بیشتر مردم میدانند که سیگار برای ریهها و قلب مضر است، اما تأثیر آن بر دستگاه گوارش کمتر مورد توجه قرار میگیرد. اگر بهطور مداوم با سوزش سر دل، احساس سوزش در قفسه سینه یا مزه ترش در دهان مواجه هستید، ممکن است عادت سیگار کشیدن نقش بسیار مهمتری از آنچه تصور میکنید در این مشکل داشته باشد.
به گزارش انتخاب و به نقل از انلی مای هلث؛ دکتر جاتیندر سینگ بوگال، متخصص گوارش
توضیح میدهد که سیگار چگونه باعث افزایش اسیدیته معده و رفلاکس میشود.
سیگار چگونه باعث ترش کردن معده میشود؟
معده بهطور طبیعی یک سد محافظ در برابر بازگشت اسید دارد که به آن «اسفنکتر تحتانی مری» گفته میشود. این ساختار یک دریچه عضلانی کوچک در انتهای مری است که مانند یک درِ ارتباطی میان معده و مری عمل میکند و در شرایط طبیعی از بازگشت اسید معده به سمت بالا جلوگیری میکند.
دکتر بوگال میگوید:
«مواد شیمیایی موجود در دود سیگار میتوانند این دریچه را ضعیف کنند و در نتیجه اسید معده راحتتر به مری بازگردد. این وضعیت علائمی مانند سوزش سر دل، ناراحتی قفسه سینه، مزه ترش در دهان و تحریک گلو را ایجاد میکند.»
وقتی این دریچه ضعیف شود، رفلاکس اسید بسیار آسانتر رخ میدهد و کنترل آن نیز دشوارتر میشود.
پژوهشها چه میگویند؟
مطالعهای که در سال ۲۰۲۳ توسط انجمن پزشکی داخلی ژاپن انجام شد، شواهدی روشن از تأثیر مخرب سیگار بر دستگاه گوارش ارائه داد. در این تحقیق، مردان سالم با استفاده از بررسیهای دقیق آندوسکوپی مورد ارزیابی قرار گرفتند.
نتایج نشان داد که سیگار کشیدن میتواند باعث «ازوفاژیت رفلاکسی» (التهاب مری ناشی از رفلاکس) شود. مواد شیمیایی استنشاقشده از دود تنباکو، دریچه تحتانی مری را ضعیف میکنند و این ضعف عضلانی اجازه میدهد اسید معده به سمت بالا نشت کند.
این اسید به بافت حساس مری آسیب میرساند و در صورت تداوم، موجب التهاب شدید و مزمن میشود. به همین دلیل، افرادی که بهطور مداوم و زیاد سیگار میکشند، بیشتر در معرض سوزش معده و رفلاکس شدید قرار دارند.
آیا سیگار علائم رفلاکس موجود را بدتر میکند؟
پاسخ کوتاه این است: بله.
برای افرادی که از قبل با رفلاکس یا ترش کردن معده دستوپنجه نرم میکنند، سیگار معمولاً علائم را بهطور محسوسی تشدید میکند.
دکتر بوگال توضیح میدهد:
«علائم پس از سیگار کشیدن معمولاً شدیدتر میشوند، بهویژه زمانی که با عوامل محرک دیگری مانند غذاهای تند، مصرف الکل، پرخوری یا استرس همراه باشند.»
علاوه بر این، مصرف مداوم سیگار میتواند دستگاه گوارش را تحریک کند و روند ترمیم بافتهای آسیبدیده را کندتر سازد. در نتیجه حتی با وجود درمان نیز بهبودی کامل دشوارتر خواهد بود.
آیا ترک سیگار به کاهش اسیدیته معده کمک میکند؟
بله، و در بسیاری از موارد تأثیر آن قابل توجه است.
دکتر بوگال میگوید:
«بسیاری از افراد پس از کاهش مصرف یا ترک کامل سیگار، بهبود چشمگیری در علائم سوزش سر دل و ترش کردن معده تجربه میکنند. اگرچه این تغییر ممکن است فوری نباشد، اما کنار گذاشتن سیگار به عملکرد بهتر دستگاه گوارش کمک میکند و خطر مشکلات مداوم ناشی از رفلاکس را کاهش میدهد.»
او همچنین توصیه میکند افراد برای کنترل بهتر علائم:
* وعدههای غذایی کوچکتر مصرف کنند.
* رژیم غذایی سالم و متعادل داشته باشند.
* از پرخوری پرهیز کنند.
* در صورت تداوم علائم، با پزشک مشورت کنند.
جمعبندی
سیگار تنها به ریهها آسیب نمیرساند؛ بلکه عملکرد طبیعی دستگاه گوارش را نیز مختل میکند. اگر بهطور مرتب دچار ترش کردن، رفلاکس یا سوزش سر دل میشوید، عادت سیگار کشیدن ممکن است یکی از عوامل اصلی این مشکل باشد.
کاهش مصرف یا ترک کامل سیگار یکی از مؤثرترین اقداماتی است که میتوانید نهتنها برای سلامت معده و مری، بلکه برای بهبود سلامت عمومی بدن خود انجام دهید.
