فکر میکنید که فرزند شما به قتل رسیده است؟ اگر چنین نیست چرا مرگ وی علت انفجار تظاهرات شده است؟
من با قطع و یقین نمیتوانم بگویم چه اتفاقی افتاده است. ولی میدانم که او شب قبل از درگذشتش صحیح و سالم بود و مطابق گزارشهایی که به من رسیده است، اشخاص مشکوکی آن شب به خانهی وی رفتهاند و فردای آن شب او فوت کرده است. چگونه؟ من نمیتوانم اظهارنظری بکنم. نارضایی مردم به این مناسبت ابراز شد. مسلما مردم خدمتگزاران خود را دوست میدارند و مرا و نیز پسرم را خدمتگزار خود میدانند. دنبال این جریان هر کشتاری که رژیم ترتیب داد، تظاهرات تازهای را به مناسبت چهلم کشتهشدگان موجب گردید. اما مطلب اصلی و اساسی پسر من نیست، مسئلهی اساسی عصیان و قیام مردم بر ضد ستمگرانی است که بدانها ستم میکنند.
برنامهی سیاسی شما چیست؟ آیا میخواهید که رژیم را سرنگون سازید؟ به جای این رژیم، چه نوع رژیمی را برقرار خواهید کرد؟
کمال مطلوب ما ایجاد یک دولت و حکومت اسلامی است؛ معذلک نخستین اشتغال حاضر ما سرنگون کردن این رژیم خودسر و خودکامه است. در مرحلهی اول بایستی قدرتی به وجود آوریم که به احتیاجات اساسی مردم پاسخ دهد.
مقصودتان از حکومت اسلامی چیست؟ آنچه از این تعبیر، خودبهخود، به ذهن میآید امپراتوری عثمانی و یا عربستان سعودی است.
تنها مرجع استناد برای ما زمان پیغمبر و زمان امام علی است.
آیا به نظر شما بازگشت به قانون اساسی ۱۹۰۶ [قانون اساسی مشروطه] یک راهحل معتبر است؟
قوانین اساسی و متمم آن به شرط آنکه مورد اصلاح قرار گیرد، میتواند مبنای دولت و حکومت باشد که ما توصیه میکنیم؛ این حکومت در خدمت آرمان اسلامی قرار گیرد.
آیا این قانون اساسی، رژیم سلطنتی را حفظ خواهد کرد و یا حکومت جمهوری را در مد نظر دارید؟
رژیمی که ما برقرار خواهیم کرد به هیچ وجه رژیم سلطنتی نخواهد بود. این مطلب خارج از موضوع است و مطرح نیست.
به سلطنت رسیدن پسر شاه فعلی برای شما قابل قبول خواهد بود؟
ما مخالف پدر شاه بودیم و مخالف شاه فعلی و مخالف همهی سلسلهاش هستیم؛ زیرا مردم ایران آن را نمیخواهند.
آیا خود شما در نظر دارید که در رأس آن قرار گیرید؟
شخصا نه. نه سن من و نه موقع و نه مقام من، و نه میل و رغبت من متوجه چنینن امری نیست. اگر موقعیت پیش آید، ما در میان کسانی که در جریان مفاهیم و فکر اسلامی مربوط به حکومت هستند، شخصی و یا اشخاصی را که مستعد تعهد چنین امری باشند انتخاب خواهیم کرد.
شما همواره در مقابل درخواستهای مطبوعات بینالمللی سکوت را حفظ کردهاید، چرا؟
مطبوعات بینالمللی بیشتر به دبدبه و کبکبه و طمطراق و تشریفات رسمی توجه دارند: تختجمشید، تاجگذاری شاه و... یا در حد اعلا توجهشان معطوف به قیمت نفت است، نه به بدبختیهای مردم ایران و یا فشاری که تحمل میکنند. ظاهرا شاه هر سال صد میلیون دلار برای تبلیغاتش در خارج پول خرج میکند. از این جهت من در طول پانزده سال گذشته – خصوصا به من گفتهاند روزنامهي شما مستقل است و به مسائل واقعی ایران از قبیل شکنجهها، کشتارها و بیعدالتیها میپردازد. من امیدوارم که این مصاحبه به آشنا ساختن آرمان مردم من کمک کند. حرفهای خود را خطاب به مردم ایران زدهام و همین کار را ادامه خواهم داد.
آیا سیاست موافق شاه در قبال اسرائیل یکی از دلایل مخالفت شما با رژیم است؟
آری؛ زیرا اسرائیل سرزمین یک قوم مسلمان را اشغال کرده و جنایات بیشماری مرتکب شده است. عمل شاه در حفظ روابط سیاسی با اسرائیل و دادن کمک اقتصادی به وی، بر خلاف مصالح و منافع اسلام و مسلمانهاست.
ادامه دارد...
منبع: صادق طباطبایی، «خاطرات سیاسی اجتماعی (۱)؛ جنبش دانشجویی ایران»، تهران: موسسه چاپ و نشر عروج، چاپ سوم، ۱۳۹۳، صص ۳۱۳-۳۱۵.
