یک عضو اندیشکده «شورای آتلانتیک» معتقد است که حل مسائل موشکی و نیروهای نزدیک به ایران در منطقه در این دور از مذاکرات میان ایران و آمریکا، ممکن نیست.
به گزارش انتخاب، دنی سیترینوویچ عضو اندیشکده آمریکایی شورای آتلانتیک در یادداشتی در صفحه شخصی خود در ایکس نوشت: با نزدیک شدن به یک دور قطعی از مذاکرات در ژنو، موفقیت کمتر به مانورهای تاکتیکی وابسته است و بیشتر به این بستگی دارد که هر دو طرف با چه پیشفرضهای واقعی وارد گفتوگو شوند.
اول و مهمتر از همه – این یک توافق جامع نخواهد بود.
این یک توافق محدود و تثبیتکننده خواهد بود که هدف آن جلوگیری از جنگ و مسدود کردن مسیر ایران به سلاح هستهای است — نه حل همه اختلافات میان واشنگتن و تهران.
ایران چه باید بداند؟
بازگشت به برجام وجود ندارد.
این یک بازگردانی توافق ۲۰۱۵ نخواهد بود. محیط سیاسی در واشنگتن تغییر کرده است. یک چارچوب جدید — محدودتر، متمرکز بر امنیت و از نظر سیاسی قابل دفاع در آمریکا — تنها مسیر قابل قبول برای پیشرفت است.
ظاهر (ظاهرسازی) به اندازه محتوا اهمیت دارد.
هر توافقی باید به رئیسجمهور آمریکا اجازه دهد که یک پیروزی آشکار را نشان دهد. یک اقدام نمادین - یک دیدار سطح بالا، بیانیه مشترک، یا امتیاز قابل مشاهده - ممکن است به همان اندازه جزئیات فنی هستهای از نظر سیاسی مهم باشد. بدون آن، هیچ توافقی در واشنگتن پایدار نخواهد بود.
تسهیل تحریمها محدود و مشروط خواهد بود.
بازگشت کامل به روابط عادی در دستور کار نیست. رفع تحریمها مرحلهای، قابل بازگشت و مستقیماً مرتبط با اقدامات هستهای قابل راستیآزمایی خواهد بود.
ممکن است یک اقدام نمادین در حوزه موشکی لازم باشد.
ایران احتمالاً برنامه موشکی خود یا شرکای منطقهای خود را متوقف نخواهد کرد. اما یک تعهد اعلامی یا اقدام اعتمادساز میتواند به واشنگتن کمک کند تا نشان دهد که نگرانیهای امنیتی گستردهتر مورد توجه قرار گرفته است.
گشودگی اقتصادی ثبات ایجاد میکند.
اجازه دادن به مشارکت ساختاری غرب یا حتی آمریکاییها — در بخش انرژی ایران، میتواند منافع اقتصادی مشترک در کاهش تنش ایجاد کند و تهران را به ایجاد انگیزههای ملموس ترغیب کند.
توافق هستهای واقعی اجتنابناپذیر است.
حداقل اقدامات لازم:
A. توقف بلندمدت غنیسازی در سطح بالا
B. شفافیت حداکثری و بازرسیهای دقیق
C. حذف یا رقیقسازی اورانیوم با غنای بالا
بدون این اقدامات، هیچ توافقی از نظر سیاسی در ایالات متحده قابل پذیرش نخواهد بود.
جمعبندی:
ایران باید درک کند که این یک توافق محدود خواهد بود: میتواند اقتصادش را تثبیت کند و ریسک جنگ را کاهش دهد، اما باعث رفع کامل تحریمها یا عادیسازی استراتژیک نخواهد شد.
آمریکا چه باید بداند؟
تغییر رژیم استراتژی قابل قبولی نیست.
تشدید نظامی — شامل حملات هدفمند یا حذف رهبران — به احتمال زیاد منجر به یک ایران مطیع یا طرفدار غرب نخواهد شد. این اقدامات میتواند به همان اندازه منجر به تکهتکه شدن یا رادیکالتر شدن ایران شود.
ایران از نظر اقتصادی تحت فشار است اما تسلیم نمیشود.
تهران به نظر میرسد آماده انجام مصالحههای هستهای معنادار باشد — اما تنها در صورتی که توافق به فشارهای اقتصادی اصلی آن پاسخ دهد. آمریکا باید اولویت را بر کاهش برنامه هستهای بگذارد، نه بر خواستههای حداکثری.
مسائل موشکی و نیابتی در این دور قابل حل نیست.
اصرار بر محدودیتهای جامع بر برنامه موشکی ایران یا شبکه منطقهای آن میتواند مذاکرات را به شکست بکشاند. در بهترین حالت، تعهدات محدود یا اعلامی در این مرحله قابل دستیابی است.
تنها تضمین عدم حمله کافی نیست.
ایران محدودیتهای هستهای قابل توجه را صرفاً در ازای تضمینهای امنیتی معامله نخواهد کرد. تسهیلات اقتصادی باید بخشی از بسته باشد.
جنگ با ایران غیرقابل پیشبینی است.
ایالات متحده میداند که چگونه یک درگیری با ایران ممکن است آغاز شود، اما نمیداند چگونه پایان خواهد یافت. تشدید تنش میتواند بازیگران منطقهای را وارد کند، بازارهای انرژی جهانی را مختل کند و دکترین راهبردی ایران را برای نسلها سختتر کند.
جمعبندی استراتژیک برای آمریکا:
در محیط کنونی، دیپلماسی احتمالاً میتواند محدودیتهای هستهای معناداری را به دست آورد که مسیر ایران به سلاح هستهای را برای سالها مسدود کند. تلاش برای حل همه اختلافات باقیمانده — موشکها، نیروهای نیابتی، دشمنی ایدئولوژیک — به احتمال زیاد مذاکرات را شکست داده و احتمال جنگ گسترده منطقهای را افزایش میدهد. چنین جنگی تضمینکننده تغییر رژیم، تسلیم یا تحول استراتژیک در تهران نخواهد بود.
در نهایت، موفقیت در ژنو ممکن است — اما تنها اگر هر دو طرف با هدفی مشترک و واقعی وارد شوند:
یک توافق محدود که از جنگ جلوگیری کند، پیشرفت هستهای ایران را متوقف کند و تعادل منطقهای را تثبیت کند — حتی اگر اختلافات بزرگتر باقی بمانند. اگر طرفین بخواهند بیش از این به دست آورند… تشدید تنش تقریباً اجتنابناپذیر است.
