موشک عظیم استارشِپ شرکت اسپیسایکس، روز دوشنبه در آسمانهای طلایی تگزاس به پرواز درآمد و با موفقیت فرود آمد. این شرکت آمریکایی با این اقدام تلاش دارد منتقدانی را که نسبت به توانایی پروژههای ماه ناسا و اجرای بهموقع آنها تردید دارند، متقاعد کند.
به گزارش انتخاب و به نقل از sciencealert؛ در یازدهمین پرواز آزمایشی خود، این موشک غولپیکر در ساعت ۶:۲۵ عصر به وقت محلی (۲۳:۲۵ به وقت جهانی) از مرکز پرتاب جنوب تگزاس اسپیسایکس برخاست. ویدئوی زندهی این رویداد، همراه با تشویق تیمهای مهندسی، پخش شد.
بوستر موشک موسوم به Super Heavy طبق برنامه در آبهای خلیج فرود آمد، در حالی که بخش بالایی موشک، که بهطور مستقل نیز به نام استارشِپ شناخته میشود، وارد فضا شد و آزمایشهای خود را انجام داد، مسیری مشابه پرواز موفق قبلی در ماه آگوست را پیمود.
پس از حدود یک ساعت، این بخش بالایی وارد اقیانوس هند شد و مانند پرواز پیشین، ماهوارههای آزمایشی خود را آزاد کرد. هیچ برنامهای برای بازیابی این وسیله در نظر گرفته نشده بود.
ناسا قصد دارد از این موشک غولآسا — بزرگترین و قدرتمندترین موشک جهان — در تلاشهای خود برای بازگرداندن فضانوردان به ماه استفاده کند. این موشک همچنین کلید دیدگاه جاهطلبانه ایلان ماسک برای رساندن انسانها به مریخ است.
ماسک پیش از پرتاب در وبکست اعلام کرد که این بار قصد دارد خارج از مرکز کنترل نظارهگر پرتاب باشد، زیرا تجربهی دیدن پرتاب از نزدیک «بسیار واقعیتر» است.
پرتاب و نسخههای بعدی
این مأموریت آزمایشی قرار بود آخرین پرواز نسخهی فعلی نمونههای اولیه استارشِپ باشد. اسپیسایکس اعلام کرده که پرواز بعدی، نسخهی ۳ این موشک را معرفی خواهد کرد.
با وجود این، دو پرواز اخیر شرکت اسپیسایکس موفقیتآمیز بوده است، اما پیش از آن، چند انفجار بزرگ باعث شده بود نگرانیهایی دربارهی قابلیت تحقق وعدههای استارشِپ ایجاد شود؛ حداقل در بازهی زمانی که قانونگذاران و جامعه علمی انتظار داشتند.
مأموریت ناسا و رقابت فضایی
برنامهی Artemis ناسا با هدف بازگرداندن انسان به ماه طراحی شده است، در حالی که چین نیز با برنامهای رقیب قصد دارد اولین مأموریت سرنشیندار خود را حداکثر تا سال ۲۰۳۰ انجام دهد.
دولت آمریکا فشار زیادی بر ناسا وارد کرده است تا روند پیشرفت این برنامه را سرعت ببخشد؛ و استارشِپ نقش کلیدی در این تلاش دارد. شرکت اسپیسایکس یک قرارداد چندمیلیارد دلاری دولتی برای توسعه نسخهای اصلاحشده از استارشِپ به عنوان فرودگر ماه دریافت کرده است.
ماموریت سرنشیندار Artemis III قرار است میانسال ۲۰۲۷ انجام شود، اما یک کمیتهی مشورتی ایمنی ناسا هشدار داده که احتمال دارد «سالها تأخیر داشته باشد». جیم بریدناستاین، مدیر پیشین ناسا، اخیراً در یک جلسهی سنای آمریکا گفته است که «مگر اینکه تغییری رخ دهد، بسیار بعید است ایالات متحده بتواند زمانبندی پیشبینیشده چین را شکست دهد».
با این حال، شان دافی، سرپرست ناسا، اطمینان داده که آمریکا هنوز رقابت فضایی دوم را خواهد برد و گفته است: «آمریکا در گذشته در فضا پیشرو بوده و در آینده نیز پیشرو خواهد بود.»
چالشها و محدودیتها
پیش از این، آزمایشهای استارشِپ باعث انفجار بخش بالایی موشک شده بود، از جمله دو بار بر فراز کارائیب و یک بار پس از رسیدن به فضا. در ژوئن نیز بخش بالایی در یک آزمایش زمینی منفجر شد.
ماسک گفته است که توسعهی سپر حرارتی مدار کاملاً قابل استفاده مجدد سختترین چالش است، و اشاره کرده که تعمیر سپر حرارتی شاتل فضایی بین پروازها نه ماه طول کشید.
یکی دیگر از چالشها، اثبات قابلیت سوختگیری استارشِپ در مدار با سوخت فوقسرد است، که برای انجام مأموریتهای دوردست حیاتی اما هنوز آزمایش نشده است.
کمیتهی مشورتی ایمنی فضایی ناسا، «تهدیدات» مرتبط با این فرآیند حیاتی را برجسته کرده و عضو آن، پل هیل، گفته است که زمانبندی اجرای این مرحله با چالشهای جدی روبهرو است.
این موفقیت یازدهمین آزمایش استارشِپ، نشاندهندهی پیشرفت مهم اسپیسایکس در مسیر مأموریتهای ماه و مریخ است، اما هنوز مسیر پرچالشی در پیش دارد تا این وعدهها به واقعیت تبدیل شوند.
