آتشبس میان ایران و آمریکا در حالی وارد روز شصت و ششم شده که برخی جزییات از پیش نویس توافق دو طرف منتشر شده. پاکستان نیز رسیدن دو طرف به توافق را تایید کرده. در این حال، برخلاف ادعای پیشین ترامپ که گفته بود توافق در اروپا امضا خواهد شد، وزیر خارجه ایران گفته است توافق از راه دور و احتمالا ظرف چند روز آینده امضا خواهد شد.
تحولات مربوط به جنگ، آتش بس و مذاکره در روز گذشته را از لینک زیر بخوانید:
آخرین اخبار مربوط به روز شصت و هفتم آتش بس (۲۳ خرداد ۱۴۰۵) به شرح زیر است:
نیویورکتایمز نوشت:
یک مقام ارشد دولت آمریکا روز جمعه گفت که ایالات متحده انتظار دارد چارچوب احتمالی توافق با ایران را «طی چند روز آینده» امضا کند، اما تأکید کرد که این توافق هنوز تکمیل نشده است.
این مقام که به شرط فاش نشدن هویت خود صحبت میکرد، گفت اعتماد او به انجام توافق در طول روز افزایش یافته، از حدود ۷۵ درصد صبح تا «۸۰ تا ۸۵ درصد» بعدازظهر.
او تأکید کرد که هنوز شکاف باقی است: تاریخ یا مکان امضا مشخص نشده، فرآیند تصمیمگیری در ایران «بسیار پیچیده» است، و دو طرف «بسیار نزدیک» هستند اما «هنوز به خط پایان نرسیدهاند».
اکانت منچ اوسینت نوشت:
بر اساس تصاویر ماهوارهای سنتینل-۲ مربوط به ۱۲ ژوئن، حملات موشکی و پهپادی ایران به مخازن سوخت و یک آشیانه تازهساز (۲۰۲۵) در پایگاه هوایی عیسی در بحرین اصابت کرده است.
این حملات به احتمال زیاد در جریان آخرین هدفگیریها در ۴۸ ساعت گذشته انجام شده است.
العربیه اعلام کرد: امضای یادداشت تفاهم بین آمریکا و ایران در ژنو انجام نخواهد شد، بلکه این کار از راه دور صورت میگیرد.
اکسیوس به نقل از یک مقام ارشد آمریکایی ادعا کرد: ترامپ شامگاه پنجشنبه به بنیامین نتانیاهو نخستوزیر اسرائیل، گفت که انتظار دارد ظرف چند روز آینده توافق با ایران را نهایی کند و تأکید کرد: «این توافق است. توافقی عالی، و وقت آن رسیده که به این جنگ پایان دهیم.»
نتانیاهو که امیدوار بود این درگیری بتواند به تغییر حکومت در تهران منجر شود، اکنون با انتقاد رقبای سیاسی خود روبرو است که او را متهم میکنند با پذیرش مسیر صلح ترامپ، اجازه داده اسرائیل بیش از حد به واشنگتن وابسته شود.
نتانیاهو پذیرفت که نمیتواند مانع پیشرفت این توافق شود و در جریان تماس تلفنی به شدت با ترامپ مخالفت نکرد.
وزارت خارجه امارات در واکنش به گزارشهایی درباره انتقال منابع مالی به ایران، اعلام کرد هیچگونه انتقال یا آزادسازی داراییهای ایران از مسیر امارات انجام نشده و گزارشهای منتشرشده فاقد پشتوانه معتبر است.
امارات بهصورت رسمی گزارشهای منتشرشده در برخی رسانههای بینالمللی درباره انتقال یا جابهجایی منابع مالی به جمهوری اسلامی ایران را تکذیب کرد.
وزارت امور خارجه امارات در بیانیهای اعلام کرد ادعاهای مطرحشده، از جمله گزارش مربوط به انتقال ۳ میلیارد دلار، نادرست بوده و بر هیچ واقعیت یا اطلاعات قابل استنادی متکی نیست.
طبق گزارش وبسایت وزارت خارجه امارات، در این بیانیه تأکید شده است که هیچگونه آزادسازی، انتقال یا جابهجایی داراییهای مسدودشده ایران از طریق امارات انجام نگرفته است.
وزارت خارجه امارات همچنین از رسانهها خواست در انتشار اخبار مرتبط با این موضوع دقت بیشتری داشته باشند و اطلاعات را صرفاً از منابع رسمی دریافت کنند و از بازنشر اخبار تأییدنشده و ادعاهای فاقد اعتبار خودداری کنند.
این بیانیه پس از آن صادر شد که خبرگزاری رویترز به نقل از چهار منبع مدعی شد که امارات متحده عربی با آزادسازی ۱۰ میلیارد دلار از داراییهای ایران موافقت کرده است.
بر اساس گزارش ادعایی رویترز، تاکنون بیش از ۳ میلیارد دلار از این مبلغ در اختیار ایران قرار گرفته است.
پیشتر اسماعیل بقائی، سخنگوی دستگاه دیپلماسی ایران گفته بود: اموال بلوکه شده ایران یکی از اجزای هر توافقی است. روند مذاکرات آن ادامه دارد و قرار نیست هیچ مماشاتی از سوی ایران صورت بگیرد.
«فیصل وادا» سناتور پاکستانی نزدیک به کادر رهبری این کشور روز جمعه اعلام کرد که فیلد مارشال «عاصم منیر» فرمانده ارتش پاکستا نقش کلیدی در توافق احتمالی ایران و آمریکا داشته است.
به نوشته نیویورک تایمز، وادا در سخنانی عنوان کرد عاصم منیر شخصا تمام مذاکرات رفت و برگشتی، تماسهای تلفنی متقابل با ترامپ و طرفهای ایرانی و همچنین دیدارها را مدیریت کرده است.»
این سناتور پاکستانی در ادامه تاکید کرد که نگارش پیشنویس این متن، به طور کامل توسط خود فرمانده ارتش پاکستان و روی لپتاپ شخصیاش انجام شده است.
فارس نوشت: از دقایقی پیش اهالی مسن قشم، مناطقی از سیریک و همینطور جاسک از شنیده شدن صدای انفجارهایی خبر میدهند.
بررسیها از منابع آگاه حاکی است صداهای شنیده شده مربوط به انجام شلیک هشدار به کشتیهای متخلف در محدودۀ تنگۀ هرمز است.
منابع استانی نیز وقوع انفجار بر اثر اصابت در این ۳ نقطه را رد میکنند.
در پی تعرض دو روز پیش آمریکا به بخشهایی از خاک ایران، قرارگاه حضرت خاتمالانبیا اعلام کرد هرگونه تردد از تنگۀ هرمز ممنوع و کشتیهای متخلف مورد هدف قرار خواهند گرفت.
تسنیم از قول استانداری هرمزگان نوشت: در قشم و سیریک اصابتی صورت نگرفته است.
مهر نوشت: برخی منابع محلی از شنیده شدن صدای انفجارهایی در حوالی جزیره قشم و محدوده دریایی شهرستان سیریک خبر دادند.
بامداد شنبه ساکنان مناطق ساحلی و بخشهایی از جزیره قشم و برخی نقاط ساحلی شهرستان سیریک صدای انفجاری را شنیدهاند.
بررسیهای اولیه نشان میدهد، در پهنه سرزمینی شهرستان سیریک انفجاری رخ نداده است و احتمالا صدای شنیده شده تلاشی برای کنترل تنگه هرمز بوده است.
تا این لحظه هیچ مقام رسمی یا نهادهای نظامی و انتظامی منطقه ماهیت این صداها را تأیید یا تکذیب نکرده است.
بامداد شنبه ساکنان مناطق ساحلی سیریک در شرق استان هرمزگان و بخشهایی از جزیره قشم، صدای چند انفجار پیاپی را به گوش شنیدند که باعث نگرانی و تجمع شهروندان در برخی محلهها شد.
بر اساس اعلام منابع آگاه محلی، شدت انفجارها به حدی بود که لرزش خفیفی نیز در برخی نقاط حس شده است. تا لحظه تنظیم این خبر، هیچ مقام رسمی در استانداری هرمزگان یا نهادهای نظامی و انتظامی منطقه ماهیت این صداها را تأیید یا تکذیب نکرده است.
سید عباس عراقچی جمعه شب در برنامه گفتوگوی ویژه خبری گفت: در این مذاکرات، دو مرحله پیشبینی شده؛ اول یادداشت تفاهم و بعد توافق نهایی. موضوع هسته ای را به توافق نهایی موکول کردیم.
بخشهایی از اظهارات وی به شرح زیر است:
مقاومتی که اتفاق افتاده مدیون نیروهای مسلح و مردم است
دشمن تصور میکرد که بعد از جنگ ۱۲ روزه، در جنگ ۴۰ روزه میتواند ایران را تسلیم کند اما با مقاومت جانانهٔ مردم و نیروهای مسلح ایران مواجه شد.
مذاکره و مذاکره کننده متکی به قدرت های میدانی است.
ارتباط مستمری بین دیپلماتها و فرماندهان وجود دارد.
مجموعهی نظام، رهبری تیم مذاکرات را به آقای قالیباف دادند.
بهترین زمان برای خاتمه جنگ وقتی است که دست بالاتر را داریم؛ ما واقعا پیروز میدان هستیم.
نتیجهٔ تفاهم یک یادداشت ۱۴ مادهای است و وقتی نهایی شد تکتک آن را به مردم میگوییم.
در این مذاکرات، دو مرحله پیشبینی شده؛ اول یادداشت تفاهم و بعد توافق نهایی.
موضوع هسته ای را به توافق نهایی موکول کردیم.
در یادداشت تفاهم، در همه جبهه ها از جمله لبنان، خاتمه جنگ اعلام می شود.
بحث رفع محاصره دریایی و بحث دور بعدی مذاکرات که شامل چه چیزی است و رفع تحریم ها و بازسازی و توسعه اقتصادی در یادداشت تفاهم وجود دارد.
دشمن تعهد خواهد داد که دیگر آغازگر جنگ نباشد و از تهدید و زور استفاده نکند و دوطرف به حاکمیت یکدیگر احترام بگذارند و در امور داخلی یکدیگر دخالت نکنند.
به صراحت می گویم که این توافق دشمنانی دارد که در راس آنها اسرائیل است.
فعلا هیچیک از متون منتشره قابل تایید نیست.
توافق و مذاکره دو طرفه است، ولی طرفین باید به سطحی رضایت رسیده باشند
هیچ توافقی وجود ندارد که یک طرف، صفر درصد برده باشد و دیگری ۱۰۰.
تنگه به یکی از مهمترین ابزارهای بازدارندگی ایران بدل شده.
بعد از یادداشت تفاهم، ۶۰ روز مذاکرات آغاز می شود.
تنگه هرمز تحت حاکمیت ایران و عمان است.
طبق تصمیم جدی ایران، آیندهٔ تنگهٔ هرمز و ادارهٔ آن مثل گذشته نخواهد بود.
اگر متن تفاهم عملی نشود، هیچ مذاکرهای آغاز نخواهد شد و به مرحلهٔ دوم نخواهیم رفت.
سازوکار طرح بازسازی در طول مذاکرات ۶۰ روزه نهایی خواهد شد
رفع تحریم و موضوعات هسته ای در توافق نهایی بحث می شود.
طبق قوانین بینالملل گرفتن عوارض از تنگهٔ هرمز امکانپذیر نیست اما هزینهٔ خدمات دریافت خواهد شد.
بهزودی ایران و عمان بیانیه مشترکی در مورد اداره تنگه هرمز منتشر خواهند کرد.
از نظر ما تنها شیوهٔ بررسی مواد غنیشده، رقیقسازی آن در داخل ایران است.
اگر در ۶۰ روز به توافق نهایی نرسیم اما دو طرف از روند راضی باشند، مذاکرات تمدید می شود که در یادداشت تفاهم هم پیشبینی شده.
شورای عالی امنیت ملی بر مذاکرات و یادداشت تفاهم نظارت کامل دارد.
یادداشت تفاهم کمتر از ۲ صفحه است و کلمهبهکلمه آن بارها بالاپایین شده و وزارت خارجه با نهایت دقت تمام موارد خواسته شده را لحاظ کرده.
اگر آخرین مرحله مذاکرات انجام شود تفاهم از راه دور به امضای دو طرف میرسد و اعلام خواهد شد
ممکن است در چند روز آینده اتفاق بیفتد.
رسانهها فضا را مشوش نکنند.
دو منبع منطقه ای به رویترز گفتند امارات موافقت کرده مجموعاً ۱۰ میلیارد دلار آزاد کند که بیش از ۳ میلیارد دلار آن قبلاً پرداخت شده است.
دو منبع دیگر با آگاهی از این توافق، مبلغ کل درگیر را ۲۰ میلیارد دلار عنوان کردند و افزودند که این اقدام در ازای توقف حملات ایران به امارات صورت گرفته است. یکی از این منابع همچنین گفت که ترانشه اول ۳ میلیارد دلار قبلاً در دسترس قرار گرفته است.
رویترز نتوانست تشخیص دهد که وجوه اختصاص یافته برای این انتقال ها متعلق به امارات است یا از حسابهای بلوکه شدهٔ ایران در سیستم بانکی امارات یا جای دیگر سرچشمه میگیرد.
اما یک مقام اماراتی در پاسخ به سوالی درباره این انتقال گفت که این کشور تلاش دارد تنش را کاهش داده و صلح را تقویت کند.
کاخ سفید بلافاصله به درخواست برای اظهارنظر درباره این اقدام پاسخ نداد.
در واشنگتن، معاون رئیس جمهور، جی.دی. ونس، روز جمعه گفت که صرفاً به خاطر امضای توافق با آمریکا یا شرکت در جلسه، وجوهی به ایران آزاد نخواهد شد و افزود ساختار توافق احتمالی به گونه ای است که در صورت پایبندی ایران به تعهداتش، منافع اقتصادی به تهران سرازیر شود.
یکی از منابع آگاه از این توافق گفت که این حرکت راهی برای حل مناقشه میان آمریکا و ایران بدون رد شدن از خط قرمز هیچیک از طرفین ارائه می دهد: ایران میتواند ادعا کند غرامت خسارات جنگی دریافت کرده، واشنگتن م یتواند اصرار کند چیزی نپرداخته، و ابوظبی امنیت خود و جایگاه دبی را به عنوان قطب تجاری به دست می آورد و همزمان این اقدام را سرمای هگذاری برای بازسازی اعتماد منطقه ای قلمداد می کند.
منبع دیگر آگاه از این توافق گفت که در ازای پرداخت، ایران حملات موشکی و پهپادی به امارات را متوقف می کند و روابط دوجانبه شامل اشتراک اطلاعات و همکاری اقتصادی بازسازی خواهد شد.
آخرین حمله مستقیم شناخته شده ایران به امارات بیش از یک ماه پیش بود: حمله ۱۴ اردیبهشت به بندر فجیره در دریای عمان.
اولین منبع آگاه از این توافق گفت که مذاکرات چند هفته پیش آغاز شد، اما زمانی شتاب گرفت که مقامات ایرانی هفته گذشته برای دیدار با شیخ طحنون بن زاید آل نهیان (مشاور امنیت ملی امارات و معاون حاکم ابوظبی) به ابوظبی سفر کردند و در مهمانسرای او اقامت داشتند. پس از این سفر، هیئتی از امارات برای مذاکره درباره جزئیات سازوکار به تهران رفت.
داراییهای قابل توجه ایران در دبی
این توافق امارات و ایران در پس زمینه مالی پیچیده ای شکل می گیرد که احتمالاً دبی، قطب تجاری اصلی امارات و یکی از حیاتی ترین شریانهای اقتصادی تهران، در آن نقش دارد.
در تاریخ ۱۱ آوریل، یک منبع ارشد ایرانی گفته بود آمریکا با آزادسازی داراییهای بلوکه شده ایران در قطر و سایر بانکهای خارجی موافقت کرده است، هرچند یک مقام آمریکایی بلافاصله این ادعا را تکذیب کرد.
