بانک مسکن بهعنوان بازوی تخصصی نظام بانکی کشور در حوزه تأمین مالی بخش مسکن، از ابتدای اجرای طرح نهضت ملی مسکن تاکنون نقشی تعیینکننده و بیبدیل در پیشبرد این برنامه ملی ایفا کرده است. نگاهی به آمارهای عملکرد این بانک، بهروشنی نشان میدهد که بخش قابل توجهی از بار مالی و اجرایی این طرح عظیم، بر دوش بانک مسکن قرار گرفته و این بانک توانسته با وجود محدودیتهای سرمایهای، مسئولیتهای سنگینی را به انجام برساند.
بر اساس آمارهای رسمی، از ابتدای طرح نهضت ملی مسکن تا تاریخ ۴ آذرماه ۱۴۰۴، تعداد ۴۰۲ هزار و ۵۲۲ واحد مسکونی در قالب ۵۸ هزار و ۸۴۴ پروژه، از سوی نهادهایی همچون ادارات کل راه و شهرسازی، شرکت عمران شهرهای جدید، بنیاد مسکن، ستاد اجرایی فرمان امام (ره)، سازمان همیاری شهرداریها، قرارگاه امام حسن (ع) و سایر دستگاههای اجرایی، برای انعقاد قرارداد تأمین مالی به بانک مسکن معرفی شده است.
از این میزان، بانک مسکن موفق شده تا تاریخ مذکور، قرارداد تأمین مالی ۳۸۷ هزار و ۷۱۷ واحد مسکونی را در قالب ۵۷ هزار و ۵۷۲ پروژه با ارزشی بالغ بر ۱۸۵ هزار میلیارد تومان (همت) به امضا برساند. این آمار به معنای آن است که بیش از ۹۶ درصد واحدهای معرفیشده به بانک مسکن، وارد فرآیند رسمی تأمین مالی شدهاند؛ عملکردی که نشاندهنده ظرفیت اجرایی بالا، سرعت عمل و تعهد جدی این بانک به تحقق اهداف نهضت ملی مسکن است.
بانک مسکن همچنین متناسب با پیشرفت فیزیکی پروژهها، تاکنون بیش از ۱۴۱ همت تسهیلات در قالب سهمالشرکه به حساب سازندگان پرداخت کرده است. این پرداختها، جریان ساختوساز را در سراسر کشور فعال نگه داشته و از توقف پروژهها در شرایط دشوار اقتصادی جلوگیری کرده است. نکته قابل توجه آن است که تمامی این اقدامات، با سرمایهای حدود ۳۳۴ هزار میلیارد تومان صورت گرفته؛ سرمایهای که در مقایسه با حجم تعهدات پذیرفتهشده، فشار قابل توجهی را بر ترازنامه بانک تحمیل کرده است.
در واقع بانک مسکن با پذیرش مسئولیت تأمین مالی ۱۸۵ همت در طرح نهضت ملی مسکن، بیش از ۵۵ درصد سرمایه خود را به این پروژه اختصاص داده است؛ موضوعی که در نظام بانکی، امری کمسابقه و نشاندهنده جایگاه ویژه این بانک در سیاستهای کلان مسکن کشور است. این در حالی است که دولت برای سال ۱۴۰۴، افزایش سرمایه ۱۰۰ همتی برای بانک مسکن پیشبینی کرده بود، اما تاکنون رقمی از این برنامه محقق نشده است.
با توجه به اهمیت راهبردی نهضت ملی مسکن، که از یکسو بهعنوان موتور محرک اقتصاد کشور عمل کرده و موجب ایجاد اشتغال گسترده در زنجیرههای مرتبط با ساختوساز میشود و از سوی دیگر، پاسخگوی یکی از اساسیترین نیازهای خانوارهای ایرانی است، تحقق افزایش سرمایه بانک مسکن ضرورتی انکارناپذیر به شمار میرود. افزایش سرمایه این بانک، مستقیماً به افزایش ظرفیت تأمین مالی پروژهها منجر خواهد شد و میتواند سرعت اجرای طرح را به شکل محسوسی افزایش دهد.
برآوردها نشان میدهد که در صورت افزایش ۱۰۰ همتی سرمایه بانک مسکن، این بانک قادر خواهد بود قرارداد تأمین مالی حدود ۵۰ هزار میلیارد تومان دیگر را در قالب نهضت ملی مسکن به امضا برساند؛ رقمی که میتواند زمینهساز ساخت حدود ۱۰۰ هزار واحد مسکونی جدید باشد. در شرایطی که بازار مسکن با رکود ساختوساز مواجه است، تحقق چنین ظرفیتی، نقشی کلیدی در تعادلبخشی به بازار، افزایش عرضه مسکن و پاسخ به نیاز انباشته جامعه ایفا خواهد کرد.
از این منظر، افزایش سرمایه بانک مسکن نهتنها یک تصمیم مالی، بلکه اقدامی راهبردی در مسیر تحقق اهداف کلان اقتصادی و اجتماعی کشور محسوب میشود؛ اقدامی که میتواند پشتوانهای مطمئن برای تداوم و شتاببخشی به نهضت ملی مسکن باشد.
