ایلنا: مدیر كل آمارهای اقتصادی بانك مركزی اعلام كرد:طرح تجدید نظر در سال پایه شاخص های اقتصادی بهعنوان یک طرح ملی با موافقت مقامات ارشد کشور به مراحل پایانی رسیده و نتایج شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی بر اساس سال پایه جدید (1390) در آینده نزدیک اعلام خواهد شد.
علیرضا مقتدایی با بیان این كه جزییات این طرح گفت: هدف اصلی این طرح به روزآوری چارچوبهای آماری، مبنا قرار دادن یک سال مشخص بهعنوان سال پایه در محاسبات مربوط به شاخصها، ارتقای روش ها، به روزآوری طرحهای در دست اجرا و افزودن طرحهای مناسب و مورد نیاز به گستره بررسیهای آماری بانک مرکزی است.
وی افزود: اطلاعات بدست آمده از اجرای این طرح، مبنای بسیار مهم و پایهای است که بر اساس آن سیاستهای پولی بانک مرکزی و در نتیجه دورنمای کلان اقتصادی کشور شکل خواهد گرفت. در حال حاضر، پس از سالهای 1315، 1338، 1348، 1353، 1361، 1369، 1376 و 1383، سال 1390 بهعنوان سال پایه جدید انتخاب شده است.
مدیرکل آمارهای اقتصادی بانک مرکزی ویژگیهای تجدید نظر سال 1390را چنین عنوان کرد: اتصال شهرهای مورد بررسی از طریق پایگاه داده های تحت وب به مرکز، استفاده از نرمافزارهای جدید در اجرای مراحل مختلف طرح، تهیه و به روزآوری نقشههای هم مقیاس با لحاظ نمودن رشد و گسترش شهرها و تطابق هرچه بیشتر روش ها و فرآیندها با استانداردهای بین المللی می باشد.
وی تصریح كرد: بهمنظور کاهش خطاها و کنترل تمامی عوامل تأثیرگذار بر نتایج طرحهای آماری و بهکارگیری متغیرهای مهمی نظیر وضعیت جمعیتی، اقتصادی و اجتماعی، با استفاده از روشهای علمی و آماری در سال پایه جدید تعدادی شهر به مجموعه شهرهای مورد بررسی (که بعضاً دارای منطقهبندیهای شهری نیز هستند و هر منطقه از آن شهرها مانند تهران، مشهد، شیراز، اصفهان و... به مثابه یک شهر کوچک میباشند) اضافه شد.
علیرضا مقتدایی گفت: مدیریت کل آمارهای اقتصادی بهعنوان مسئول اجرای طرح تجدیدنظر در سال پایه شاخص های قیمت از سال 1389 با تدوین برنامه عملیاتی اجرای طرح تجدیدنظر، به تهیه و اصلاح نقشه شهرهای مورد بررسی پرداخته و پس از دریافت اطلاعات حاصل از انجام کار میدانی، نسبت به پالایش دادهها و همچنین رفع مغایرتهای موجود در اطلاعات مندرج در نقشهها و اطلاعات دریافتی از بررسی میدانی اقدام نمود.
او خاطرنشان ساخت: پس از تکمیل و تصحیح بلوکها، عملیات فهرستبرداری جهت ثبت اطلاعات کامل خانوارهای ساکن در هر بلوک جهت انتخاب نمونه در طرحهای بودجه خانوار (با هدف اصلی محاسبه ضرایب اهمیت اقلام مصرفی خانوارها جهت محاسبه نرخ تورم)، مسکن اجاری، اشتغال و بیکاری و... انجام گردید.
شاخص بهای كالاها و خدمات مصرفی تغییر می كند
به گفته مدیر كل آمارهای اقتصادی بانك مركزی شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی در مناطق شهری ایران (شاخص تورم) نیز از جمله مهمترین شاخصهای اقتصادی است که سال پایه آن از 1383 به 1390 تغییر خواهد کرد.
مقتدایی شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی در مناطق شهری ایران را یکی از انواع شاخصهای قیمت دانست و گفت: این شاخص نشان دهنده تغییرات قیمت كالاها و خدمات مصرفی خانوارها نسبت به دوره پایه (سال پایه) است و به عنوان نماگری از وضعیت اقتصادی کشور در سری های زمانی آمارهای اقتصادی و تهیه حسابهای ملی مورد استفاده قرار میگیرد.
وی تاکید کرد: شاخص یاد شده وسیلهای برای اندازهگیری سطح عمومی قیمتها در بازار خرده فروشی است و یکی از بهترین معیارهای سنجش نرخ تورم و قدرت خرید پول کشور به شمار می رود.
به گفته وی این شاخص برای سنجش تأثیرات سیاستگذاریهای اقتصادی بر سطح عمومی قیمتها و در طرحریزی برنامههای رفاهی و اجتماعی و تعدیل میزان مزد و حقوقها، تنظیم قراردادها و حل بسیاری از دعاوی حقوقی نیز کاربرد وسیعی دارد.
مقتدایی گفت: از آنجایی که خانوارها برای تامین نیازهای خود طیف بسیار وسیعی از کالاها و خدمات مختلف را تهیه میکنند، باید سبد مورد مطالعه طوری در نظر گرفته شود تا نشان دهنده مصرف عمومی جامعه با تعریف یک خانواده در کل کشور به عنوان سبد ملی باشد.
او ادامه داد:لذا در «بررسی آماری بودجه خانوار» با استفاده از روش های آماری و مباحث نمونه گیری پوشش جغرافیایی متناسب با توزیع جمعیت در کشور و همچنین توزیع نمونه های مورد بررسی با پوشش زمانی متناسب در نظر گرفته می شود.
مقتدایی با بیان اینكه خانوارهای نمونه براین اساس انتخاب خواهند شد،گفت:این خانوارها با رعایت استانداردهای آماری انتخاب شده و بر این اساس نماینده خوبی برای نشان دادن همه خانوارها با درآمدها و الگوهای مصرف متفاوت باشند.
به گفته وی نتایج بررسی بودجه خانوار پایه اصلی انتخاب اقلام نماینده و تعیین ضریب اهمیت هر قلم نماینده در شاخص تورم قرار میگیرد.
وی اضافه کرد: به منظور اندازهگیری سطح عمومی قیمت کالاها و خدمات مصرفی خانوارها (فلسفه محاسبه شاخص تورم) و همچنین به دلایل علمی مختلف و اجماع بین المللی، اقلام نماینده و ضرایب اهمیت سبد مصرفی خانوارها که در سال پایه تعیین می شوند تا سال پایه بعدی ثابت در نظر گرفته میشود.
ضرایب چگونه تعیین می شوند
به گزارش ایلنا به نقل از بانك مركزی،مدیركل آمارهای بانك مركزی تصریح كرد: تغییر سلیقه مصرفی خانوارها در طول زمان، تغییرات درآمد خانوارها، تغییرات قیمت نسبی کالاها و خدمات، نیازهای جدید و تنوع کالاهای تولید شده در جامعه عواملی هستند که باعث ایجاد اختلاف بین سبد مصرفی و ضرایب اهمیت تعیین شده در سال پایه با الگوی مصرفی فعلی خانوارها خواهند شد.
او ادامه داد:به همین دلایل تغییر سال پایه شاخص تورم (که با تغییر سبد کالاها و خدمات مصرفی و ضرایب اهمیت آن همراه است) هر چند سال ناگزیر خواهد بود.
مقتدایی اظهار داشت: جهت بررسی تغییرات قیمت، اقلام سبد مصرفی جمع آوری اطلاعات مربوط به قیمت کالاها و خدمات در شهرهای مورد بررسی از طریق مراجعه مستقیم آمارگیران ثابت، رسمی و کارآزموده اداره آمار اقتصادی بانک مرکزی به منابع اطلاع و مصاحبه با آنها صورت میگیرد.
او ادامه داد: در واقع، برای دستیابی به قیمتهای واقعی و با رعایت نکات و دستورالعمل های تهیه شده جهت به حداقل رسانی خطاهای غیرنمونهگیری، آمارگیران اقتصادی این اداره هر ماهه به مکانهایی که خانوارها مایحتاج خود را از آنجا خریداری میکنند (خرده فروشی ها) مراجعه و قیمت جاری کالاها و خدمات را پرسش می كنند.
مقتدایی با اشاره به نحوه جمعآوری اطلاعات،خاطرنشان كرد: همواره سعی میشود قیمتهای عملی حاکم بر بازار هر شهر جمعآوری و گزارش شود.
به گفته وی پس از جمع آوری قیمت ها، برای محاسبه شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی فرمول شاخص قیمت لاسپیرز بکار میرود که از این فرمول برای محاسبه میزان تورم در سطح هر یک از استان ها و سپس کل کشور استفاده میشود.
وی تاکید کرد:شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی که از سال 1315 تا کنون توسط بانک مرکزی محاسبه و منتشر می شود دارای تغییرات متفاوتی بوده که در جدول پیوست درج شده است.
او تاكید كرد: هم اکنون فرآیندها و محاسبات مربوط به تغییر سال پایه شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی از سال 1383 به سال 1390 به مراحل پایانی رسیده است و نتایج شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی بر اساس سال پایه جدید (1390) در آینده نزدیک اعلام خواهد شد.
