بیبیسی: در این ایام سال، مردم در اکثر نقاط جهان سال نو را با صدای ترقه و آتشبازی، سوت و طبل، در آغوش گرفتن یکدیگر و نوشیدن جشن میگیرند.
اما پیش از آنکه مشغول جشن و پایکوبی شویم، تا به حال فکر کردهاید چرا اول ژانویه روزی است که آغاز سال میلادی به شمار میآید؟
دلیلش به جشنهای مشرکانه رومی و تقویمی که امپراتور ژولیوس سزار بیش از دو هزار سال پیش معرفی کرد، بر میگردد.
البته باید از پاپی به نام گریگوری سیزدهم هم نام برد.
برای رومیان باستان، ماه ژانویه اهمیت داشت، چرا که ماهی بود که به خدای ژانوس تقدیم شده بود (که در لاتین به معنای ژانویه است.)
در اسطورهشناسی رومی، ژانوس خدایی دو چهره است که نماد آغازها و پایانها و دورههای گذار بهشمار میرود.
دایانا اسپنسر، استاد دانشگاه بیرمنگام در انگلستان چنین توضیح میدهد: «او با نگاهی همزمان به گذشته و آینده شناخته میشود.»
او میافزاید: «پس اگر قرار باشد زمانی در سال را برای اینکه بگوییم: از اینجا دوباره آغاز میکنیم، انتخاب کنیم، منطقی است که همین زمان باشد.»
این ماه همچنین با زمانی در اروپا همزمان است که روزها پس از انقلاب زمستانی دوباره شروع به بلندتر شدن میکنند.
پروفسور اسپنسر میگوید: «برای روم، این موضوع مفهوم عمیقی داشت، چون بعد از آن روزهای کوتاه طاقتفرسا، زمانی فرا میرسید که دنیا تاریک، سرد و بیجان بود و چیزی نمیرویید.»
خانم اسپنسر می گوید: «این نوعی دوره مکث و تامل بود.»
هر چه رومیان قدرت بیشتری بهدست آوردند، تقویم خود را در سراسر امپراتوری وسیعشان گسترش دادند.
اما در قرون وسطی، پس از سقوط روم، مسیحیت جای پای محکمی پیدا کرده بود و اول ژانویه تاریخ بیش از حد مشرکانهای تلقی میشد.
بسیاری از کشورهایی که مسیحیت در آنها غالب بود، میخواستند سال نو را در ۲۵ مارس جشن بگیرند. تاریخی که به باورشان زمانی است که فرشته جبرئیل بر مریم مقدس ظاهر شد.
خانم اسپنسر به بیبیسی گفت: «اگرچه کریسمس زمانی است که مسیح به دنیا آمد، اما بشارت، زمانی است که به مریم گفته میشود که قرار است تجسم تازهای از خدا را به دنیا بیاورد.»
او میگوید: «آن لحظهای است که داستان مسیح آغاز میشود، پس کاملا منطقی است که سال نو از آنجا آغاز شود.»
در قرن شانزدهم، پاپ گریگوری سیزدهم تقویم میلادی یا گریگوری را معرفی کرد و اول ژانویه دوباره بهعنوان روز آغاز سال نو در کشورهای کاتولیک تعیین شد.
با این حال، در انگلستان که علیه اقتدار پاپ شوریده بود و دین پروتستان را پذیرفته بود، سال نو تا سال ۱۷۵۲همچنان در ۲۵ مارس جشن گرفته میشد.
در آن سال، قانونی در پارلمان بریتانیا تصویب شد که این کشور را با سایر نقاط اروپا همراستا کرد.
امروزه، اغلب کشورهای جهان از تقویم گریگوری یا میلادی پیروی میکنند، به همین دلیل است که هر سال اول ژانویه در سراسر دنیا آتشبازی به راه میافتد.
