دیجیاتو: آیا نوشیدن روزانه قهوه میتواند اثری محافظتی بر سلامت روان ما داشته باشد؟ یک مطالعه جدید نشان میدهد که مصرف متعادل این نوشیدنی پرطرفدار، خطر ابتلا به اختلالات روانی را کاهش میدهد. براساس این پژوهش، نوشیدن روزانه دو تا سه فنجان قهوه میتواند سلامت روان را (بهویژه در مردان) بهبود بدهد؛ اما در نقطه مقابل، مصرف پنج فنجان یا بیشتر در روز با افزایش خطر ابتلا به این اختلالات مرتبط است.
محققان در این پژوهش، دادههای بیش از ۴۶۰ هزار فرد را بررسی کردند. این گروه شامل افراد ۴۰ تا ۶۹ ساله بود و هدف محققان، کشف ارتباط دقیق میان مصرف روزانه قهوه و انواع اختلالات روانی بود.
شرکتکنندگان به پرسشهایی درباره میزان و نوع قهوه مصرفی خود ازجمله قهوه بدون کافئین، قهوه فوری و قهوه آسیابشده پاسخ دادند و وضعیت سلامت روان آنها برای مدت زمان میانگین ۱۳.۴ سال به دقت پیگیری شد.
محققان در نتایج این بررسی به یک الگوی J شکل دست یافتند؛ به این معنا که افرادی که بسیار کم یا بسیار زیاد قهوه مینوشیدند، از مزایای سلامتی قهوه بهرهمند نشدند؛ درواقع این مزایا فقط در مصرفکنندگان متعادل (دو تا سه فنجان در روز) دیده شد. نکته جالب توجه دیگر این بود که ارتباط بین مصرف قهوه و کاهش خطر ابتلا به اختلالات خُلقی در مردان قویتر از زنان گزارش شد.
قهوه فقط یک نوشیدنی انرژیزا نیست، بلکه حاوی بیش از هزار ترکیب زیستفعال است که از مهمترین آنها میتوان به کافئین، پلیفنولها، ملانوئیدینها و دیترپنها اشاره کرد. این مطالعه نشان میدهد که اثرات ضدالتهابی ترکیباتی نظیر کافئین و اسید کلروژنیک ممکن است تا حدی دلیل کاهش خطر ابتلا به بیماریهای روانی در بین مصرفکنندگان متعادل قهوه را توضیح دهد.
به گفته نویسندگان این پژوهش، کافئین اثرات محافظتکننده عصبی خود را از طریق مکانیسمهای دوگانه اعمال میکند:
۱. فعالسازی گیرندههای A1R که ارتباط مستقیمی با اثرات ضدافسردگی دارد.
۲. مهار گیرندههای A2AR که با اختلالات عصبی ناشی از استرس در مغز مقابله میکند.
براساس برآوردهای سازمان جهانی بهداشت، درحالحاضر بیش از یک میلیارد نفر در سراسر جهان با اختلالات روانی دستوپنجه نرم میکنند. این سازمان هشدار داده است که بیماریهای مرتبط با سلامت روان، مانند اضطراب و افسردگی، دومین عامل بزرگ ناتوانیهای طولانیمدت در جهان هستند. به گفته محققان، برای مهار آنچه که آنها «پاندمی اختلالات سلامت روان» مینامند، نیاز مبرمی به اتخاذ استراتژیهای پیشگیرانه ازجمله اصلاح سبک زندگی و رژیم غذایی احساس میشود.
پیشازاین نیز در مطالعات گذشته، خواص ضدالتهابی کافئین با مزایای فوقالعادهای مانند کاهش خطر ابتلا به زوال عقل و کُندشدن روند افت عملکرد شناختی مغز مرتبط دانسته شده بود. همچنین در پژوهش دیگری محققان استرالیایی دریافتند مصرف مقادیر بسیار اندک مواد روانگردان (مثل LSD) در بهبود افسردگی اثری فراتر از قهوه ندارد.
