روزهداری متناوب (Intermittent Fasting) یکی از محبوبترین روشهای تغذیه در سالهای اخیر است. این الگوی غذایی بر پایه دورههای مشخص غذا خوردن و روزهداری طراحی شده است. اما یکی از پرسشهای رایج این است که آیا زنان بالای ۴۰ سال میتوانند با خیال راحت از این روش استفاده کنند یا این رژیم ممکن است برای سلامت آنها خطراتی به همراه داشته باشد؟
به گزارش انتخاب و به نقل از انلی مای هلث؛ برای بررسی این موضوع، با گائوری سونی، رئیس بخش تغذیه بیمارستان ، گفتوگو شده است.
سونی میگوید که برای بیشتر زنان سالم در دهه ۴۰ زندگی، روزهداری متناوب بهطور کلی ایمن است، اما این روش برای همه افراد به یک شکل مناسب نیست و تفاوتهای فردی در این سن اهمیت بیشتری پیدا میکنند.
او توضیح میدهد:
«با آغاز کاهش تدریجی هورمون استروژن در دوران پیشیائسگی، بدن بخشی از توانایی طبیعی خود را برای تنظیم قند خون و هورمونهای استرس از دست میدهد. به همین دلیل، الگویی از روزهداری که در ۳۰ سالگی بهراحتی قابل تحمل بود، ممکن است در دهه ۴۰ باعث احساس خستگی، بیحالی یا کاهش تمرکز شود.»
دو نگرانی مهم برای زنان بالای ۴۰ سال
این متخصص تغذیه معتقد است دو مسئله باید بهطور جدی مورد توجه قرار گیرد:
۱. سلامت استخوانها
کاهش استروژن بهطور طبیعی روند کاهش تراکم استخوان را تسریع میکند. اگر در بازه محدود غذا خوردن، میزان کافی کلسیم، ویتامین D و پروتئین دریافت نشود، خطر ضعیف شدن استخوانها بیشتر خواهد شد.
۲. از دست دادن عضلات
با افزایش سن، بدن بهطور طبیعی بخشی از توده عضلانی خود را از دست میدهد. روزهداری همراه با دریافت ناکافی پروتئین میتواند این روند را تسریع کند.
توصیههای متخصص برای شروع روزهداری متناوب
سونی پیشنهاد میکند:
* ابتدا با یک روزه شبانه ۱۲ ساعته شروع کنید.
* قبل از امتحان کردن الگوهای ۱۴ یا ۱۶ ساعته، اجازه دهید بدن بهتدریج سازگار شود.
* روزانه حدود ۱ تا ۱.۵ گرم پروتئین به ازای هر کیلوگرم وزن بدن مصرف کنید.
* آب کافی بنوشید و بدن را هیدراته نگه دارید.
* حداقل دو بار در هفته تمرینات مقاومتی یا قدرتی انجام دهید.
او تأکید میکند:
«اگر خواب، خلقوخو یا چرخه قاعدگی شما بدتر شد، بهتر است شدت روزهداری را کاهش دهید. همچنین افراد مبتلا به دیابت، بیماریهای تیروئید یا کسانی که سابقه اختلالات خوردن دارند، باید فقط تحت نظر پزشک از این روش استفاده کنند. روزهداری متناوب میتواند مؤثر باشد، اما باید کاملاً متناسب با شرایط هر فرد تنظیم شود.»
مزایای روزهداری متناوب
بر اساس گزارش کلینیک مایو، تحقیقات نشان دادهاند که روزهداری متناوب در کوتاهمدت میتواند برخی شاخصهای سلامت را بهبود بخشد، از جمله:
* کنترل بهتر قند خون
* کاهش وزن
* بهبود سطح کلسترول خون
* کاهش فشار خون
* کاهش التهاب مزمن در بدن
خطرات احتمالی روزهداری متناوب
طبق گزارش هاروارد هلث، این روش ممکن است با برخی عوارض و خطرات همراه باشد:
احساس ناخوشی در طول روزهداری
بسته به مدت زمان روزه، برخی افراد ممکن است دچار موارد زیر شوند:
* سردرد
* بیحالی و خستگی
* تحریکپذیری
* یبوست
احتمال پرخوری پس از پایان روزه
پس از ساعات طولانی بدون غذا، هورمونهای اشتها و مراکز کنترل گرسنگی در مغز فعالتر میشوند و ممکن است فرد را به پرخوری سوق دهند.
کاهش وزن بیش از حد در سالمندان
هنوز شواهد کافی درباره تأثیرات بلندمدت این رژیم در افراد مسن وجود ندارد. برخی مطالعات نشان دادهاند که سالمندان ممکن است بیش از حد لازم وزن از دست بدهند.
تداخل با برخی داروها
افرادی که داروهای مربوط به فشار خون یا بیماریهای قلبی مصرف میکنند، باید پیش از شروع روزهداری متناوب با پزشک مشورت کنند؛ زیرا روزههای طولانی ممکن است تعادل سدیم، پتاسیم و سایر مواد معدنی بدن را بر هم بزند.
جمعبندی
روزهداری متناوب میتواند برای بسیاری از زنان بالای ۴۰ سال روشی ایمن و مؤثر برای مدیریت وزن و بهبود برخی شاخصهای سلامت باشد، اما موفقیت آن به رعایت اصول صحیح و توجه به نیازهای متغیر هورمونی در این سن بستگی دارد. دریافت کافی پروتئین، کلسیم و ویتامین D، حفظ فعالیت بدنی و توجه به علائم بدن از مهمترین نکاتی هستند که نباید نادیده گرفته شوند. پیش از آغاز این رژیم، بهویژه در صورت وجود بیماریهای زمینهای، مشورت با پزشک یا متخصص تغذیه ضروری است.
