در تاریکی مطلق اعماق اقیانوس اطلس جنوبی، در سواحل آرژانتین، سرزمینی جادویی و ناشناخته پنهان شده است؛ جهانی شگفتانگیز که خانه خرچنگهای خزنده، ستارههای دریایی ظریف، عروسهای دریایی رؤیایی، ماهیهای گریزان، هشتپاهای کنجکاو و مهمتر از همه، مرجانهاست.
به گزارش انتخاب و به نقل از sciencealert ؛ در مرکز این اکوسیستم خارقالعاده، گونهای نادر از مرجانهای آب سرد به نام Bathelia candida قرار دارد؛ مرجانی که صخرههای گسترده آن پناهگاهی برای مجموعهای عظیم از موجودات دریایی در دل تاریکی اقیانوس ایجاد کرده است.
دانشمندان اکنون بزرگترین صخره مرجانی شناختهشده از این گونه را کشف کردهاند؛ زیستگاهی که حدود ۰٫۴ کیلومتر مربع وسعت دارد و تقریباً هماندازه شهر واتیکان است.
«سانتیاگو هررا»، زیستشناس اعماق دریا از دانشگاه لیهای آمریکا، به رسانه Mongabay گفت:
«این یکی از زندهترین و سرسبزترین محیطهای اعماق دریاست که تاکنون دیدهام. هرچه به اعماق بیشتری میرویم، غذا کمیابتر میشود و در نتیجه حیات نیز کمتر میشود. به همین دلیل، دیدن این حجم از جانوران که در کنار هم و در یک اکوسیستم پویا و پرجنبوجوش زندگی میکنند، واقعاً شگفتانگیز است.»
اعماق اقیانوس؛ آخرین مرز ناشناخته زمین
کف اقیانوسهای زمین به دلیل ناشناخته بودنشان شهرت دارند. نور خورشید تنها تا عمق مشخصی نفوذ میکند و پس از آن، تاریکی و سرمای دائمی آغاز میشود.
در این نواحی، آبها نه از نور خورشید روشن میشوند و نه از گرمای آن بهره میبرند. علاوه بر این، فشار عظیم ناشی از وزن میلیونها تُن آب بر هر موجود زندهای وارد میشود.
تنها در چند دهه اخیر و با پیشرفت فناوری، دانشمندان توانستهاند به این تاریکی نفوذ کنند و از موجوداتی که در آن زندگی میکنند تصویربرداری کنند. نتیجه این اکتشافات، وجود زیستکرهای بسیار فعالتر از آن چیزی بوده که پیشتر تصور میشد.
در حالی که بیشتر زنجیرههای غذایی روی خشکی به فتوسنتز وابستهاند، موجودات اعماق دریا از روشهای دیگری برای بقا استفاده میکنند. برخی از آنها انرژی مورد نیاز خود را از طریق شیمیسنتز به دست میآورند؛ فرآیندی که در آن انرژی مواد شیمیایی جایگزین نور خورشید میشود.
کشفی غیرمنتظره در جستوجوی چشمههای سرد
پژوهشگران مؤسسه اقیانوسشناسی اشمیت که با کشتی تحقیقاتی Falkor (too) و زیردریایی کنترل از راه دور SuBastian مشغول جستوجوی «چشمههای سرد» در بستر دریا بودند، بهطور اتفاقی با این قلمرو مرجانی عظیم روبهرو شدند.
«ماریا امیلیا براوو»، دانشمند علوم دریایی از دانشگاه بوئنوس آیرس و شورای ملی تحقیقات علمی و فنی آرژانتین (CONICET)، گفت:
«انتظار نداشتیم چنین سطحی از تنوع زیستی را در اعماق دریای آرژانتین ببینیم. مشاهده این حجم از حیات واقعاً هیجانانگیز بود. دیدن اینکه تنوع زیستی، عملکردهای اکوسیستم و ارتباط میان گونهها همگی در کنار هم جریان دارند، تجربهای باورنکردنی بود. ما پنجرهای به سوی تنوع زیستی کشورمان گشودیم و فهمیدیم که هنوز پنجرههای بسیار بیشتری برای کشف وجود دارد.»
صخرههای مرجانی که بدون نور خورشید رشد میکنند
مرجانهایی که در آبهای کمعمق زندگی میکنند، معمولاً با جلبکهای فتوسنتزکننده همزیستی دارند و انرژی خود را از آنها دریافت میکنند.
اما مرجانهای اعماق دریا داستان متفاوتی دارند.
دانشمندان بیش از ۲۵۰ سال است که از وجود این مرجانها آگاه هستند، اما تا مدتها تصور میشد که آنها موجوداتی منزویاند که به سختی در شرایط دشوار زنده میمانند.
در دهههای اخیر مشخص شده که برخی از این گونهها قادرند در تاریکی دائمی اعماق اقیانوس، صخرههای عظیم بسازند. آنها از «برف دریایی» تغذیه میکنند؛ ذرات ریز مواد آلی که از لایههای بالایی اقیانوس به سمت کف دریا فرو میریزند.
این صخرههای مرجانی به نوبه خود به پناهگاه صدها گونه دیگر تبدیل میشوند و نوعی «واحه حیات» در اعماق دریا ایجاد میکنند.
اکوسیستمی سرشار از زندگی
فیلمهای ثبتشده از این صخره مرجانی تازه کشفشده نشان میدهد که این منطقه میزبان اکوسیستمی بسیار فعال است.
ستارههای دریایی سبدیشکل با بازوهای منشعب خود در حال تغذیه از برف دریایی دیده شدند. خرچنگها، هشتپاها و گونههای مختلف ماهی نیز از منابع غذایی فراوان این منطقه بهره میبردند.
جالب آنکه این صخره مرجانی در زیر یکی از مناطق مهم ماهیگیری آرژانتین قرار دارد؛ موضوعی که احتمالاً به فراوانی مواد غذایی در اعماق این ناحیه کمک میکند.
همسایهای اسرارآمیز در اعماق
یکی از جذابترین یافتههای پژوهشگران این بود که این صخره مرجانی در نزدیکی یک چشمه سرد فعال قرار داشت؛ زیستگاهی متفاوت که میزبان مجموعه بزرگی از صدفهای شیمیسنتزی بود.
دانشمندان هنوز نمیدانند آیا میان این چشمههای سرد و صخرههای مرجانی اعماق دریا ارتباط مستقیمی وجود دارد یا خیر، اما این همجواری میتواند سرنخهای مهمی درباره عملکرد اکوسیستمهای اعماق اقیانوس ارائه دهد.
نخستین «سقوط نهنگ» ثبتشده در آبهای آرژانتین
در جریان این مأموریت که حدود ۹۰۰ کیلومتر از بستر اقیانوس را بررسی کرد، پژوهشگران به کشف مهم دیگری نیز دست یافتند: بقایای یک نهنگ عظیم در کف دریا.
این پدیده که «سقوط نهنگ» نامیده میشود، زمانی رخ میدهد که لاشه یک نهنگ به اعماق اقیانوس فرو میرود و برای سالها منبع غذایی جانوران و میکروبها میشود.
این نخستین سقوط نهنگ اعماق دریاست که تاکنون در آبهای آرژانتین ثبت شده است.
بقایای این نهنگ در عمق ۳۸۹۰ متری قرار دارد و اکنون تنها استخوانهای آن باقی مانده است؛ استخوانهایی که به زیستگاهی برای موجودات دیگر تبدیل شدهاند و احتمالاً دهههاست در آنجا قرار دارند.
ملاقات با یکی از نادرترین عروسهای دریایی جهان
پژوهشگران همچنین موفق شدند از عروس دریایی شبح غولپیکر (Stygiomedusa gigantea) فیلمبرداری کنند؛ یکی از بزرگترین و کمیابترین عروسهای دریایی شناختهشده روی زمین.
طول این موجود اسرارآمیز میتواند به بیش از ۱۰ متر برسد، اما به دلیل زندگی در اعماق اقیانوس، مشاهده آن بسیار نادر است. تاکنون کمتر از ۱۲۰ بار در جهان ثبت مشاهده شده است.
شگفتیهای بیشتری در راه است
اما این کشفیات احتمالاً تنها آغاز ماجرا هستند.
دانشمندان در طول این مأموریت نمونههایی از ۲۸ گونه را جمعآوری کردهاند که گمان میرود برخی از آنها برای علم کاملاً جدید باشند. این نمونهها همچنان در حال بررسی هستند.
به گفته پژوهشگران، دنیای اسرارآمیز نهفته در اعماق اقیانوس اطلس جنوبی هنوز رازهای بیشماری را در دل خود پنهان کرده است و احتمالاً در سالهای آینده شگفتیهای بیشتری از این جهان تاریک و ناشناخته آشکار خواهد شد.
