آتشبس میان ایران و آمریکا در حالی وارد روز چهل و ششم شده که دونالد ترامپ پس از گفتوگو با مقامات عربستان، امارات، قطر، پاکستان، ترکیه، مصر، اردن و بحرین، رسما تایید کرد که توافق با ایران تا حد زیادی مذاکره شده و جنبهها و جزئیات نهایی توافق در حال حاضر در حال بحث است و به زودی اعلام خواهد شد.
اخبار تحولات مربوط به جنگ، آتش بس و مذاکره در روز گذشته را از لینک زیر بخوانید:
آخرین اخبار مربوط به روز چهل و هفتم آتش بس (۳ خرداد ۱۴۰۵) به شرح زیر است:
کانال ۱۲ اسرائیل به نقل از یک مقام صهیونیستی مدعی شد: استیو ويتكاف سعی میکند به هر قیمتی با ایران به توافق برسد و فشار فوقالعادهای بر دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اعمال میکند تا جنگ را از سر نگیرد.
العربی الجدید به نقل از مارکو روبیو و زیر خارجه آمریکا مدعی شد: ایران ممکن است توافق صلح را در اوایل روز یکشنبه بپذیرد.
ان.بی.سی نوشت: صدای تیراندازی در بیرون کاخ سفید شنیده شد و حدود ۲۰ تا ۳۰ گلوله شلیک شده است.
سرویس مخفی آمریکا به اعضای رسانههایی که در کاخ سفید جمع شده بودند، دستور داده است که به داخل اتاق نشست خبری بدوند.
البرادعی مدیرکل اسبق آژانس و برنده نوبل صلح نوشت:
جنگی تجاوزکارانه و فاجعهبار که برای دومین بار توسط یک مرد دیوانه (ترامپ) و دیگری که تحت تعقیب جنایی بینالمللی است (نتانیاهو) به راه افتاد، و حالا اولی تلاش میکند برای خود راه فراری پیدا کند و تماسهای تلفنی با دولتهای منطقه برقرار میکند تا این تصور را ایجاد کند که گویی این جنگ، جنگی منطقهای بین آنها و ایران بوده است، در حالی که این کشورها از این جنگ چیزی نمیدانستند مگر پس از آنکه، بخشی از آتش آن جنگ، گریبانگیرشان شد.
عصر فریب، نفاق و خواری…
نیویورکتایمز به نقل از ۳ منبع ایرانی:
یادداشت تفاهم ایران و آمریکا مسائل دشوار مربوط به موضوعات هستهای را به بعد موکول میکند.
مسائل هستهای که یک نقطه اختلاف عمده در مذاکرات بوده است، ظرف ۳۰ تا ۶۰ روز مذاکره خواهد شد
این توافق ۲۵ میلیارد دلار از داراییهای ایران را که در خارج مسدود شده بود آزاد میکند
میانجیهای پاکستانی و قطری تهیه پیشنویس توافق را تسهیل کردهاند
المیادین به نقل از منابع خود نوشت:
در حال حاضر نگارش نهایی یک توافق چارچوب بین تهران و واشنگتن با میانجیگری پاکستان در حال انجام است.
آنچه مطرح است یک توافق نهایی نیست، بلکه یک یادداشت تفاهم (MOU) است.
این یادداشت تفاهم هیچ بندی درباره پرونده هستهای ایران ندارد
این یادداشت بر پایان دادن به جنگ و ترتیبات کاهش تنش متمرکز است.
این یادداشت شامل تسهیل حرکت ناوبری (کشتیرانی) در تنگه هرمز میشود.
این یادداشت شامل خارج شدن ناوگان آمریکایی از پیرامون ایران است.
این یادداشت شامل آزادسازی نیمی از داراییهای مسدود شده ایران که به ۱۲ میلیارد دلار میرسد، میشود.
این یادداشت شامل پایان دادن به محاصره نظامی دریایی آمریکا است.
پس از امضای توافق چارچوب، مهلتی ۳۰ روزه برای دستیابی به توافق هستهای داده میشود.
آرون دیوید میلر مذاکره کننده ارشد سابق آمریکا:
شک نکنید، اگر جزئیات گزارششده یادداشت تفاهم دقیق باشد، این یک شکست استراتژیک برای پروژه نتانیاهو علیه ایران است.
دنیس سیترونوویچ رئیس سابق میز ایران در اطلاعات نظامی اسرائیل نوشت:
به سختی میتوان اغراق کرد که نتانیاهو این لحظه را تا چه حد شکستی شخصی و سیاسی میبیند.
توافق آمریکا و ایران تحت ریاستجمهوری ترامپ ضربهای بزرگ به او خواهد بود، عمدتاً از نظر دیپلماتیک، اما بیش از همه از نظر سیاسی.
نتانیاهو سالها هویت سیاسی خود را حول محور «آقای ایران» ساخته است؛ رهبری که اصرار داشت تنها فشار، بازدارندگی و زور میتواند ایران را متوقف کند. و اکنون، پس از یک شکست استراتژیک قاطع، و پس از اینکه سرانجام موفق شد ایالات متحده را به رویارویی مستقیم با ایران بکشاند، ممکن است مجبور شود توافقی را بپذیرد که فروپاشی دکترین دیرینه ایراناش را نیز آشکار میسازد.
رویکرد او مبتنی بر این باور بود که فشار بیشتر، قدرت نظامی بیشتر و هماهنگی نزدیکتر بین اسرائیل و ایالات متحده در نهایت یا ایران را به تسلیم وادار میکند یا خود حکومت را بیثبات میسازد. در عوض، نتیجه ایران مقاومتر و خطرناکتر بوده است، ایرانی که حتی واشنگتن اکنون در رویارویی نظامی مجدد با آن تردید دارد.
اگر این رویارویی با توافقی به پایان برسد، یک سؤال استراتژیک بزرگتر مطرح میشود: کدام رئیسجمهور آینده آمریکا حاضر خواهد بود پس از دیدن هزینههای سیاسی و نظامی این درگیری، نیروهای آمریکا را به یک درگیری بزرگ دیگر در خاورمیانه متعهد کند؟
نتانیاهو شاید بزرگترین فرصت خود را برای اثبات نظریه استراتژیک اصلیاش داشت: اینکه مشارکت نظامی نزدیک اسرائیل و آمریکا میتواند ایران را اساساً تغییر شکل دهد و حتی بقای حکومت را تهدید کند. بر اساس تمام نشانهها، این فرضیه شکست خورد.
در این زمینه، گزارشهای مربوط به گفتوگوی تنشآمیز بین ترامپ و نتانیاهو بسیار قابل درکتر میشوند. آنها همچنین به توضیح سطح فوقالعاده فشاری که اکنون از اورشلیم (بیتالمقدس) اعمال میشود و میزانی که نتانیاهو در تلاش است دولت (آمریکا) را متقاعد کند یا تحت فشار بگذارد تا به سمت توافق با تهران حرکت نکند، کمک میکنند.
نتیجه نهایی این است که توافق آمریکا و ایران نه تنها نشانه شکست رویارویی نظامیای است که نتانیاهو برای آن فشار آورد، بلکه فروپاشی دکترین استراتژیک گستردهتری را که از زمان ورود به سیاست اسرائیل از آن حمایت کرده است، در آستانه چه بسا حیاتیترین انتخابات دوران حرفهایاش، نشان میدهد.
از این جهت، نسل بعدی رهبری اسرائیل درسهای این جنگ را فرا میگیرد. این درگیری بیش از هر زمان دیگری نشان میدهد که اسرائیل نیاز فوری به تدوین استراتژی متفاوت بلندمدت برای مقابله با ایران دارد و به ویژه باید موارد زیر را درک کند:
رویارویی اسرائیل با ایران نه عادیسازی با جهان عرب را به همراه خواهد آورد و نه بنیادیترین چالشهای امنیتی اسرائیل را حل میکند، که اول از همه، مسئله فلسطین است.
این باور که تغییر حکومت در ایران موقعیت اسرائیل را در خاورمیانه متحول میکند، همواره از واقعیت جدا بود. در واقع، مخالفت مستمر رهبران خلیج فارس و دولتهای بزرگ عرب با تشدید بیشتر تنش علیه ایران در تمام طول این درگیری بارها این موضوع را نشان داده است.
اسرائیل نمیتواند از «کارت ایران» به عنوان جایگزینی برای پرداختن به مسائل سیاسی اصلی که منطقه را شکل میدهند استفاده کند. هر کسی که استدلال کند رویارویی نظامی با ایران به تنهایی میتواند مسیر عادیسازی را باز کند، اشتباه میکند و مهمتر از آن، دیگران را در مورد واقعیت استراتژیک خاورمیانه گمراه میکند.
زیرا علیرغم دستاوردهای تاکتیکی این کارزار، این شکست ممکن است در نهایت اسرائیل را با واقعیت استراتژیک خطرناکتری مواجه کند، واقعیتی که موقعیت آن را در خاورمیانه اساساً بهبود نبخشیده است.
توییت سخنگوی تیم مذاکرهکننده ایران درمورد توافق رومیان با ساسانیان:
«رومیان تصور میکردند که رم مرکز عالم است؛ اما ایرانیان این توهم را در هم شکستند.
لشگرکشی مارکوس یولیوس فیلیپوس (فیلیپ عرب) به سمت شرق علیه امپراطوری ساسانیان، منجر به پیروزی رومیان نشد بلکه به صلحی با شروط شاپور اول ختم شد:
امپراطور ناچار شد با واقعیت کنار بیاید.»
منبعی در وزارت خارجه پاکستان به «العربی الجدید» گفت:
توافق موقت خواهد بود نه نهایی، و پیشنهاد شامل گشایش تنگه هرمز و رفع محاصره بنادر ایران است.
پیشنهاد شامل رفع محدودیتها از داراییهای مسدود شده ایران است.
تحلیل تریتا پارسی معاون اندیشکده آمریکایی کوئینسی:
اگر تعجب میکنید که چرا جنگطلبان در واشنگتن وحشت زده شدهاند، به خاطر این است: صلح، کابوس آنهاست.
چند نکته:
۱. ترامپ میداند که به خاطر این توافق مورد حمله قرار خواهد گرفت. ایجاد پشتوانه منطقهای این توافق نه تنها برای قابلیت اجرای آن در عمل مهم است، بلکه درجاتی از محافظت را برای او در واشنگتن فراهم میکند. اوباما توانست حمایت عظیم بینالمللی برای توافق خود به دست آورد، اما پشتوانه در منطقه محدود بود.
۲. ترامپ از عبارت «جمهوری اسلامی ایران» به جای «ایران» استفاده میکند که در تهران مورد توجه قرار خواهد گرفت.
۳. ترامپ میگوید با نتانیاهو نیز صحبت کرده و آن تماس «خوب پیش رفت». عدم وجود جزئیات در اینجا جالب توجه است.
خلاصه: دو طرف هنوز از خط پایان عبور نکردهاند، اما اکنون خط پایان قابل مشاهده و در دسترس است.
علی هاشم خبرنگار الجزیره نوشت:
طبق گفته منابع من، پیشنویس پیشنهادی که قرار است نهایی شود شامل موارد زیر است:
- پایان جنگ در همه جبههها از جمله لبنان
- آزاد شدن میلیاردها دلار از داراییهای مسدود شده ایران
- لغو محاصره دریایی آمریکا و گشایش تنگه هرمز
- خروج نیروهای آمریکایی از مجاورت بلافصل ایران
پس از این، طرفین ۳۰ روز فرصت خواهند داشت تا درباره مسئله هستهای به توافق برسند.
این ۳۰ روز با توافق طرفین قابل تمدید است.
در طول این سی روز، عبور و مرور از طریق تنگه تسهیل خواهد شد.
به گفته ایران، مدیریت تنگه هرمز موضوعی ایرانی-عمانی خواهد بود و در حال مذاکره با مسقط است.
ترامپ نوشت:
من در کاخ سفید هستم، جایی که به تازگی گفتوگوی بسیار خوبی با شاهزاده محمد بن سلمان آل سعود، پادشاه عربستان سعودی؛ محمد بن زاید آل نهیان، امارات متحده عربی؛ امیر تمیم بن حمد بن خلیفه آل ثانی، نخستوزیر محمد بن عبدالرحمن بن جاسم بن جابر آل ثانی و وزیر علی الثوادی از قطر؛ فیلد مارشال سید عاصم منیر احمد شاه از پاکستان؛ رئیسجمهور رجب طیب اردوغان از ترکیه؛ رئیسجمهور عبدالفتاح السیسی از مصر؛ پادشاه عبدالله دوم از اردن؛ و پادشاه حمد بن عیسی آل خلیفه از بحرین، درباره جمهوری اسلامی ایران و تمام مسائل مرتبط با یک یادداشت تفاهم مربوط به صلح، انجام دادم.
توافقی تا حد زیادی مذاکره شده است، مشروط به نهاییسازی، بین ایالات متحده آمریکا، جمهوری اسلامی ایران و سایر کشورهای مختلف همانطور که فهرست شدند.
به طور جداگانه، من گفتوگویی با نخستوزیر بیبی نتانیاهو از اسرائیل داشتم که آن نیز بسیار خوب پیش رفت.
جنبهها و جزئیات نهایی توافق در حال حاضر در حال بحث است و به زودی اعلام خواهد شد. علاوه بر بسیاری از عناصر دیگر توافق، تنگه هرمز گشوده خواهد شد.
از توجه شما به این موضوع سپاسگزارم!
رئیسجمهور دونالد جی. ترامپ
