پديده گردوغبار رويدادي طبيعي است و در بخشهايي از جهان كه داراي مناطق خشك و بياباني وسيع هستند ايجاد ميشود. اين پديده كه كيفيت هوا و عمق ديد را كاهش ميدهد ميتواند
مركز سلامت محيط وكار وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي توصيههايي درباره چگوني كاهش اثرات پديده گردوغبار بر سلامت انسان منتشر كرد.
گردوغبار و تنفس
ذرات گردوغبار از نظر اندازه كاملا متفاوت هستند و از ذرات درشت (غير قابل تنفس) تا ريز (قابل تنفس) طبقه بندي ميشوند. ذرات درشت گردوغبار حداكثر ميتوانند به داخل بيني، دهان و حلق راه پيدا كنند اما ذرات ريز ميتوانند به اعماق بيشتر و نواحي حساس مجراي تنفسي و ريه نفوذ كنند. ذرات ريزتر اثرات نسبتاً مهمي بر سلامت انسان ميگذارند. بيشتر ذراتي كه در پديده گردوغبار حضور دارند از نوع درشت يا غير قابل تنفس هستند و تهديد جدي براي سلامت مردم ايجاد نميكند. ولي ممكن است در افرادي كه سابقه بيماريهاي تنفسي دارند مانند مبتلايان به آسم و آمفيزم مشكلاتي ايجاد نمايد.
تماس با گرد و غبار و اثرات آن بر سلامت
متداولترين نشانههايي كه طي يك پديده گردوغبار مشاهده ميشود تحريك چشمها و راههاي هوايي فوقاني است.
در زمان بروز پديده گردوغبار، گروههاي پرخطر كه ممكن است آسيب پذيري بيشتري داشته باشند، عبارتند از: نوزادان، كودكان و نوجوانان، سالخوردگان، افراد مبتلا به بيماريهاي تنفسي مانند آسم و برونشيت و آمفيزم، بيماران قلبي.
قرارگرفتن اين افراد در معرض گردوغبار ممكن است، واكنشهاي حساسيتي و حملات آسم را تشديد كند، مشكلات تنفسي حادي را ايجاد كند، در ايجاد بيماريهاي قلبي و عروقي موثر باشد، طول عمر را كاهش دهد. قرار گرفتن طولاني در معرض ذرات منتقله توسط هوا ميتواند مشكلات تنفسي و ريوي و احتمالا بيماريهاي قلبي ايجاد كند.
در زمان بروز پديده گرد و غبار چه بايد كرد؟
اقدامات احتياطي زير ميتواند به شما كمك كند تا خود را از اثرات سوء گرد و غبار حفظ كنيد و اثرات نامطلوب اين پديده را بر سلامت خود به حد اقل برسانيد:
از فعاليت درخارج از منزل اجتناب كنيد. اگر الزاما بايستي در هواي آزاد فعاليت كنيد زمان آن را به حداقل ممكن كاهش دهيد.
از ورزش سنگين به ويژه اگر داراي مشكلات تنفسي و آسم هستيد خودداري كنيد.
در خانه يا محيطهاي بسته بمانيد و درها و پنجرهها را بسته نگاه داريد. درصورت امكان در اماكن داراي سيستم تهويه مطبوع بمانيد.
اگر داراي آسم هستيد يا نشانههايي مانند كوتاهي تنفس، سرفه و خس خس كردن و درد قفسه سينه را مشاهده كرديد برنامه درماني خود را دنبال كنيد و اگر نشانهها برطرف نشد با پزشك خود مشورت كنيد.
ايمني در شرايط بروز پديده گرد و غبار
در زمان بروز اين پديده ميزان ديد به سرعت كاهش مييابد. اگر در چنين شرايطي در جاده هستيد و كاهش عمق ديد بر توانايي ديد شما تاثير ميگذارد آهستهتر برانيد و در صورت لزوم با توجه كامل به علايم راهنمايي و رانندگي تا بر طرف شدن شرايط حاد، اتومبيل خود را در نقطه امني متوقف نماييد. اگر اتومبيل شما داراي سيستم تهويه مطبوع است آن را در وضعيت چرخش مجدد هوا قرار دهيد تا گرد و غبار ورودي به اتومبيل شما كاهش يابد. توجه به اين موارد ميتواند در كاهش اثرات جانبي گرد و غبار موثر باشد:
براي جلوگيري از آلودگي مواد غذائي و آب آشاميدني استفاده از پوشش مناسب براي مواد غذائي آماده مصرف ضروري است. لازم است مواد غذائي قبل از نگهداري در يخچال از ذرات و گرد و غبار زدوده شوند. براي كاهش تماس با گرد و غبار در محيط زندگي، نظافت روزانه توصيه ميشود.
آيا استفاده از ماسك در زمان بروز گرد و غبار به ما كمك ميكند؟
ماسكهاي كاغذي معمولي و دستمال نميتوانند جلوي ورود ذرات ريز گرد و غبار به سيستم تنفسي ما را بگيرند و بنابراين استفاده از آنها توصيه نميشود. ماسكهاي ويژهاي كه با عنوان 1P و 2 P عرضه ميشوند براي اين شرايط تا حدي مناسب است. در استفاده از ماسك بايد به نكات زير توجه كرد:
پوشيدن آنها باعث احساس گرما شده و معمولا راحت نيست. اگر ماسك بطور كامل اطراف بيني و دهان را نپوشاند، مثلا براي افرادي كه محاسن بلندي دارند و راه نفوذ براي هوا باقي باشد، تاثيرچنداني ندارد. اين ماسكها آلايندههاي گازي هوا مانند منوكسيد كربن را نميگيرد. تنفس با استفاده از ماسك از حالت معمولي دشوارتر است و افراد داراي سوابق بيماري قلبي عروقي و تنفسي بايد با پزشك خود مشورت نمايند. استفاده از اين ماسكها براي افراد سالمي كه به ناچار بايد در زمان بروز پديده گرد و غبار در بيرون بمانند، قابل توصيه است.
منبع: خبرگزاری ایسنا
