شاخص قیمت جهانی مواد غذایی سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) در ماه مه نزدیک به بالاترین سطح خود در بیش از سه سال گذشته باقی ماند، اما پس از آنکه کاهش قیمت روغن پالم و روغن سویا، اختلالات ایجاد شده در جریان نهاده‌های کلیدی کشاورزی ناشی از جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران و پیامدهای آن را جبران کرد، نسبت به سطح ثبت شده در ماه آوریل اندکی کاهش یافت.

به گزارش انتخاب، بلومبرگ می‌گوید جنگ ایران جریان سوخت و کود از طریق تنگه هرمز را مسدود کرده و باعث افزایش قیمت نهاده‌های کلیدی کشاورزی شده است که به نوبه خود هزینه کشت ذرت، برنج و سایر مواد غذایی را افزایش داده است، در حالی که برخی از کشاورزان برتر جهان نسبت به کاهش محصولات و تولید هشدار می‌دهند.

فائو اعلام کرد شاخص قیمت مواد غذایی این سازمان که تغییرات ماهانه قیمت‌های بین‌المللی سبدی از کالاهای غذایی را اندازه‌گیری می‌کند، در ماه مه به طور متوسط ۱۳۰.۸ واحد بود که نسبت به سطح تجدیدنظر شده خود در ماه آوریل اندکی کاهش یافته و همچنان تقریباً ثابت مانده است.

طبق اعلام این سازمان، این شاخص ۲.۹ درصد بالاتر از سطح خود در سال گذشته بود، اما همچنان ۱۸.۴ درصد پایین‌تر از اوج خود در مارس ۲۰۲۲ است.

شاخص فائو از میانگین ۵ زیرشاخص از گروه‌های کالایی غذایی، یعنی غلات، روغن‌های گیاهی، گوشت، لبنیات و شکر، که بر اساس سهم صادرات جهانی در دوره ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۶ وزن‌دهی شده‌اند، تشکیل شده است .

لوگوی فائو در دفتر مرکزی فائو در رم، ۶ سپتامبر ۲۰۱۲، دیده می‌شود. رئیس سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد روز پنجشنبه گفت که وضعیت بازار مواد غذایی با بحران سال ۲۰۰۸ متفاوت است و نشانه‌های کمی از سفته‌بازی‌های چهار سال پیش دیده می‌شود و هیچ خرید ناشی از وحشت وجود ندارد. 

غلات و شکر

فائو اعلام کرد شاخص قیمت غلات در ماه مه با ۲.۶ درصد افزایش به ۱۱۴.۳ واحد رسید که ۴.۹ درصد نسبت به سال گذشته افزایش نشان می‌دهد و افزود که این افزایش شامل قیمت همه غلات اصلی می‌شود.

قیمت جهانی گندم برای چهارمین ماه متوالی افزایش یافت که ناشی از انتظارات برای کاهش محصول در کشورهای صادرکننده اصلی، از جمله ایالات متحده ، جایی که شرایط محصول گندم زمستانی در میان ضعیف‌ترین‌ها در دهه‌های اخیر است، بود. افزایش هزینه‌های سوخت و کود نیز بر قیمت‌ها در سطح جهانی فشار وارد کرد.

قیمت ذرت همچنان به دلیل افزایش تقاضای واردات در بازارهای کلیدی، کاهش عرضه در برزیل و ایالات متحده، همراه با افزایش قیمت انرژی که تقاضای مربوط به تولید اتانول را افزایش داد، افزایش یافت.

شاخص قیمت برنج نیز در ماه مه 2.7 درصد افزایش یافت، که نگرانی‌های مربوط به آب و هوا و افزایش قیمت نفت خام و مشتقات آن بر قیمت‌ها در برخی از کشورهای صادرکننده عمده آسیایی تأثیر گذاشت.

شاخص قیمت شکر با ۷.۵ درصد افزایش به ۹۵.۱ واحد رسید که بالاترین سطح آن از اکتبر ۲۰۲۵ است، اما همچنان ۱۳.۱ درصد کمتر از یک سال پیش است که دلیل آن نگرانی‌ها در مورد محدود شدن عرضه جهانی شکر در ماه‌های آینده است.

فائو اعلام کرد که داده‌های مناطق کلیدی کشت نیشکر در جنوب برزیل، کاهش سهم نیشکر اختصاص داده شده به تولید شکر را نشان می‌دهد و این امر انتظارات مبنی بر هدایت مقادیر بیشتر به اتانول را تقویت می‌کند، در حالی که شتاب عملیات پرس در نیمه دوم آوریل، فشارهای صعودی را محدود کرده است.

روغن‌ها و لبنیات

شاخص قیمت روغن نباتی در ماه مه با ۴.۶ درصد کاهش به ۱۸۵ واحد رسید که اولین کاهش ماهانه از ابتدای سال ۲۰۲۶ بود. این کاهش به دلیل کاهش قیمت روغن پالم و روغن سویا بود که افزایش قیمت روغن کلزا و آفتابگردان را جبران کرد.

قیمت جهانی روغن پالم پس از پنج ماه افزایش، در بحبوحه انتظارات از تقاضای ضعیف واردات جهانی و عدم قطعیت در بازارهای نفت خام، کاهش یافته است.

در مقابل، قیمت روغن کلزا به دلیل محدودیت‌های عرضه فصلی در اتحادیه اروپا افزایش یافت، در حالی که قیمت روغن آفتابگردان به دلیل کمبود مداوم عرضه، به ویژه در اوکراین ، همچنان رو به افزایش بود .

شاخص قیمت لبنیات با ۰.۵ درصد کاهش به ۱۱۹.۲ واحد رسید که ۲۲.۴ درصد کمتر از سطح سال گذشته است، زیرا قیمت کره در اروپا و اقیانوسیه به دلیل بهبود دسترسی به چربی شیر و افزایش رقابت بین صادرکنندگان عمده، همچنان در حال کاهش جهانی است.

قیمت گوشت تقریباً بدون تغییر باقی ماند و شاخص آن ۱۳۰.۵ واحد بود که تنها ۰.۱ درصد نسبت به ماه آوریل و ۶.۳ درصد نسبت به سطح سال گذشته افزایش داشت.

آشرسلبن، آلمان - ۱۳ آگوست: یک کمباین در ۱۳ آگوست ۲۰۲۵ در نزدیکی آشرسلبن، آلمان، گندم زمستانه را برداشت می‌کند. کشاورزان نگرانند که ماه جولای بسیار بارانی بر کیفیت برداشت غلات تابستان امسال تأثیر بگذارد. کشاورزان در آلمان به طور فزاینده‌ای در تلاشند تا با دوره‌های طولانی‌تر آب و هوایی که یا خیلی مرطوب یا خیلی خشک است، کنار بیایند، که بسیاری از دانشمندان آن را نتیجه گرمایش جهانی می‌دانند. 

تولید غلات

در یک بولتن جداگانه، فائو پیش‌بینی کرد که تولید جهانی غلات در فصل 2026/2027 نسبت به سال گذشته 2 درصد کاهش یافته و به 2.982 میلیارد تن، از جمله برنج آسیاب شده، خواهد رسید.

این سازمان پیش‌بینی کرد که تولید تمام غلات اصلی کاهش یابد، اگرچه از سطوح رکورد ثبت شده توسط بسیاری از محصولات در سال ۲۰۲۵ پایین‌تر خواهد بود، اما بیشترین کاهش نسبی در گندم و کمترین آن در ذرت و جو پیش‌بینی می‌شود.

تولید جهانی غلات برای سال ۲۰۲۵، ۳.۰۴۳ میلیارد تن بوده است که در مقایسه با تولید سال ۲۰۲۴، ۶.۱ درصد افزایش داشته است و این افزایش با افزایش شدید تولید غلات اصلی، به ویژه ذرت، پشتیبانی می‌شود.

فائو پیش‌بینی کرد که مصرف جهانی غلات در فصل 2026/2027 با 0.6 درصد افزایش به 2.969 میلیارد تن خواهد رسید، که در این میان مصرف غلات به عنوان غذا 1 درصد و مصرف آنها در خوراک دام 0.5 درصد افزایش خواهد یافت.

این سازمان همچنین پیش‌بینی کرد که ذخایر جهانی غلات با ۰.۳ درصد کاهش به ۹۴۹ میلیون تن خواهد رسید و نسبت ذخایر به مصرف نزدیک به سطح فصل ۲۰۲۵/۲۰۲۶ یعنی ۳۱.۷ درصد باقی خواهد ماند.

این سازمان پیش‌بینی کرد که تجارت جهانی غلات در فصل ۲۰۲۶/۲۰۲۷ دلیل کاهش تجارت جو و گندم، 0.3 درصد کاهش یافته و به 507.2 میلیون تن خواهد رسید، در حالی که تجارت ذرت 3.9 درصد و تجارت برنج 1.4 درصد افزایش خواهد یافت.

منبع: الجزیره + بلومبرگ