العربی الجدید نوشت: از زمان به قدرت رسیدن خاویر میلی در پایان سال ۲۰۲۳، او خود را بهعنوان مردی معرفی کرد که به دههها تورم، فساد و فروپاشی اقتصادی در آرژانتین پایان خواهد داد. او با ارهبرقی مشهور خود که به نماد کارزار انتخاباتیاش تبدیل شده بود، وعده داد ریشههای دولت بوروکراتیک را قطع کرده و اقتصاد را بر پایههای لیبرالیسم افراطی بازسازی کند.
به گزارش انتخاب، اما پس از بیش از دو سال و نیم حضور در قدرت، در بوئنوس آیرس پرسشهای جدی، همراه با خشم فزاینده در خیابانها، درباره این موضوع مطرح شده است که آیا پروژهای که برای میلی محبوبیت گستردهای به همراه آورده بود، اکنون در حال از دست دادن جذابیت خود است یا نه؛ آن هم در شرایطی که اقتصاد کند شده، قدرت خرید کاهش یافته، اعتراضات اجتماعی شدت گرفته و پروندههای فساد تصویری را که رئیسجمهور بر مبنای آن مشروعیت سیاسی خود را بنا کرده بود، خدشهدار کردهاند.
تورم سالانه آرژانتین پس از اجرای برنامهای سختگیرانه از سوی دولت میلی شامل کاهش هزینههای عمومی، حذف یارانهها و کوچکسازی نقش دولت کاهش یافته است؛ اما این امر بهطور خودکار به بهبود زندگی شهروندان منجر نشده است. همزمان، محبوبیت میلی نیز طبق گزارش اکونومیست به پایینترین سطح خود رسیده است.
دستمزدهای واقعی کاهش یافتهاند، بیکاری در بخشهای مختلف افزایش یافته و مصرف گوشت ـ که در آرژانتین یک شاخص غیررسمی برای سنجش وضعیت اقتصادی محسوب میشود ـ به پایینترین سطح خود در حدود دو دهه اخیر رسیده است. برای بسیاری از آرژانتینیها، مسئله دیگر فقط تورم نیست، بلکه توانایی خرید مواد غذایی، پرداخت اجاره و تأمین هزینههای روزمره زندگی است. کاهش قدرت خرید به یکی از اصلیترین دغدغههای مردم تبدیل شده است.
میلی سیاست «شوکدرمانی اقتصادی» را در پیش گرفت و معتقد بود کشور توان اصلاحات تدریجی را ندارد. اما این سیاست هزینههای اجتماعی سنگینی به همراه داشته است. هزاران کارمند دولت اخراج شدهاند، بودجه دانشگاهها کاهش یافته، برنامههای رفاه اجتماعی محدود شده و بسیاری از پروژههای دولتی متوقف شدهاند. دانشگاههای دولتی که از نمادهای طبقه متوسط آرژانتین به شمار میروند، اکنون به یکی از اصلیترین مراکز اعتراض علیه دولت تبدیل شدهاند.
در ماههای اخیر، تظاهرات گستردهای با حضور دانشجویان، استادان دانشگاه، اتحادیههای کارگری و بازنشستگان برگزار شده است. این اعتراضات در واکنش به کاهش خدمات عمومی و افت قدرت خرید شکل گرفتهاند. منتقدان رئیسجمهور معتقدند دولت او توانسته شاخصهای اقتصادی را کنترل کند، اما در حمایت از اقشار آسیبپذیر در برابر هزینههای اصلاحات ناکام مانده است؛ مسئلهای که تنها به تشدید نارضایتیها منجر شده است.
در هفتههای اخیر، آرژانتین شاهد تظاهرات گستردهای در سراسر کشور علیه کاهش کمکهزینههای دانشگاهی بوده است. بر اساس آمار شورای ملی دانشگاهها، این کمکهزینهها در دوران میلی ۴۵٫۶ درصد کاهش یافتهاند؛ امری که بر بیمارستانهای دانشگاهی نیز تأثیر منفی گذاشته است.
شاید حساسترین پرونده برای میلی، موضوع فساد باشد. او با در دست داشتن ارهبرقی و وعده مبارزه با فساد، به قدرت رسید و با حمله به آنچه «طبقه سیاسی فاسد» مینامید، خود را جایگزینی پاکدست معرفی کرد که شبکههای رانت و امتیاز را از بین خواهد برد. اما این تصویر پس از رسوایی ارز دیجیتال «لیبرا» بهشدت آسیب دید.
در فوریه گذشته، میلی شخصاً از طریق شبکههای اجتماعی این ارز دیجیتال جدید را تبلیغ کرد. اما ارزش آن تنها مدت کوتاهی بعد از راهاندازی ـ حدود ۴۵ دقیقه ـ سقوط کرد و برای هزاران سرمایهگذار زیانهایی به ارزش حدود ۱۰۰ میلیون دلار بر جای گذاشت.
اگرچه رئیسجمهور هرگونه اطلاع قبلی از آنچه رخ داده را رد کرده است، تحقیقات قضایی همچنان ادامه دارد و اتهاماتی مطرح شده مبنی بر اینکه افراد نزدیک به قدرت از این عملیات سود بردهاند. همچنین برخی شخصیتهای بانفوذ در حلقه نزدیک رئیسجمهور، از جمله خواهرش کارینا میلی و تعدادی از مقامهای ارشد دولت، با اتهاماتی درباره مدیریت منابع عمومی و تعارض منافع روبهرو هستند. این پروندهها مستقیماً روایت اخلاقیای را هدف قرار دادهاند که پایه صعود سیاسی او بود.
بهجای مهار انتقادهای فزاینده، میلی راه تقابل را انتخاب کرده است. او وارد جنگی آشکار با رسانههای داخلی شده و بسیاری از روزنامهنگاران را به فساد، گمراهسازی افکار عمومی و مخالفت با پروژه سیاسی خود متهم میکند. او ۹۵ درصد روزنامهنگاران را «مجرم» و «فاسد» توصیف کرده است. تنها در چهار روز از ماه آوریل، میلی ۸۶ پست در شبکههای اجتماعی علیه رسانهها منتشر کرد و ۸۷۴ پست دیگر را نیز بازنشر داد.
شبکههای اجتماعی به میدان نبرد روزانه میان رئیسجمهور و مخالفانش تبدیل شدهاند؛ وضعیتی که به اعتقاد ناظران، موجب افزایش دوقطبی سیاسی و تعمیق شکافهای اجتماعی در کشور شده است. منتقدان دولت هشدار میدهند که ادامه این گفتمان مبتنی بر تخریب و بیاعتبار کردن رسانهها و نهادها، ممکن است توازنهای دموکراتیکی را که دولت آرژانتین بر آنها استوار است، تضعیف کند.
بزرگترین تهدید برای میلی امروز تنها از سوی مخالفان سنتی او نیست، بلکه بخشی از پایگاه رأی خودش نیز به تدریج دچار تردید شده است.
علاوه بر این، برخی شاخصهای اقتصادی دیگر نیز نشانههایی از وجود رفتارهای غیرشفاف در دولت میلی ارائه میکنند. از جمله این موارد، موضوع سانتیاگو کاپوتو، استراتژیست سیاسی بانفوذ و عضو حلقه نزدیک به میلی است. او اخیراً برای ارائه توضیحاتی به دولت دونالد ترامپ به واشنگتن فراخوانده شد؛ دولتی که پیش از انتخابات میاندورهای، ۲۰ میلیارد دلار به آرژانتین وام داده بود تا به تثبیت موقعیت سیاسی میلی کمک کند.
بسیاری از رأیدهندگانی که به سیاستهای سختگیرانه ریاضتی امید بسته بودند و انتظار رونق سریع اقتصادی را داشتند، اکنون بیش از پیش میپرسند: نتایجی که وعده داده شده بود چه زمانی ظاهر خواهند شد؟
اگرچه نهادهای مالی بینالمللی و برخی اقتصاددانان احتمال بهبود تدریجی برخی شاخصها را در سالهای آینده رد نمیکنند، شکاف میان سرعت کند بهبود اقتصادی و کاهش صبر عمومی روزبهروز بیشتر میشود. با نزدیک شدن به موعدهای سیاسی جدید، خاویر میلی وارد مرحلهای سرنوشتساز شده است: یا موفق میشود آرژانتینیها را قانع کند که رنج امروز بهای ضروری آیندهای بهتر است، یا پروژه اقتصادی او به تجربهای دردناک تبدیل خواهد شد که پیش از به ثمر نشستن، حمایت مردمی خود را از دست داده است.
با این حال، هنوز برای سخن گفتن از افول نهایی یا شکست کامل زود است. میلی همچنان از پایگاه حمایتی قابل توجهی برخوردار است و میتواند به یک دستاورد مهم اشاره کند: کاهش نرخهای تورم مزمنی که دولتهای پیشین سالها از مهار آن ناتوان بودند.
اما وضعیت کنونی آرژانتین معادلهای پیچیدهتر را آشکار میکند: موفقیت نسبی اقتصادی بهتنهایی برای تضمین ثبات کافی نیست، بهویژه زمانی که با کاهش قدرت خرید، گسترش اعتراضات اجتماعی و افزایش جنجالها درباره اتهامات مربوط به نزدیکان قدرت همراه شود.
در میان این تناقضها، پرسش در بوئنوس آیرس دیگر صرفاً این نیست که آیا میلی توانسته تورم را مهار کند یا نه؛ بلکه این است که آیا او قادر خواهد بود اعتماد خیابان را حفظ کند، پیش از آنکه هزینه اصلاحات به باری سیاسی تبدیل شود که کل پروژه او را تهدید کند.
