پیام گمشده در تاریخ؛ داستان کبوتر نامه‌بر جنگ جهانی دوم که از دودکش یک خانه سردرآورد

سال‌ها پس از جنگ جهانی دوم، اسکلت کبوتری در دودکش خانه‌ای در انگلستان پیدا شد که حامل پیامی رمزگذاری‌شده از آن دوران بود.

 

سال ۱۹۸۲، مردی به نام دیوید مارتین در حال بازسازی شومینه خانه‌اش در روستای بلچینگلی در شهرستان ساری انگلستان بود که به چیزی عجیب برخورد کرد. داخل دودکش، اسکلت یک کبوتر قرار داشت؛ اما این فقط یک پرنده مرده نبود. به پای کبوتر یک کپسول کوچک قرمزرنگ بسته شده بود؛ همان نوع کپسول‌هایی که در جنگ جهانی دوم برای حمل پیام استفاده می‌شد.

 

داخل این کپسول، تکه‌ای کاغذ قرار داشت که روی آن پیامی دست‌نویس دیده می‌شد. اما این پیام قابل خواندن نبود؛ متن از مجموعه‌ای از حروف تشکیل شده بود که به صورت گروه‌های پنج‌حرفی کنار هم نوشته شده بودند. در مجموع، ۲۷ گروه پنج‌حرفی روی برگه دیده می‌شد. این ساختار نشان می‌داد که پیام به صورت رمزگذاری‌شده نوشته شده است.

 

در طول جنگ جهانی دوم، بریتانیا شبکه‌ای گسترده از کبوترهای نامه‌بر در اختیار داشت که زیر نظر «سرویس ملی کبوترها» فعالیت می‌کردند. این پرندگان آموزش دیده بودند تا پیام‌های حساس را از مناطق جنگی یا سرزمین‌های اشغال‌شده به مراکز فرماندهی منتقل کنند. در شرایطی که ارتباطات رادیویی ممکن بود شنود شود یا تجهیزات مخابراتی در دسترس نبود، کبوترهای نامه‌بر روشی امن و مطمئن برای انتقال اطلاعات به شمار می‌رفتند. آن‌ها می‌توانستند صدها کیلومتر پرواز کنند و با تکیه بر توانایی جهت‌یابی طبیعی خود، به محل اصلی نگهداری‌شان بازگردند.

 

کپسول قرمز بسته‌شده به پای کبوتر نشان می‌داد که این پرنده احتمالاً در خدمت نیروهای متفقین بوده است. به نوشته‌ی آی‌اف‌ال‌ساینس، بررسی‌های بعدی نشان داد که روی حلقه فلزی پای کبوتر، شماره‌ای حک شده که به سال ۱۹۴۴ تعلق دارد. همین موضوع باعث شد پژوهشگران حدس بزنند که پیام احتمالاً در یکی از حساس‌ترین مقاطع جنگ ارسال شده است.

 

برخی کارشناسان معتقدند این پیام ممکن است در حوالی ششم ژوئن ۱۹۴۴، هم‌زمان با عملیات بزرگ متفقین برای آزادسازی فرانسه (معروف به روز دی) نوشته شده باشد. در آن زمان، نیروهای مقاومت فرانسه و واحدهای اطلاعاتی متفقین برای انتقال اخبار از تحرکات نیروهای آلمان نازی، به روش‌های ارتباطی امن نیاز داشتند. کبوترهای نامه‌بر یکی از ابزارهای کلیدی در این شبکه ارتباطی بودند.

 

پس از کشف پیام، کارشناسان رمزنگاری تلاش کردند متن را رمزگشایی کنند. اما مشکلی اساسی وجود داشت: برای خواندن چنین پیام‌هایی به «دفترچه رمز» یا همان کلید رمزگذاری نیاز بود؛ دفترچه‌هایی که شامل جدول‌ها و دستورالعمل‌های تبدیل حروف به یکدیگر بودند. بدون دسترسی به آن کلیدها، رشته‌های پنج‌حرفی تقریباً غیرقابل تفسیر هستند. از آنجا که بسیاری از این دفترچه‌ها پس از جنگ از بین رفتند یا محرمانه باقی ماندند، امکان رمزگشایی قطعی پیام فراهم نشد.

 

کارشناسان اداره اسناد ملی بریتانیا و متخصصان رمزنگاری بررسی‌های متعددی انجام دادند، اما در نهایت اعلام شد که بدون در اختیارداشتن کلید اصلی، نمی‌توان با اطمینان پیام را خواند. بنابراین، محتوای دقیق این یادداشت همچنان یک راز باقی مانده است.

 

سرنوشت خود کبوتر هم تا حدی قابل حدس زدن است. به احتمال زیاد، این پرنده پس از پروازی طولانی به خانه‌ای در بلچینگلی رسیده و روی دودکش فرود آمده است. شاید خسته بوده یا دچار آسیب شده و نتوانسته دوباره پرواز کند. در نهایت، همانجا جان داده و برای دهه‌ها داخل دودکش باقی مانده تا اینکه به طور اتفاقی کشف شده است.

 

این کشف یادآور نقشی است که حیوانات در تاریخ بشر، حتی در بزرگ‌ترین جنگ‌های قرن بیستم، ایفا کرده‌اند. در دورانی که فناوری‌های پیشرفته ارتباطی وجود نداشت یا مطمئن نبود، کبوترهای نامه‌بر بخشی حیاتی از شبکه‌های اطلاعاتی بودند. برخی از این پرندگان حتی به خاطر خدماتشان مدال دریافت کردند.

 

با گذشت بیش از ۸۰ سال از آن زمان، پیام این کبوتر همچنان خوانده‌نشده باقی مانده است. رشته‌ای از حروف بی‌معنا روی کاغذی زردشده که شاید روزی حاوی اطلاعاتی حیاتی درباره یکی از مهم‌ترین عملیات‌های نظامی تاریخ بوده است. امروز این پیام بیشتر از آنکه ابزار ارتباطی باشد، به یادگاری مرموز از گذشته‌ای تبدیل شده که در آن، سرنوشت جنگ‌ها گاهی به پرواز یک کبوتر وابسته بود.

 

منبع: زومیت