یورو نیوز: گنبدی از یخ به وسعت لوکزامبورگ حدود ۷ هزار سال پیش ذوب شد. آیا تاریخ بار دیگر در آستانه تکرار شدن است و چنین رخدادی دوباره اتفاق میافتد؟
دانشمندان هشدار میدهند که آغاز ذوب شدن گنبد یخی پرودهو گرینلند «فقط مسئله زمان» است، در حالی که انتشار گازهای حبسکننده گرما همچنان زمین را داغ میکند.
این کلاهک یخی عظیم با ضخامت ۵۰۰ متر تقریبا هماندازه لوکزامبورگ است و حدود ۲۵۰۰ کیلومتر مربع را میپوشاند. نابودی آن پیامدهایی فاجعهبار در سراسر جهان به همراه خواهد داشت و میتواند سطح دریا را تا ۷۳ سانتیمتر افزایش دهد.
برای درک ابعاد موضوع، کوپرنیکوس اعلام میکند که به ازای هر سانتیمتر افزایش سطح دریا، حدود ۶ میلیون نفر دیگر در معرض سیلابهای ساحلی قرار میگیرند.
گنبد پرودهو گرینلند پیشتر هم ذوب شده است
این هشدار پس از پروژهای در سال ۲۰۲۳ به سرپرستی گریندریل و دانشگاه بوفالو مطرح شد تا سنگها و رسوبات دفنشده زیر ورقه یخی گرینلند جمعآوری شود. یافتههای آنها در Nature Geoscience منتشر شده است.
پژوهشگران نمونهها را از عمق ۵۰۸ متری زیر سطح برداشتند و از روشی به نام تاریخگذاری لومینسانس استفاده کردند. وقتی رسوبی دفن میشود، الکترونها درون آن به دام میافتند تا زمانی که دوباره در معرض نور قرار گیرد و این به دانشمندان امکان میدهد زمان آخرین قرار گرفتن در برابر نور روز را برآورد کنند.
آنها دریافتند این گنبد یخی آخرین بار حدود ۷ هزار سال پیش، در اوایل دوره هولوسن، ذوب شده است. این زمانبندی بسیار جدیدتر از آن چیزی است که پیشتر تصور میشد و نشان میدهد این گنبد نسبت به دماهای ملایم «بسیار حساس» است.
دوره هولوسن ۱۱ هزار و ۷۰۰ سال اخیر را در بر میگیرد و پس از آخرین عصر یخبندان بزرگ آغاز شده است. این دوره با آبوهوایی نسبتا گرم مشخص میشود و دماها حدود ۳ تا ۵ درجه سانتیگراد از امروز بالاتر بودهاند.
برخی برآوردها هشدار میدهند که اگر انتشار گازها کاهش نیابد، جهان تا سال ۲۱۰۰ ممکن است به آن سطح گرمایش برسد. تیم پژوهشی امیدوار است دوباره در این ورقه یخی حفاری کند تا بتواند نرخ ذوب را پیشبینی کند و دقیقا برآورد کند چه میزان گرمایش در گذشته به آبشدن یخ انجامیده است.
جیسون براینر، استاد و معاون گروه علوم زمین که این مطالعه را به طور مشترک هدایت کرده است، میگوید: «این دوره به پایداری اقلیم معروف است، زمانی که انسانها نخستینبار شروع به توسعه روشهای کشاورزی و برداشتن گامهایی به سوی تمدن کردند.»
او ادامه میدهد: «بنابراین اینکه تغییرات اقلیمی طبیعی و ملایم آن دوره گنبد پرودهو را ذوب کرده و احتمالا هزاران سال عقبنشینی آن را حفظ کرده است، نشان میدهد شاید فقط مسئله زمان باشد تا با تغییرات اقلیمی ناشی از انسان امروز دوباره عقبنشینیاش آغاز شود.»
معمایی علمی که بیش از ۱۶۶ سال ذهن دانشمندان را به خود مشغول کرده بود، سرانجام پاسخی قانعکننده پیدا کرده است. این معما به پدیدهای عجیب اما بسیار مهم به نام «پیشذوب» مربوط میشود؛ پدیدهای که توضیح میدهد چرا سطح یخ، حتی در دماهایی پایینتر از نقطهٔ انجماد، کاملاً خشک و جامد نیست و میتواند با لایهای بسیار نازک و نامرئی از مادهای شبیه به مایع پوشیده شود.
