيمه سرخ شده چيده شده است. سيب زميني‌ها شكل و شمايل متنوعي دارند: «هشت پر، توپي، ورقه اي، خلال» زن جوان چاقي كه كودك دو،سه سالي را در بغل دارد در يخچال را باز مي‌كند و دو بسته سيب زميني نيمه سرخ شده آماده برمي دارد. «احمد آقا» صاحب اين سوپر‌ماركت است و از بچگي در همين محله شاگرد بقالي پدرش بوده. ديگر نه از آن بقالي اثري مانده و نه از مشتري‌هاي قديمي. نگاهش را روي قفسه چيپس‌ها و پفك‌ها ثابت نگه مي‌دارد و مي‌گويد: «آن وقت‌ها اين چيزها نبود!‌ ما نخودچي كشمش مي‌خورديم. نان و پنير مي‌خورديم. اما بچه‌هاي الان ديگر اين چيزها را دوست ندارند.»

او ادامه مي‌دهد: «مشتري‌ها هم زن هستند و هم مرد! اتفاقا خانم‌هاي خانه دار بيشتر كنسرو و غذاهاي آماده مي‌خرند! اما مشتري شاغل هم داريم. اين روزها خانم‌ها ديگر خيلي براي غذا درست كردن وقت نمي‌گذارند.» و با دست به پيتزا فروشي آن طرف خيابان اشاره مي‌كند: «اين جا محله است. خيابان اصلي نيست كه بگوييم همه دسترسي دارند اما بازهم پيتزا فروشي كلي مشتري دارد.» ميزهاي مغازه آن طرف خيابان مملو از زنان و مرداني است كه با كودكانشان براي خوردن ساندويچ يا پيتزا آمده‌اند.







به گفته دكتر سهرابي «افزايش چاقي در كودكان، اين روزها چشمگير است. كودكان در طول روز به جاي بازي‌هاي سنتي به بازي‌هاي كامپيوتري مي‌پردازند و اين يعني كم تحركي! گذشته از آن خانواده‌ها هر وقت كودك اراده كند برايش فست فود تهيه مي‌كنند. چيپس و پفك هم كه به عنوان تنقلاتي كه كالري بالا دارد و ارزش غذايي پايين! همواره در دسترس كودكان است. انتظار مي‌رود ايران در سال‌هاي آينده يكي از كشورهاي چاق دنيا باشد.

هيچ يك از كانال‌هاي ماهواره‌اي فارسي زبان از اين قاعده مستثنا نيستند. داروهاي لاغري يك پاي ثابت تبليغات در اين كانال هاست. كانال اولي در حال پخش تبليغي است كه ادعا مي‌كند كه اين دارو مجوز بهداشت آمريكا را گرفته و كانال دومي داروي مشابهي را تبليغ مي‌كند كه مورد تاييد وزارت بهداشت انگليس است و تنها با يك تلفن مي‌توان صاحب اين داروها شد كه نه از طريق قانوني وارد كشور شده‌اند و نه مجوزي از وزارت بهداشت كشورمان دريافت كرده‌اند.

«به محض پوشيدن 3 تا 5 سايز لاغر شويد!» اين آگهي فروش يك گن لاغري است كه اغراق از سر و رويش مي‌بارد. آگهي‌هايي كه تصوير زنان چاقي را قبل و بعد از پوشيدن گن با هم مقايسه مي‌كند و سرانجام تصوير يك مدل غربي را نمايش مي‌دهد تا اين تصور در ذهن بيننده به وجود

آيد كه در صورت پوشيدن محصول آن‌ها به شكل و شمايل اين مدل غربي در خواهد آمد!

كافي است عبارت «لاغري» را در گوگل جست‌وجو كنيد تا پيش از 13 ميليون و 300 هزار لينكي كه به شما ارائه مي‌شود با دو تبليغ «بهترين قرص لاغري» و «بهترين گن لاغري» مواجه شويد! زهرا.س هفته گذشته يكي از اين گن‌ها را خريده است. يكي از مشتري‌هايي كه اين روزها بدون مشورت، براي آنكه لاغر به نظر بيايند هزينه مي‌كنند. او مي‌گويد: «در حال پوشيدن گن بودم كه پاره شد. با همان شماره تلفن همراه تماس گرفتم اما خانمي كه فروشنده بود گفت مقصر خودم هستم و بايد سايزم را درست انتخاب مي‌كردم!»