آتش بس میان ایران و آمریکا وارد روز بیست و یکم شده است. ساعاتی پیش وال استریت ژورنال مدعی شد که ایران پیشنهاد کرده تنگه هرمز را درازای پایان جنگ از جمله لغو محاصره و تعویق مذاکرات هستهای بازگشایی کند. کمی بعد، کاخ سفید هم تایید کرد که ترامپ در جریان پیشنهاد ایران قرار گرفته است.
برای مطالعه اخبار تحولات مربوط به جنگ، آتش بس و مذاکره در دو روز اخیر، از لینک های زیر استفاده کنید:
آخرین اخبار مربوط به روز بیست و یکم آتش بس (۸ اردیبهشت ۱۴۰۵) به شرح زیر است:
الجزیره نوشت: قیمت طلا روز سهشنبه تحت فشار تقویت دلار و ادامه افزایش قیمت نفت، به پایینترین حد خود در سه هفته گذشته رسید.
به گزارش انتخاب، قیمت طلا در معاملات لحظهای با ۱.۲ درصد کاهش به ۴۶۲۵.۹۴ دلار در هر اونس رسید که پایینترین سطح از ۷ آوریل تاکنون است.
در حالی که طلا یک پوشش ریسک در برابر تورم است، افزایش نرخ بهره، داراییهای مولد بازده را جذابتر میکند و اشتها برای خرید طلا را کاهش میدهد.
الجزیره نوشت: کارشناسان میگویند بنبست فعلی [در مذاکرات ایران و آمریکا] نشاندهنده کندی مذاکرات است، نه فروپاشی، و به نمونههای متعددی در تاریخ اشاره میکنند که نشان میدهد دیپلماسی به ندرت در یک خط مستقیم پیش میرود، بلکه اغلب با رکود، عقبنشینی و مداخلات غیرمستقیم مشخص میشود.
سفیر ایران در پاکستان ضمن قدردانی از تلاشهای خستگیناپذیر مقامات پاکستانی در تسهیل، هماهنگی و آمادهسازی ترتیبات مذاکرات ایران و آمریکا گفت که حرفهایگری و تعهد آنان عمیقا شایسته قدردانی است.
سفیر ایران در پاکستان ضمن قدردانی از تلاشهای خستگیناپذیر مقامات پاکستانی در تسهیل، هماهنگی و آمادهسازی ترتیبات مذاکرات ایران و آمریکا گفت که حرفهایگری و تعهد آنان عمیقا شایسته قدردانی است.
ماجد الانصاری، سخنگوی وزارت خارجه قطر گفت: ما با پاکستان هماهنگ هستیم و از تلاشهای میانجیگری آن حمایت میکنیم؛ نیازی به گسترش دامنه مذاکرات نداریم.
خواجه محمد آصف تاکید کرد: تجاوزات اسرائیل در منطقه که به درستی توسط دیوان بینالمللی دادگستری «نسلکشی محتمل» نامیده شده است، تلاشهای صلح را تضعیف میکند و خطر تشدید بحرانهای انسانی و امنیتی را افزایش میدهد.
چندین مقام آمریکایی به اکسیوس گفتند که نگرانند آمریکا به بنبست نه جنگ و نه توافق با ایران کشیده شود.
نیویورک تایمز نوشت: توقف ارسال محمولههای LNG از قطر باعث افزایش شدید قیمتها در اروپا و آسیا شده است.
واسیلی نِبِنزیا، سفیر روسیه در سازمان ملل، میگوید ایران از هر حق قانونی برای محدود کردن تردد و کنترل تنگه هرمز برخوردار است.
سفیر روسیه در سازمان ملل افزود: «تلاشی صورت گرفت تا مسئولیت کامل متوجه ایران شود، گویی این ایران بوده که به همسایگان خود حمله کرده است.»
او همچنین گفت: «در زمان جنگ، یک کشور ساحلی که مورد حمله قرار گرفته، میتواند به منظور تأمین امنیت، تردد در آبهای سرزمینی خود را محدود کند.»
الجزیره نوشت: اعلام ادغام احزاب نفتالی بنت و یائیر لاپید، نخست وزیران سابق اسرائیل، در یک ائتلاف سیاسی به نام «با هم»، نشان داد که اگر انتخابات امروز برگزار شود، این ائتلاف جدید در روند رأیگیری پیشتاز خواهد بود و از حزب لیکود به رهبری بنیامین نتانیاهو پیشی خواهد گرفت.
خبرگزاری فرانسه با استناد به دادههای کپلر گزارش داد: یک نفتکش حامل گاز برای اولین بار از زمان بسته شدن تنگه هرمز، خلیج فارس را ترک کرد.
الجزیره نوشت: یک کارشناس میگوید پیشنهاد اخیر ایران بر اساس راهبرد «گامبه.گام» است. رسیدگی به پروندههای سنگین میدانی مانند محاصره دریایی و بستن تنگهها، بهطور جداگانه از پرونده هستهای، واقعبینانهترین گزینه برای دستیابی به نتایج سریع است.
وی افزود: ادغام تمامی مسائل در یک مسیر مذاکراتی واحد ممکن است منجر به طولانیتر شدن بحران بدون پیشرفت ملموس شود.
او ادامه داد: ماهیت پیشنهاد ایران بر اساس یک معاوضه مشخص میدانی است، یعنی بازگشایی تنگه هرمز از سوی ایران در مقابل رفع محاصره دریایی آمریکا، که در عمل میتواند به اعلام پایان جنگ منجر شود.
گزارشهایی از واشنگتن حاکی از فضای انتظار و سکوتی توأم با احتیاط در مورد پیشنهاد جدید ایران است.
به گفته منابع، دونالد ترامپ، رئیسجمهور، و شماری از مقامات امنیت ملی نسبت به نیات تهران دچار تردیدهای عمیقی هستند.
همزمان با این تردید رسمی، جلسات بحث و تبادلنظر نشان از انشقاقی حاد در درون دولت آمریکا دارد؛ از یک سو جریان محتاطی به نمایندگی جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، که مخالف جنگهای تمامعیار است، و از سوی دیگر جریان تندرویی به رهبری پیت هگست، وزیر جنگ، که حامی ادامه عملیاتهای نظامی است.
در حالی که ونس گزارشهای خوشبینانه وزارت جنگ را درباره نتایج حملات علیه ایران زیر سؤال میبرد، میانجیگران تلاشهای خود را در قالب مسیرهای مذاکراتی غیرمستقیم برای اجتناب از تنش همهگیر ادامه میدهند؛ آن هم در روزهایی که سرنوشتساز توصیف میشوند.
سیانان مدعی شد: دونالد ترامپ روز دوشنبه این سیگنال را داد که احتمالاً آخرین پیشنهاد ایران برای پایان دادن به مناقشه را نمیپذیرد؛ طرحی که تهران ارائه کرده بود، تنگه هرمز را دوباره باز میکند اما مسائل مربوط به برنامه هستهای را به مذاکرات بعدی موکول مینماید.
دو منبع آگاه گفتند ترامپ در جلسه روز دوشنبه با مقامات ارشد امنیت ملی که در آن درباره ایران بحث شد، نظرات خود را مطرح کرده است. یکی از این منابع گفت که به احتمال زیاد ترامپ این طرح را که طی روزهای اخیر به آمریکا منتقل شده بود، نمیپذیرد.
شهردار کریات شمونه گفت: تعطیلی بخش آموزش ادامه دارد و ما احساس میکنیم در منطقه جنگی هستیم.
رادیو اسرائیل گزارش داد: نتانیاهو به وزرایش گفته است که دیگر کاری از دستش در لبنان بر نمیآید و این همان چیزی است که واشنگتن میخواهد.
رویترز نوشت: قیمت نفت برنت با 3 درصد افزایش به 111.48 دلار در هر بشکه رسید.
رویترز نوشت: قیمت نفت برنت با 3 درصد افزایش به 111.48 دلار در هر بشکه رسید.
فاطمه مهاجرانی در نشست خبری هفتگی خود که در نیروگاه تولید برق آلستوم برگزار شد، در پاسخ به پرسشی درباره مرجع تصمیمگیری در زمینه اینترنت و نیز طرح موضوع «اینترنت پرو»، اظهار کرد: دولت با بیعدالتی ارتباطی کاملاً مخالف است. اینترنت پرو با مصوبه شورای عالی امنیت ملی برای حفظ ارتباط کسبوکارها در شرایط بحران ایجاد شده است.
وی یادآور شد: با اعلام عادیشدن شرایط قطعاً وضعیت اینترنت تغییر خواهد کرد.
«خوسه مانوئل آلبارس» وزیر امور خارجه اسپانیا با اعتراض دوباره به جنگ «یکجانبه» آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران به عنوان «بزرگترین بحران جهانی قرن»، تنها راهکار حلوفصل این «درگیری» را «دیپلماسی و مذاکره» دانست.
وزیر امور خارجه اسپانیا با تاکید بر اینکه تمدید آتشبس «خبر خوبی» است، تصریح کرد که این آتشبس باید لبنان را هم در «تمدید و هم در تثبیت» شامل شود.
تانکر ترکرز نوشت: یک فروند ابر نفتکش VLCC حامل ۲ میلیون بشکه نفت، همچنان در ایران است و هنوز حرکت نکرده است و در موقعیت آب های غربی ایران لنگر انداخته است.
به گزارش انتخاب، بیست فروند ابر نفتکش VLCC بدون محموله برای بارگیری نفت ایران در دسترس هستند که از این تعداد، چهار فروند تحریم نیستند.
یک فروند ابر نفتکش VLCC که تحت تحریم های آمریکا قرار دارد در حالی که سامانه موقعیت یاب خودکار آن فعال است ، در امتداد خط ساحلی عمان حرکت میکند و وارد منطقه تحت محاصره آمریکا شده است.
بلومبرگ نوشت: ۱۵۵ میلیون بشکه نفت خام ایران یا در حال انتقال است یا در سراسر جهان شناور است.
مشخص نیست که ایران چند نفتکش خالی برای بارگیری نفت خام در اختیار دارد.
رویترز نوشت: قیمت هر اونس طلا با حدود ۱ درصد کاهش به ۴۶۳۷.۴۴ دلار رسید.
رویترز نوشت: قیمت هر اونس طلا با حدود ۱ درصد کاهش به ۴۶۳۷.۴۴ دلار رسید.
قیمت جهانی نفت به ۱۰۹ دلار و ۴۸ سنت رسید.
الجزیره نوشت: منابع پاکستانی گزارش دادند که علیرغم کاهش امیدها برای احیای روند صلح، تلاشها برای نزدیکتر کردن دو طرف همچنان ادامه دارد.
الجزیره نوشت: منابع پاکستانی گزارش دادند که علیرغم کاهش امیدها برای احیای روند صلح، تلاشها برای نزدیکتر کردن دو طرف همچنان ادامه دارد.
الجزیره نوشت: منابع پاکستانی گزارش دادند که علیرغم کاهش امیدها برای احیای روند صلح، تلاشها برای نزدیکتر کردن دو طرف همچنان ادامه دارد.
نیویورک تایمز نوشت: شرکتهای هواپیمایی ارزانقیمت از دولت ترامپ درخواست ۲.۵ میلیارد دلار برای جبران افزایش هزینههای سوخت کردهاند.
وزیر امور خارجه پس از سفر به روسیه و دیدار با پوتین با بیان اینکه خوشبختانه تعامل ما با روسیه در عالیترین سطح ادامه دارد، گفت: تحولات اخیر عمق و استحکام شراکت راهبردی ما را به خوبی نشان داده است.
رافائل گروسی مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در سخنانی در اندیشکده «شورای روابط خارجی» (CFR) با اشاره به اینکه در گذشته قطعنامههای مربوط به ایران معمولا بدون نیاز به رأگیریهای چالش برانگیز در شورای امنیت سازمان ملل به تصویب میرسید، تاکید کرد: دوران اجماع جهانی علیه ایران به پایان رسیده است.
نیویورکتایمز نوشت: ترامپ به مشاوران خود گفته است که از آخرین پیشنهاد ایران برای بازگشایی تنگه هرمز و پایان دادن به جنگ راضی نیست.
به گزارش انتخاب، این پیشنهاد همچنین خواستار پایان دادن به محاصره دریایی آمریکا شده بود، اما مسائل مربوط به برنامه هستهای ایران را به تعویق میانداخت.
مشخص نیست دقیقاً چرا ترامپ از پیشنهاد جدید ایران راضی نیست، اما او بارها تأکید کرده که ایران نباید سلاح هستهای داشته باشد.
یک مقام آمریکایی نیز گفت پذیرش این پیشنهاد ممکن است باعث شود ترامپ از پیروزی محروم شود.
پیشنهاد ایران برای بازگشایی تنگه، بحث شدید و پرحرارتی را در داخل دولت ترامپ ایجاد کرده است که آیا آمریکا یا ایران اهرم فشار بیشتری دارند و کدام کشور موقعیت بهتری برای تحمل سختیهای اقتصادی ناشی از بسته بودن تنگه هرمز را دارد.
رخی از مقامات دولت ترامپ معتقدند ادامه محاصره به مدت دو ماه دیگر باعث آسیب جدی بلندمدت به صنعت انرژی تهران میشود. این مقامات استدلال میکنند که ایران برای جلوگیری از چنین مشکلات بلندمدتی، توافق خواهد کرد.
اما دیگران در دولت گفتهاند که این ارزیابی ناقص است و اشاره میکنند که مواضع ایران سختتر شده.
برخی از مقامات دولت ترامپ نسبت به آمادگی ایران برای امتیاز دادن تردید دارند و میگویند توافق برای بازگشایی تنگه بهترین راه رو به جلو است.
نیویورکتایمز مدعی شد:
ترامپ به مشاوران خود گفته است که از آخرین پیشنهاد ایران برای بازگشایی تنگه هرمز و پایان دادن به جنگ راضی نیست.
این پیشنهاد همچنین خواستار پایان دادن به محاصره دریایی آمریکا شده بود، اما مسائل مربوط به برنامه هستهای ایران را به تعویق میانداخت.
مشخص نیست دقیقاً چرا ترامپ از پیشنهاد جدید ایران راضی نیست، اما او بارها تأکید کرده که ایران نباید سلاح هستهای داشته باشد.
یک مقام آمریکایی نیز گفت پذیرش این پیشنهاد ممکن است باعث شود ترامپ از پیروزی محروم شود.
پیشنهاد ایران برای بازگشایی تنگه، بحث شدید و پرحرارتی را در داخل دولت ترامپ ایجاد کرده است که آیا آمریکا یا ایران اهرم فشار بیشتری دارند و کدام کشور موقعیت بهتری برای تحمل سختیهای اقتصادی ناشی از بسته بودن تنگه هرمز را دارد.
برخی از مقامات دولت ترامپ معتقدند ادامه محاصره به مدت دو ماه دیگر باعث آسیب جدی بلندمدت به صنعت انرژی تهران میشود. این مقامات استدلال میکنند که ایران برای جلوگیری از چنین مشکلات بلندمدتی، توافق خواهد کرد.
اما دیگران در دولت گفتهاند که این ارزیابی ناقص است و اشاره میکنند که مواضع ایران سختتر شده.
برخی از مقامات دولت ترامپ نسبت به آمادگی ایران برای امتیاز دادن تردید دارند و میگویند توافق برای بازگشایی تنگه بهترین راه رو به جلو است.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا مدعی شد:
تنگه هرمز معادل یک «سلاح هستهای اقتصادی» است و ایران سعی دارد از آن علیه جهان استفاده کند.
وال استریت ژورنال مدعی شد:
مقامات میگویند ایالات متحده به گفتوگوها ادامه خواهد داد و انتظار میرود کاخ سفید در روزهای آینده پاسخ دهد و احتمالاً پیشنهادهای متقابلی ارائه کند.
وال استریت ژورنال مدعی شد:
مقامات آمریکایی گفتند ترامپ و تیم امنیت ملی او نسبت به پیشنهاد ایران برای توافقی که به موجب آن تنگه هرمز باز شود و بحثها درباره برنامه هستهای ایران به تعویق بیفتد، بدبین هستند.
ترامپ صبح دوشنبه با مشاوران خود درباره پیشنهاد جدید ایران گفتوگو کرد.
مقامات گفتند که اگرچه ترامپ این پیشنهاد را کاملاً رد نکرده، اما نکاتی را [ادعا] کرده مبنی بر اینکه ایران با حسن نیت عمل نمیکند یا تمایلی به پذیرش خواسته کلیدی او ندارد: پایان دادن به غنیسازی هستهای و تعهد به عدم ساخت سلاح هستهای.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی گفت:
«ما باید ایم واقعیت را یادآور شویم که تا سال ۲۰۱۶ یا ۲۰۱۷، قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل درباره ایران با اجماع و بدون رأیگیری تصویب میشد، خوب؟ و من فکر میکنم این پرسش به ما یادآوری میکند که آن اجماع از بین رفته است. و من نمیبینم که این اجماع بازگردد، شاید برای مدت بسیار بسیار طولانی.
و این فقط مربوط به ایران نیست، بلکه مربوط به ظرفیت شورای امنیت برای یافتن یک مخرج مشترک است.
اما این بدان معنا نیست که در موارد خاص، به کارکردهای مورد نیازتان دست نخواهید یافت. من فکر میکنم از این به بعد، آنچه خواهیم دید، عملکردی کاملاً معاملهی گرایانه از سوی شورای امنیت است. اگر بخواهم کمتر فنی بگویم: مورد به مورد.
نیویورکتایمز به نقل از عمرید ممریان، عضو ارشد بنیاد داون واشنگتن نوشت:
یک احتمال، رویکرد مرحلهای برای پایان جنگ است.
براساس رویکرد مرحلهای، اول پایان جنگ و بازگشایی تنگه هرمز، سپس حرکت به سمت مذاکرات گستردهتر رخ می دهد.
این میتواند به هر دو طرف فضای لازم را برای گفتوگو تحت فشار کمتر ایجاد کند. پوتین ممکن است برگ ایران برای متقاعد کردن ترامپ به پذیرش چنین ترتیباتی باشد.
سیانان ادعا کرد: درست است که ایالات متحده و ایران دور دوم مذاکرات خود را در پاکستان برگزار نکردند، اما به گفته منابع آگاه از روند میانجیگری، دو طرف آنقدرها که به نظر میرسد از هم دور نیستند.
این منابع میگویند دیپلماسی فشردهای پشت پرده ادامه دارد و مذاکرات جاری حول یک فرآیند مرحلهای متمرکز است که در بخش نخست آن، توافق احتمالی بر بازگشت به وضعیت قبل از جنگ و بازگشایی تنگه هرمز بدون محدودیت یا عوارض متمرکز خواهد بود.
مسئله برنامه هستهای ایران در مرحله بعدی مورد رسیدگی قرار خواهد گرفت.
سیانان همچنین مدعی شد به گفته منابع، میانجیگران بر هر دو طرف برای رسیدن به توافق فشار میآورند و چند روز آینده به ویژه حیاتی است.
کی استارمر نخستوزیر بریتانیا گفت:
من در همان ابتدای جنگ تصمیمی بسیار روشن گرفتم مبنی بر اینکه بریتانیا به این درگیری کشیده نخواهد شد.
من نخستوزیر بریتانیا هستم؛ به نفع ملی بریتانیا عمل میکنم، و به نفع ملی ما نیست که به آن جنگ کشیده شویم.
از آن زمان تا حالا فشار عظیمی بر من وارد شده تا نظرم را تغییر دهم اما من این کار را نخواهم کرد.
وال استریت ژورنال نوشت:
برخی از شرکتهای بیمه اکنون از کشتیها میخواهند که برای دریافت پوشش بیمه ریسک جنگی، اساساً از مسیری استفاده کنند که مورد تأیید ایران است، این را مارش، کارگزار بیمه، گزارش داده است.
این الزام جدید نشاندهنده تداوم عدم اطمینان و ریسک فزاینده در این آبراه است که عملاً مسدود شده است.
مارکوس بیکر، رئیس جهانی بخش دریایی و باربری مارش، گفت: «هر بیمهگری بر اساس دیدگاه خودش» تصمیم میگیرد چه شرایطی را برای ارائه پوشش بیمه وضع کند.
او افزود که هرگونه درخواست برای کسب مجوز مقامات ایران دشوار است، با توجه به اینکه ایران تحت تحریم است و راه سادهای برای اثبات معتبر بودن مجوز وجود ندارد.
یک دیپلمات ارشد سابق آمریکایی میگوید: به احتمال زیاد، ترامپ پیشنهاد ایران برای پایان دادن به جنگ را میپذیرد.
به گفته هنری اس. انشر مقامات ارشد سابق وزارت خارجه آمریکا، پیشنهاد ایران برای پایان دادن به جنگ به احتمال زیاد توسط دولت ترامپ پذیرفته خواهد شد تا آثار فزاینده اقتصادی که اقتصاد جهانی را تهدید میکند، کاهش یابد.
ترامپ و مشاوران ارشد امنیتی او در حال حاضر مشغول بررسی پیشنهاد ایران هستند.
هنری اس. انشر به الجزیره گفت: «اولویت اصلی باید بازگشایی تنگه هرمز باشد.»
او گفت که موضوع هستهای دشوارتر خواهد بود، اما «انجام توافق درباره تنگه هرمز آسانتر است».
انشر در پاسخ به این سؤال که آیا فکر میکند ترامپ پیشنهاد ایران را خواهد پذیرفت، گفت: «گمان میکنم نهایتاً به همین جا ختم شود... حدس میزنم مذاکرات هستهای را در بازه زمانی متفاوتی قرار بدهند... تنگه هرمز بیشتر آماده یک راهحل سریعتر است.»
آرون دیوید میلر مذاکره کننده ارشد سابق آمریکا نوشت:
اگر ایران حاضر باشد تنگهها را به وضعیت قبل از جنگ برگرداند (یعنی بدون هیچ قانون یا محدودیت خاص)، ترامپ باید محاصره را بردارد.
در غیر این صورت، نه راه فراری وجود دارد و نه فرصتی برای پیشرفت در بحث هستهای.
محاصره دوباره قابل اعمال است، همانطور که بستن تنگهها هم دوباره ممکن است.
پذیرش این واقعیت که ایران پیروز میشود، سخت است. اما این بهای جنگی است که بد اندیشیده شده.
