زومیت: بدن با افزایش سن استراتژی راه رفتن را تغییر میدهد و با ترجیح ایمنی بر سرعت، باعث خستگی زودرس و کندی حرکت در سالمندان میشود.
راه رفتن شاید فرایندی خودکار به نظر برسد، اما مطالعهای جدید آشکار کرده است که افزایش سن، استراتژی حرکتی بدن را دستخوش تغییرات بنیادین میکند. براساس یافتههای تازه، سیستم عصبی با افزایش سن، تعادل و ایمنی را بر بهرهوری حرکتی ترجیح میدهد؛ تغییری که اگرچه خطر زمین خوردن را در کوتاهمدت کاهش میدهد، به قیمت مصرف انرژی بیشتر، کند شدن سرعت پیادهروی و خستگی زودهنگام سالمندان تمام میشود. پژوهش همچنین توضیح میدهد چرا افراد مسن سریعتر خسته میشوند و بیشتر زمین میخورند.
بهگزارش سایتکدیلی، تیم پژوهشی متشکل از محققان دانشگاه فلیندرز و دانشگاه کانبرا با تحلیل دقیق دادههای حرکتی ۱۰۷ فرد سالم در بازه سنی ۲۶ تا ۸۶ سال، تغییرات مهم مرتبط با سن را در نحوهی عملکرد مچ پا و عضلات اطراف آن هنگام راه رفتن شناسایی کردند.
برنامههای ورزشی سالمندان باید بهجای تمرکز صرف بر قدرت جسمانی، به بهبود تعادل، هماهنگی و نحوه همکاری عضلات در طول هر قدم بپردازند
دکتر کادی لیندزی، نویسندهی ارشد مطالعه و متخصص فناوری ورزش و تمرین، میگوید مچ پا هم برای حفظ تعادل و هم برای حرکت رو به جلو نقشی حیاتی ایفا میکند. او در توضیح این سازوکار میافزاید: «با بالا رفتن سن، بدن پایداری را به بهرهوری ترجیح میدهد. چنین رویکردی ما را سرپا نگه میدارد، اما درعینحال راه رفتن را به تلاشی بسیار سخت تبدیل میکند.»
افراد مسن بیشتر میتوانند عضلات متقابل مچ پا را بهطور همزمان منقبض کنند؛ پدیدهای که در علم بیومکانیک با عنوان «همانقباضی» شناخته میشود. این حالت باعث افزایش سفتی مفصل میشود و به بهبود تعادل هنگام تماس پا با زمین کمک میکند. دکتر لیندزی با اشاره به پیامدهای پایداری افزوده، میگوید: «سفت کردن مفصل، راه رفتن را ایمنتر میکند، اما درعینحال به معنای کار سختتر عضلات بدون تولید حرکت پیشران کافی است.»
نتایج مطالعه همچنین نشان داد که افراد مسن با هر قدم، نیروی رانش کمتری تولید میکنند که به برداشتن گامهای کوتاهتر و کاهش سرعت پیادهروی میانجامد. مارتین ایمینک، دانشیار و از نویسندگان مطالعه میگوید: «تغییرات موردبحث نشاندهندهی تطبیق گستردهتر در سیستمهای کنترل حرکت بدن است. سیستم عصبی، رویکردی مبتنیبر اولویت ایمنی اتخاذ میکند و با ترجیح دادن پایداری بر عملکرد، تغییرات ناشی از افزایش سن را جبران میکند.»
ایمینک در ادامه میافزاید: «تغییرات یادشده میتواند خستگی را افزایش دهد و پیادهروی در مسافتهای طولانیتر را چالشبرانگیزتر کند، درحالیکه توانایی بازیابی تعادل پس از لغزش یا سکندری خوردن را که عاملی کلیدی در سقوط افراد مسن است، کاهش میدهد. حتی تغییرات تدریجی میتواند بر اعتمادبهنفس و استقلال افراد تاثیر بگذارد و این افراد ممکن است متوجه شوند که سریعتر خسته میشوند یا احساس ثبات کمتری دارند، بهویژه هنگام حرکت روی سطوح ناهموار.»
یافتههای جدید راههای عملی تازهای را برای کمک به حفظ تحرک افراد در سنین بالا پیشنهاد میدهد. محققان بر این باورند که برنامههای ورزشی بهجای تمرکز صرف بر قدرت جسمانی، باید به بهبود تعادل، هماهنگی و نحوه همکاری عضلات در طول هر قدم نیز بپردازند.
دکتر لیندزی در توصیه به سالمندان میگوید: «اقدامات سادهای که شامل فعالیت بدنی منظم، تمرینات تعادلی مانند تایچی (Tai chi)، تقویت عضلات پایینپا و فعالیتهای چالشبرانگیز برای هماهنگی بدن است، میتواند تفاوت چشمگیر رقم بزند. فعالماندن یکی از مهمترین کارهایی است که افراد میتوانند انجام دهند و تمرینات کوچک و مستمر میتواند به حفظ اعتمادبهنفس، تحرک و استقلال برای مدت طولانیتر کمک کند.»
تیم تحقیقاتی امیدوار است نتایج بهدستآمده به هدایت اقدامات پیشگیرانه بهتر برای جلوگیری از زمین خوردن و تدوین برنامههای توانبخشی در راستای حمایت از پیری سالم در سراسر جهان کمک کند.
