پايين بودن دستمزدها و ادامه اختلاف بين هزينه و درآمد باعث شده است تا حداقل 35 درصد بازار كار داراي شغل دوم باشند و يا دستكم به آن فكر كنند.
پديده چندشغله بودن، مسئلهاي كه حداقل 2 دهه است گريبانگير بازار كار و اشتغال كشور شده و از اين طريق نه تنها تعداد قابل توجهي از فرصتهاي شغلي براي كارجويان از دست رفته، بلكه باعث اشتغال به كار افراد در ساعات طولاني طي هر روز نيز ميشود.
بررسي موضوع چندشغله بودن افراد از چند وجه قابل بررسي است. اولا اين موضوع به خودي خود باعث از دست رفتن فرصت روزانه افراد براي انجام ساير كارها و احتمالا در كنار خانواده بودن شاغلان شده است.
از سويي، خستگي دائمي افراد چندشغله، ناتواني در انجام كامل وظايف شغلي در هر يكي از مشاغلي كه افراد در طول روز براي انجام آن اقدام ميكنند و همچنين درگيري مداوم با مسائل مختلف شغلي؛ از ديگر معايبي است كه چندشغله بودن براي افراد به ارمغان ميآورد.
دلايل چند شغله بودن
موضوع اين گزارش چندشغله بودن بخشي از مديران شاغل در بخش دولتي و دستورالعملهاي بدون اجرايي كه طي سالهاي اخير به اين منظور صادر شده است، نيست؛ بلكه گزارش سعي دارد به بررسي دلايل گرايش شاغلان بخش خصوصي كشور و بدنه بازار كار به انجام دو تا چند شغل در هر روز بپردازد.
در نگاه اول كه البته درست نيز است همه افراد دليل اصلي چندشغله بودن و يا گرايش پيدا كردن به اين سمت را نيازهاي معيشتي و ناتواني افراد در تامين هزينههاي زندگي از طريق يك شغل ميدانند.
امروز بخش قابل توجهي از افراد شاغل در بدنه بازار كار مجبورند براي تامين هزينههاي زندگي و رفع نيازهاي معيشتي خود، به مشاغل ديگري غير از شغل اصلي خود نيز بپردازند كه ميتوان به انجام مشاغلي مانند مسافركشي، قبول پروژههايي براي انجام در منزل، پذيرش مشاغل نيمه وقت و از اين دست اقدامات؛ اشاره كرد.
هرچه فاصله بين دستمزدهاي پرداختي به شاغلان و نيازهاي واقعي آنها بيشتر شود و اين روند ادامه يابد، ميتوان انتظار داشت كه افراد همچنان به انجام مشاغلي بيش از شغل اصلي خود مشغول باشند و يا به صورت جدي براي رسيدن به آن، فكر كنند.
با اينكه برخي از كارشناسان بازار كار از رواج مشاغل دوم و سوم تا حدود 50 درصد از كل شاغلان حاضر در بازار كار چه از بخش دولتي و چه خصوصي سخن ميگويند، اما تخمينهاي خوشبينانهتر برخي ديگر از كارشناسان اين ميزان را چيزي بين 25 تا 35 درصد كل افراد ميدانند.
گرايش نيمي از بازار كار به شغل دوم
وليالله صالحي در گفتگو با مهر با تاكيد بر اين موضوع كه دلايل معيشتي و همچنين شكاف بين درآمدها و هزينههاي خانوار باعث گرايش بخش قابل توجهي از بازار كار به مشاغل دوم و چندم شده است، گفت: با اين حال، نميتوان با دستور و صادر كردن بخشنامه با اينگونه پديدهها برخورد كرد.
عضو سابق شوراي عالي كار و نماينده كارگران كشور، اظهار داشت: قالبا به دليل عدم تامين نيازهاي افراد با يك شغل، به انجام مشاغل ديگر گرايش پيدا ميكنند و به عبارتي افراد مجبور ميشوند تا به كارهاي ديگري بپردازند.
صالحي بيان داشت: هم اكنون برخي از افراد و مسئولان شاغل در بخشهاي دولتي داراي دو تا چند شغل متفرقه نيز هستند كه با اينكه براي تحويل مشاغل متفرقه غير از شغل اصلي در سالهاي گذشته از سوي اين افراد، دولت بخشنامههايي صادر كرده بود اما عملياتي نشد.
وي با اشاره به اينكه نميتوان انتظار داشت از طريق تحويل مشاغل مختلف مديران دولتي، فرصتهاي چنداني براي كارجويان ايجاد كرد اما اين پديده در بخش خصوصي و بدنه عادي بازار كار بسيار حائز اهميت و قابل توجه است.
اين مقام مسئول كارگري كشور، تاكيد كرد: در يك دورهاي گفتند آنهاي كه در قالب بازنشستگي پيش از موعد از كار خارج ميشوند ديگر حق اشتغال دوباره را ندارند و از اين طرق سعي شد براي كارجويان فرصتهايي فراهم شود، اما متاسفانه نتوانست به جايي برسد.
به گفته صالحي، راهكار اصلي اين موضوع اين است كه اگر افرادي در جايي بازنشسته ميشوند به صورت واقعي باشد تا ديگر امكان بازگشت به بازار كار را نداشته باشند. از اين طريق ميتوان اميدوار بود براي بخشي از نيازهاي بازار كار، فرصت جديد شغلي ايجاد شود.
مشاور ارشد كانون عالي شوراهاي اسلامي كار كشور، گفت: البته دسته كوچكي نيز هستند كه به دليل سرگرمي و بيكار نماندن در منزل پس از دوران بازنشستگي به بازار كار برمي گردند!
شغل دوم فقط براي سرگرمي!
عضو سابق شوراي عالي كار با تاكيد بر اينكه در حال حاضر بيشترين درصد دوشغلهها در بخشهاي دولتي و شبه دولتي مشغول به كار هستند، بيان داشت: در بخش خصوصي به دليل اينكه تقريبا وقت اصلي افراد در طول يك روز كاري پر ميشود، ديگر امكان اشتغال در حرفههاي ديگري وجود ندارد.
صالحي با بيان اينكه در برخي از مشاغل مديريتي و پستهاي بخش خصوصي به افراد جايگاههاي صوري داده ميشود، تصريح كرد: راهكار اصلي حذف چندشغله بودن افراد و فراهم كردن امكان اشتغال كارجويان جديد اين است كه وضعيت حقوق و و دستمزدها بهبود يابد.
مشاور ارشد كانون عالي شوراهاي اسلامي كار كشور، افزود: متاسفانه در برخي بخشها مانند وزارت آموزش و پرورش، افراد پس از بازنشستگي دوباره به مشاغل فراواني بازمي گردند و در بخش خصوصي مشغول به كار ميشوند. بنابراين اينگونه رويهها نيازمند اصلاح است.
وي تاكيد كرد: قالبا در مشاغل دوم و چندم افراد پستهاي صوري ميپذيرند وگرنه افزايش بهره وري نيروي كار در گرو حضور در چندين شغل نيست و بايد وضعيت حقوقها بهتر شود تا فرد ديگر نياز تامين معيشت به آن معنا كه دست به چندين كار مختلف بزند را نداشته باشد.
* درحال حاضر بخش قابل توجهي از افراد شاغل در بدنه بازار كار مجبورند براي تامين هزينههاي زندگي و رفع نيازهاي معيشتي خود، به مشاغل ديگري غير از شغل اصلي خود نيز بپردازند
* پايين بودن دستمزدها و ادامه اختلاف بين هزينه و درآمد باعث شده است تا حداقل 35 درصد بازار كار داراي شغل دوم بوده و يا دستكم به آن فكر كنند
* عضو سابق شوراي عالي كار: در حال حاضر بيشترين درصد دوشغلهها در بخشهاي دولتي و شبه دولتي مشغول به كار هستند
منبع: خبرگزاری مهر
