روایت سی ان ان از هشدار اندیشکده آمریکایی درباره پیشرفت زیردریایی‌های اتمی چین / این اتفاق می‌تواند برتری دیرینه واشنگتن در قدرت دریایی را تهدید کند

سی ان ان نوشت: یک زیردریایی هسته‌ای نیروی دریایی چین در رژه دریایی به مناسبت هفتادمین سالگرد تأسیس نیروی دریایی ارتش آزادی‌بخش خلق چین، در تاریخ ۲۳ آوریل ۲۰۱۹ در نزدیکی بندر شرقی چینگ‌دائو شرکت می‌کند.

 

به گزارش سرویس بین‌الملل «انتخاب»، در ادامه این مطلب آمده است: چین طی پنج سال گذشته تولید زیردریایی‌های هسته‌ای خود را افزایش داده است، به‌گونه‌ای که اکنون با سرعتی بیشتر از ایالات متحده زیردریایی به آب می‌اندازد؛ موضوعی که به گفته یک گزارش جدید اندیشکده، می‌تواند برتری دیرینه واشنگتن در قدرت دریایی را تهدید کند.

 

بر اساس گزارش مؤسسه بین‌المللی مطالعات استراتژیک (IISS)، این افزایش در نیروی زیردریایی هسته‌ای نیروی دریایی ارتش آزادی‌بخش خلق چین شامل هر دو نوع زیردریایی‌های حامل موشک بالستیک و زیردریایی‌های تهاجمی است.

 

این گزارش که با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای از کارخانه‌های کشتی‌سازی برآوردهایی از ساخت‌وساز چین ارائه داده، می‌گوید در سال‌های ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵، چین هم از نظر تعداد زیردریایی‌های به‌آب‌انداخته‌شده — ۱۰ فروند در برابر ۷ فروند آمریکا — و هم از نظر تناژ — ۷۹ هزار تن در برابر ۵۵ هزار و ۵۰۰ تن — از ایالات متحده پیشی گرفته است.

 

پکن آمار ناوگان خود را منتشر نمی‌کند.

 

این یک چرخش چشمگیر نسبت به دوره ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۰ است، زمانی که چین تنها سه زیردریایی (۲۳ هزار تن) به ناوگان خود افزود، در حالی که نیروی دریایی آمریکا هفت فروند (۵۵ هزار و ۵۰۰ تن) اضافه کرد، طبق تحلیل IISS.

 

این ارقام مربوط به زیردریایی‌هایی است که به آب انداخته شده‌اند، اما لزوماً تکمیل نشده و به ناوگان فعال اضافه نشده‌اند؛ جایی که آمریکا همچنان برتری قابل توجهی دارد.

 

بر اساس «تراز نظامی ۲۰۲۵» مؤسسه IISS، تا اوایل سال ۲۰۲۵ چین ۱۲ زیردریایی هسته‌ای فعال داشت؛ شش فروند از نوع حامل موشک بالستیک و شش فروند از نوع موشک هدایت‌شونده یا تهاجمی. ایالات متحده در مجموع ۶۵ زیردریایی داشت که ۱۴ فروند از آن‌ها حامل موشک بالستیک بودند.

 

چین همچنین یک ناوگان بزرگ از زیردریایی‌های متعارف با ۴۶ فروند در اختیار دارد، طبق «تراز نظامی».

 

ایالات متحده هیچ زیردریایی متعارفی ندارد؛ زیردریایی‌هایی که برخلاف نوع هسته‌ای، نیاز به سوخت‌گیری منظم دارند.

 

برای پاسخ‌گویی به رشد ناوگان زیردریایی هسته‌ای خود، پکن به‌طور قابل‌توجهی کارخانه هولودائو متعلق به شرکت صنایع سنگین کشتی‌سازی بوهای در شمال چین را گسترش داده است؛ بر اساس این گزارش با عنوان «رونق در بوهای».

 

این در حالی است که گزارش ماه گذشته سرویس پژوهش‌های کنگره آمریکا به کنگره اعلام کرد نیروی دریایی آمریکا به‌طور قابل‌توجهی از هدف خود برای ساخت سالانه دو زیردریایی تهاجمی کلاس ویرجینیا عقب مانده است و کارخانه‌های کشتی‌سازی آمریکا از سال ۲۰۲۲ تنها بین ۱.۱ تا ۱.۲ زیردریایی در سال تحویل داده‌اند.

 

آمریکا همچنین در حال ساخت زیردریایی‌های جدید حامل موشک بالستیک کلاس کلمبیا است، اما این برنامه دست‌کم یک سال از برنامه عقب است و طبق گفته دریاسالار مسئول این پروژه به Breaking Defense، نخستین فروند این کلاس با نام «یو‌اس‌اس دیستریکت آو کلمبیا» پیش از سال ۲۰۲۸ به نیروی دریایی تحویل داده نخواهد شد.

 

گزارش IISS می‌گوید: «افزایش تعداد شناورها در دریا چالشی فزاینده برای (ایالات متحده و سایر) کشورهای غربی ایجاد می‌کند، در حالی که آن‌ها برای افزایش تولید خود تلاش می‌کنند.»

 

این گزارش به دو زیردریایی حامل موشک بالستیک تایپ ۰۹۴ اشاره می‌کند که در کارخانه هولودائو به آب انداخته شده‌اند. این زیردریایی‌ها با توانایی شلیک موشک‌های بالستیک مجهز به کلاهک هسته‌ای، به سه‌گانه هسته‌ای رو‌به‌رشد پکن شامل موشک‌های بالستیک قاره‌پیما مستقر در خشکی و بمب‌افکن‌ها می‌افزایند.

 

IISS می‌گوید چین زیردریایی‌های حامل موشک بالستیک حتی پیشرفته‌تری نیز در دست ساخت دارد.

 

در این گزارش آمده است: «انتظار می‌رود تایپ ۰۹۶ در همین دهه تولید در بوهای را آغاز کند و در اواخر دهه ۲۰۲۰ یا اوایل دهه ۲۰۳۰ وارد خدمت شود.»

 

علاوه بر زیردریایی‌های حامل موشک بالستیک، تعداد زیردریایی‌های هسته‌ای به‌آب‌انداخته‌شده چین طی پنج سال گذشته شامل دست‌کم شش بدنه زیردریایی موشک هدایت‌شونده (SSGN) نیز می‌شود. این زیردریایی‌ها دارای سامانه پرتاب عمودی (VLS) هستند که می‌تواند برای شلیک موشک‌های ضدکشتی پرسرعت جدید که در رژه روز پیروزی چین در پکن پاییز گذشته نمایش داده شد، مورد استفاده قرار گیرد.

 

با این حال، گزارش IISS کاملاً خبر بدی برای واشنگتن و متحدانش نیست.

 

در این گزارش آمده است: «طراحی‌های چینی تقریباً به‌طور قطع از نظر کیفیت از زیردریایی‌های آمریکا و اروپا عقب‌تر هستند.»

 

گمان نمی‌رود جدیدترین زیردریایی‌های چینی به اندازه نمونه‌های آمریکایی بی‌صدا باشند، و این برتری پنهان‌کاری را برای نیروی دریایی آمریکا حفظ می‌کند.

 

با این حال، کارشناسان می‌گویند در نبردهای دریایی، معمولاً نیروی بزرگ‌تر پیروز می‌شود. و چین هم‌اکنون بزرگ‌ترین ناوگان جهان از ناوشکن‌ها، ناوچه‌ها و شناورهای رزمی سطحی را در اختیار دارد.

 

در همین حال، واشنگتن برای همگام شدن با این روند با مشکل روبه‌رو بوده است.

 

جان فلان، وزیر نیروی دریایی آمریکا، تابستان گذشته در جلسه‌ای در مجلس نمایندگان آمریکا گفت که ساخت‌وساز دریایی آمریکا در وضعیت بحرانی قرار دارد.

 

او شهادت داد: «همه برنامه‌های ما به‌هم‌ریخته است.»

 

او گفت: «به‌نظر می‌رسد بهترین برنامه ما شش ماه تأخیر دارد و ۵۷ درصد بیش از بودجه هزینه برداشته است... و این بهترینِ آن‌هاست.»

 

در مورد تعداد زیردریایی‌ها طی پنج سال آینده، گزارش سرویس پژوهش‌های کنگره می‌گوید تعداد زیردریایی‌های تهاجمی آمریکا انتظار می‌رود در سال ۲۰۳۰ به «پایین‌ترین نقطه دره» یعنی ۴۷ فروند برسد، زیرا زیردریایی‌های قدیمی کلاس لس‌آنجلس بازنشسته می‌شوند.

 

افزایش تعداد زیردریایی‌های تهاجمی به ۵۰ فروند پیش از سال ۲۰۳۲ انتظار نمی‌رود — آن هم در صورت تحقق اهداف ساخت — این گزارش می‌گوید. اما همچنین اشاره می‌کند که برنامه فروش سه تا پنج زیردریایی کلاس ویرجینیا به استرالیا در چارچوب توافق آکوس (AUKUS) می‌تواند در کوتاه‌مدت برنامه‌های افزایش ناوگان آمریکا را مختل کند.

 

گزارش CRS می‌گوید «دره» پیشِ‌رو در نیروی زیردریایی نخستین‌بار در سال ۱۹۹۵ مورد توجه قرار گرفت و می‌تواند «به دوره‌ای از فشار عملیاتی شدیدتر بر نیروی زیردریایی‌های تهاجمی (SSN) و شاید دوره‌ای از تضعیف بازدارندگی متعارف در برابر رقبای بالقوه‌ای مانند چین منجر شود.»