موضوع ادغام معاونتهای دانشجویی و فرهنگی دانشگاه تهران، تصمیمی است که اخیرا توسط ریاست این دانشگاه با هدف چابکسازی، صرفهجویی در بودجه و کوچکسازی ستاد دانشگاه اتخاذ شده است؛ اما این ادغام موافقان و مخالفانی دارد. از جمله شناختهشدهترین مخالفان این تصمیم حسین سیمایی صراف، وزیرعلوم دولت چهاردهم است.
جنجال ادغام معاونتهای دانشگاه تهران
شوک بزرگ در دانشگاه
موضوع ادغام معاونتهای دانشجویی و فرهنگی دانشگاه تهران، تصمیمی است که اخیرا توسط ریاست این دانشگاه با هدف چابکسازی، صرفهجویی در بودجه و کوچکسازی ستاد دانشگاه اتخاذ شده است؛ اما این ادغام موافقان و مخالفانی دارد. از جمله شناختهشدهترین مخالفان این تصمیم حسین سیمایی صراف، وزیرعلوم دولت چهاردهم است. او در نامهای که هفته گذشته در پاسخ به دغدغه دانشجویان دانشگاه تهران نسبت به ادغام معاونت فرهنگی و دانشجویی و نامه کانونهای فرهنگی و هنری خطاب به محمدحسین امید، رئیس دانشگاه تهران، نوشت: دغدغه مندرج در این نامه قابل توجه است. دانشگاه ایرانی بر حسب دیدگاه مقام معظم رهبری دانشگاه فرهنگی است و لذا هرگونه اقدامی که منجر به تضعیف این جایگاه شود مغایر با سیاستهای نظام آموزش عالی است. بر این اساس از جنابعالی که به اهمیت فرهنگ در دانشگاه حساسیت شایسته دارید، ضمن اذعان به استقلال نهاد دانشگاه، انتظار میرود در مصوبه هیئت امناء دانشگاه، مبنی بر ادغام دو معاونت فرهنگی و دانشجویی، تجدید نظر شود.
به نظر میرسد ماجرای ادغام این دو معاونت در دانشگاه تهران، در واقع یک نبرد قدیمی بین نگاه مدیریتی-اقتصادی و نگاه نهادی-فرهنگی باشد.
این نخستین بار نیست که موضوع ادغام معاونتهای دانشجویی مورد انتقاد قرار میگیرد. حتی یک دهه قبل که برای اولین بار چنین مسالهای مورد پیگیری دانشگاه تهران قرار گرفت، نیلی احمدآبادی سرپرست دانشگاه تهران در آن زمان عنوان کرده بود که با ادغام این دو معاونت مخالفت کردم چرا که معتقدم فرهنگ دانشگاه تهران باید بیشتر مورد توجه قرار گیرد و زمانی که با معاونت دانشجویی ادغام میشود، به دلیل اینکه فعالیتها و دغدغه معاونت دانشجویی زیاد است، فعالیت فرهنگی هم به لحاظ بودجه و هم به لحاظ توجه مورد غفلت و اشکال قرار میگیرد و تصور میکنم باید در دانشگاه تهران فعالیتهای فرهنگی، جدی و پررنگ پیگیری شود.
علت ادغام معاونت دانشجویی و فرهنگی دانشگاه تهران
به نظر میرسد که میریت دانشگاه تهران معتقد است این کار باعث همافزایی سازمانی و کاهش هزینههای اداری میشود. در حقیقت تصمیمی که که اخیرا توسط ریاست این دانشگاه گرفته شده، با هدف چابکسازی، صرفهجویی در بودجه و کوچکسازی ستاد دانشگاه اتخاذ شده است. از آنجایی که بخش بزرگی از بودجه دانشگاه صرف خدمات رفاهی (غذا و خوابگاه) میشود، ادغام این دو بخش اجازه میدهد منابع مالی راحتتر جابهجا شوند. همچنین موافقان میگویند دانشجو نباید برای کارهای مختلف بین دو معاونت سرگردان باشد.
چه نگرانیهایی وجود دارد؟
این تصمیم با واکنشهای انتقادی از سوی برخی دانشجویان و کانونهای فرهنگی و هنری همراه شده است. آنها نگران تضعیف جایگاه فرهنگ و کاهش استقلال فعالیتهای فرهنگی در پی ادغام با بخشهای خدمات رفاهی و دانشجویی هستند.
یونس خسروبیگی دبیر شورای هماهنگی کانونهای فرهنگی دانشگاه تهران و دبیر و مؤسس کانون آسیبهای اجتماعی دانشگاه تهراندر گفتوگو با انتخاب دلیل نگرانیها از ادغام دو معاونت را توضیح داده و میگوید: دلایلی که ما برای مخالفت با ادغام دو معاونت «فرهنگی و اجتماعی» و «امور دانشجویی» داشتیم، چند مورد بود. اول اینکه اساسا ماهیت وظایف و اهداف این دو معاونت با هم متفاوت است. معاونت فرهنگی و اجتماعی، همانطور که از نامش مشخص است، مسئول سیاستگذاریهای فرهنگی، تقویت فعالیتهای داوطلبانه و فرهنگی دانشجویی و ناظر بر گفتوگوهایی در حوزه اندیشه و موارد مشابه است. در حالی که معاونت امور دانشجویی مسئول امور خدماتی و رفاهی مانند مسائل خوابگاهها، سلف دانشجویی و امور مشابه است؛ بنابراین این دو معاونت کاملا متفاوتند.
او معتقد است: در شرایط فعلی که دانشگاه با مسائل متعددی مواجه است و با توجه به تجربه عملی ما در دورههای گذشته مدیریت دانشگاه تهران و همچنین مشکلات مالی تشدیدشده، ادغام این دو معاونت باعث میشود که امور فرهنگی به حاشیه رانده شود. این مسئله هم از نظر علمی و پژوهشی و زمانی که باید صرف شود و هم از نظر پشتیبانی مالی اهمیت دارد. همچنین هر دو معاونت به صورت مستقل وظایف زیادی دارند و حجم کار برای یک فرد بسیار بالاست؛ بنابراین حتی اگر یک نفر بخواهد هر دو معاونت را مدیریت کند، مدیریت مطلوبی اتفاق نخواهد افتاد و کیفیت خروجی و عملکرد معاونتها کاهش پیدا میکند.
خسروبیگی از نگرانی نویسندگان نامه به وزیر علوم در زمینه تضعیف فعالیتهای دانشجویی هم میگوید و معتقد است: مسئله دیگر تضعیف فعالیتهای دانشجویی و تعامل آنها با ارکان مدیریتی دانشگاه است. هماکنون با توجه به مشکلات مختلفی که جامعه و دانشجویان با آن مواجهاند، فعالیتهای دانشجویی مانند کانونها و تشکلهای سیاسی نسبت به گذشته کاهش چشمگیری داشته و آن نشاط و فعالیت داوطلبانه گذشته را ندارند. ادغام دو معاونت باعث میشود این روند تضعیف بیشتر شود، در حالی که ما باید تمام تلاشمان را بکنیم تا فعالیتهای دانشجویی روز به روز تقویت شود.
گلایه دیگر مشاور امور جوانان معاون رییس جمهوراین است که در تصمیمگیریها، بهویژه در عصر حاضر و با توجه به رویکرد حکمرانی مشارکتی، دانشگاه تهران به عنوان دانشگاه مادر و نماد آموزش عالی باید محیطی ایجاد کند که فرهنگ گفتوگو و مشارکت در تصمیمگیریها تبلور پیدا کند و نظرات ذینفعان و کارشناسان اخذ شود. به گفته یونس خسروبیگی متأسفانه در تصمیم اخیر، نه از کانونها، نه از انجمنهای علمی و نه از نشریات و تشکلها نظرخواهی انجام شد. حداقل میتوانستند از کانونهای فرهنگی بخواهند نظرشان درباره ادغام دو معاونت را اعلام کنند و دلایل موافقت یا مخالفت خود را ارائه دهند. این تعامل و گفتوگو اتفاق نیفتاد و به نظر من یکی از مهمترین شوکهایی که دانشگاه با آن مواجه شد، همین مسئله بود: نهادهای دانشجویی که حیات دانشجویی را شکل میدهند، به رسمیت شناخته نشدند و نظرشان پرسیده نشد.
مسئله مهم دیگری که وجود دارد این است که بعد از ابراز مخالفت ما و نامهای که به وزیر علوم با امضای تعدادی از کانونهای دانشگاه تهران ارسال شد، واکنش وزیر علوم اهمیت بالایی داشت. همین که وزیر نسبت به این پیام واکنش نشان داد و آن را به رسمیت شناخت، اهمیت دادن به امر فرهنگی و خواسته دانشجویی و کانونهای فرهنگی را نشان داد که بسیار حائز اهمیت است. امیدواریم این روند ادامه یابد و شاهد تقویت همهجانبه فعالیت کانونهای فرهنگی در تمام دانشگاهها باشیم، چه از نظر مالی و چه از نظر معنوی. تقویت معنوی شامل تسهیل در فرایند صدور مجوزها، نظارتها و کاهش بروکراسیهای موجود است.
