ایرنا: تارنمای آکسیوس اعلام کرد: آمریکا و روسیه درباره متعهد ماندن به معاهده کاهش تسلیحات راهبردی (استارت نو) تا ۶ ماه آینده توافق کردهاند.
تارنمای آکسیوس امروز (پنجشنبه به وقت محلی) به نقل از سه منبع آگاه اعلام کرد: آمریکا و روسیه به توافقی نزدیک شدهاند تا پس از انقضای پیمان کنترل تسلیحات استارت نو در روز پنجشنبه، همچنان به مفاد آن پایبند باشند.
آکسیوس به نقل از دو منبع هشدار داد که طرح پیشنویس به تائید هر دو رئیسجمهور نیاز دارد. منبع دیگری نیز تائید کرد که طی ۲۴ ساعت گذشته مذاکراتی در ابوظبی در جریان بوده اما توافق نهایی هنوز تائید نشده است.
پیمان موسوم به استارت نو، آخرین سازوکار عمدهای است که زرادخانههای هستهای دو کشوری را که رویهمرفته حدود ۸۵ درصد کلاهکهای هستهای جهان را در اختیار دارند، محدود میکند.
نمایندگان رئیسجمهور آمریکا از جمله استیو ویتکاف و جرد کوشنر، در حاشیه گفت وگوهای مربوط به اوکراین در ابوظبی با مقامهای روس درباره پیمان استارت نو مذاکره کردند.
یک مقام آمریکایی به آکسیوس گفت که این پیمان بهطور رسمی روز پنجشنبه منقضی میشود و «با روسیه توافق کردیم با حسن نیت عمل و گفت وگویی را درباره راههایی برای بهروزرسانی آن آغاز کنیم.»
منبع دیگری گفت که پیامد عملی این توافق آن است که دو طرف دستکم برای ۶ ماه به مفاد توافق پایبند بمانند و در این مدت مذاکرات درباره یک توافق احتمالی جدید انجام شود.
مرکز فرماندهی اروپایی ارتش آمریکا (EUCOM) نیز امروز (پنجشنبه) خبر از سرگیری گفت وگوی نظامی با روسیه را اعلام کرد؛ گفت وگویی که در سال ۲۰۲۱ و در آستانه تهاجم روسیه به اوکراین تعلیق شده بود.
این تصمیم نیز در پی گفت وگوهای کوشنر و ویتکاف با روسها صورت گرفت.
پیمان استارت نو، سقفی برای تعداد کلاهکهای هستهای قابل استقرار آمریکا و روسیه بر روی زیردریاییها، موشکها و بمبافکنها تعیین میکند و شامل سازوکارهای مهم ایجاد شفافیت است.
ولادیمیر پوتین رئیسجمهور روسیه پیشتر پیشنهاد تمدید کوتاهمدت این پیمان را مطرح کرده بود اما وزارت خارجه روسیه روز چهارشنبه در بیانیهای بهشدت انتقادی اعلام کرد که «ایدههای ما عمداً بیپاسخ گذاشته شده است».
دیمیتری پسکوف سخنگوی کرملین روز پنجشنبه گفت که روسیه «آماده گفت وگو با ایالات متحده درباره محدودسازی تسلیحات تهاجمی راهبردی است، اگر واشنگتن پاسخ سازنده بدهد».
کاخ سفید از اظهار نظر خودداری کرده است. دلیل اصلی تردید کاخ سفید نسبت به تمدید استارت نو این است که چین را در بر نمیگیرد؛ کشوری که زرادخانهای کوچکتر اما سریعا در حال پیشرفت دارد.
مارکو روبیو وزیر خارجه آمریکا روز چهارشنبه بار دیگر تأکید کرد: «رئیسجمهور آمریکا پیشتر روشن گفته که برای دستیابی به کنترل واقعی تسلیحات در قرن بیستویکم، چین را باید شامل شود. این امر با توجه به ذخایر عظیم و بهسرعت در حال رشد آن است.»
پکن علاقهای به پیوستن به توافقی که برنامه هستهایاش را محدود کند نشان نداده است و انگیزه روشنی هم برای این کار ندارد.
برخی کارشناسان معتقدند کنترل تسلیحات سهجانبه با توجه به نابرابری زرادخانههای فعلی عملی نیست، اما مذاکرات دوجانبه آمریکا و چین شاید در آینده ممکن باشد.
ترامپ روز چهارشنبه به وقت محلی با شی جینپینگ رئیسجمهور چین گفت وگو کرد، هرچند در گزارش ترامپ اشارهای به کنترل تسلیحات نشد.
گفت وگوها درباره استارت نو تا ساعتهای پایانی شب چهارشنبه ادامه داشت و بدون مشارکت فعال مقامهای وزارت خارجه آمریکا که بر مسائل کنترل تسلیحات تمرکز دارند، پیش رفت.
توماس دیناننو معاون وزیر خارجه آمریکا در امور کنترل تسلیحات قرار است روز جمعه در ژنو در کنفرانس خلع سلاح سازمان ملل سخنرانی کند.
با وجود توافق مذاکرهکنندگان آمریکا و روسیه برای پایبندی به مفاد استارت نو، طرفها هنوز توافق رسمی امضا نکردهاند.
یک مقام آمریکایی هشدار داد که این توافق باید «به شکل دستدادن» باشد، زیرا تمدید رسمی آن از نظر قانونی مجاز نیست.
منبع دیگری نیز گفت تا زمانی که ترامپ و پوتین آن را تائید نکنند، هیچ امری رسمی نخواهد شد.
