آتشبس میان ایران و آمریکا در حالی وارد روز هفتاد و هفتم شده که روز گذشته هیات مذاکره کننده پس از گفتوگو با طرف آمریکایی از سوئیس به تهران بازگشت، اما قالیباف و عراقچی، ساعاتی پیش به مسقط رفتند؛ عمان به همراه ایران تنها کشورهای ساحلی تنگه هرمز به شمار میروند.
تحولات مربوط به جنگ، آتش بس و مذاکره در روز گذشته را از لینک زیر بخوانید:
آخرین اخبار مربوط به روز هفتاد و هفتم آتش بس (۲ تیر ۱۴۰۵) به شرح زیر است:
سنای ایالات متحده با ۵۰ رأی موافق در برابر ۴۸ رأی مخالف به تصویب «قطعنامه اختیارات جنگی درباره ایران» که پیشتر در مجلس نمایندگان تصویب شده بود، رأی داد.
این قطعنامه هرگونه اقدام نظامی علیه ایران را مسدود میکند، مگر آنکه رئیسجمهور ترامپ ابتدا مجوز کنگره را برای چنین اقدامی دریافت کند.
رئیس آژانس بینالمللی انرژی اتمی ادعا کرد که این آژانس بازرسیهایی را از تأسیسات هستهای ایران انجام خواهد داد.
به گزارش انتخاب، رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، روز سهشنبه در مصاحبهای اختصاصی با NHK در توکیو این مطلب را بیان کرد.
گروسی گفت که بازرسیها انجام خواهد شد. او افزود: «ما فکر میکنیم هرچه زودتر بهتر، به ویژه اینکه این توافق بازه زمانی ۶۰ روزه دارد، بنابراین باید بدون اتلاف وقت کار کنیم.»
او گفت که اولویت اصلی، تأیید محل اورانیوم با غنای بالا است. وی خاطرنشان کرد که آژانس ایدهای درباره محل احتمالی این مواد دارد، اما مهم است که ایران مکان آن را به آژانس بگوید.
گروسی افزود که از آنجایی که برخی از تأسیسات ذخیرهسازی مورد حمله قرار گرفته و تا حدی تخریب شدهاند، ممکن است آژانس نیاز به بررسی نحوه دسترسی به این مواد داشته باشد.
وی ادعا کرد که آژانس به زودی با طرف ایرانی برای تصمیمگیری در مورد تاریخها و سایر جزئیات بازرسیها گفتوگو خواهد کرد.
گروسی همچنین گفت که آژانس بینالمللی انرژی اتمی یک سازمان مستقل است و بازرسیها را به تنهایی انجام خواهد داد. اما او گفت که «اگر ایران بخواهد از ایالات متحده یا ناظران دیگر دعوت کند، این موضوع دیگری است» و افزود که «ما پیشبینی نمیکنیم که کسی نیاز به کمک یا کنترل ما داشته باشد.»
مسعود پزشکیان و هیات بلندپایه جمهوری اسلامی ایران از سوی سید محسن نقوی وزیر کشور پاکستان و رضا امیری مقدم سفیر ایران در اسلامآباد، بدرقه شد.
وی عصر امروز (سهشنبه به وقت محلی) با استقبال آصف علی زرداری رئیس جمهور و شهباز شریف نخست وزیر پاکستان وارد اسلامآباد شد.
رئیس کل بانک مرکزی گفت: در مذاکرات با آمریکا دو تصمیم مهم در ارتباط با بخش اقتصادی این تفاهمنامه داشتیم. یکی مربوط به آزادسازی منابع مسدود شده ما بود که در تفاهمنامه آمده بود و در جریان مذاکرات به تدریج آزاد میشود.
وی با بیان اینکه قرار بود ۱۲ میلیارد آن ابتدای کار آزاد شود و بقیه منابع در جریان مذاکرات، گفت: با توجه به آن که در جریان مذاکرات ۱۴۰۲ موافقتنامه ای بین ایران و آمریکا امضا شده بود، ما مبنا را آن قرار دادیم. بر اساس آن توافقنامه، برای خرید دارو و کالای اساسی استفاده بشود. برای ما تفاوتی ندارد؛ در یک سال حدود ۱۵ میلیارد دلار کالای اساسی باید هزینه کنیم که از این طریق انجام میدهیم.
همتی تصریح کرد: آمریکا سخنانی برای [مخاطب داخلی] طرح میکند و میگوید که ما از محصولات آنها خریداری میکنیم؛ در یادداشتهای امضا شده اصلا چنین بحثی نیست، البته ما مانعی نمیبینیم اگر جنس و قیمت چیزهایی که میخواهیم بخریم خوب باشد. انشاالله طی روزهای آینده، اولین پارت را خریداری میکنیم.
او گفت: قبلا معادل ریالی این پول به دولت تحویل داده شده و جزو دخایر بانک مرکزی است. بانک مرکزی کالاهای اساسی که خریداری میکند در داخل و به نرخ معادلاتی به ریال میفروشد و بخشی از ریال جامعه را جمع میکند.
رئیس بانک مرکزی ادامه داد: در مورد معافیت نفتی، هر حسابی که اعلام کنیم پول واریز میشود تا ما بتوانیم از آن پولها استفاده کنیم. حسن بزرگش، این است که هزینهی نقل و انتقال پولی را نخواهیم داشت.
وزیر خارجه امریکا مدعی شد: خوانش دقیقِ تفاهمنامه نشان میدهد که اگر ما دربارهٔ پایان خصومتها در منطقه صحبت میکنیم، این محقق نمی شود در حالی که نیابتیهای ایرانی همچنان موشک و پهپاد شلیک میکنند. بنابراین من فکر میکنم که این موضوع در تفاهمنامه پوشش داده شده است.
وی افزود: پولی از جیب مالیاتدهندگان آمریکایی به ایران نخواهد رفت.این سرمایهگذاریها در ایران از سوی کشورهای دیگر خواهد بود، در صورتی که ایران رفتار خوبی داشته باشد. آن فرصتها میتوانند شامل سرمایهگذاری مستقیم خارجی باشند. این پول دولت ما نخواهد بود. این موضوع به پیشرفتی بستگی دارد که در زمینهٔ مجموعهای از دیگر مسائل امنیتی حاصل شود.
روبیو ادعا کرد: مسئلهٔ لبنان از ایران جدا است، زیرا لبنان یک کشور مستقل با دولتِ خودش است. ما با دولت لبنان مذاکره و تعامل خواهیم کرد. آیندهٔ لبنان متعلق به مردم لبنان است، از طریق دولتِ مستقل و منتخب ایشان.
وی درباره تنگه هرمز مدعی شد: این یک آبراه بینالمللی است. هیچ کشوری اجازه ندارد بر روی یک آبراه بینالمللی عوارض یا هزینه دریافت کند. این همان حقوق بینالملل موجود است. در آبراههای بینالمللی در سراسر جهان وضع به همین منوال است، و ما انتظار داریم که اینجا نیز به همین صورت باشد.
خبرنگار: بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی چه زمانی در ایران مستقر میشوند؟.
ترامپ: در زمانِ مناسب. هیچ عجلهای نیست.
پزشکیان با تأکید بر پافشاری جمهوری اسلامی ایران بر مولفههای اقتدار خود در مذاکرات پیشرو افزود: هیچ مذاکرهای درباره موشکهای بالستیک صورت نگرفته و نخواهد گرفت. ما نسبت به آمریکا بیاعتماد هستیم، چرا که در حالی که دو بار در مسیر مذاکره قرار داشتیم، مورد تهاجم واقع شدیم. با این حال، همواره آماده گفتوگو و صلح بوده و هستیم.
پزشکیان با تأکید بر پایبندی جمهوری اسلامی ایران به تعهدات خود اظهار داشت: ما به آنچه در توافق اخیر امضا کردهایم پایبند هستیم و مردم ایران و رهبر معظم انقلاب نیز با این چارچوب موافق هستند. چنانچه طرف مقابل نیز به تعهدات خود پایبند باشد و از چارچوبهای توافقشده تجاوز نکند، جمهوری اسلامی ایران نیز به تعهدات خود عمل خواهد کرد
شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان در دیدار با پزشکیان تأکید کرد: ایران به زودی به یکی از بالاترین رشدهای اقتصادهای جهان تبدیل خواهد شد.
به گزارش انتخاب، نخست وزیر پاکستان در دیدار با مسعود پزشکیان که امروز، ۲ تیر ۱۴۰۵ به پاکستان سفر کرده است، گفت: امیدواریم این یادداشت تفاهم به برقراری صلح در سراسر منطقه منجر شود. در یادداشت تفاهم، موضوع موشکهای بالستیک ایران مطرح نشده است.
وی افزود: استانداردهای دوگانه قابل قبول نیست و منطقی نیست که برخی کشورها دارای موشکهای بالستیک باشند اما ایران از داشتن آنها منع شود. مایلیم به ایفای نقش خود ادامه دهیم تا صلحی پایدار محقق شود.
شریف تصریح کرد: این جنگ میتوانست همهچیز را نابود کند و ما از حمایت رهبران کشورهای منطقه برای دستیابی به صلح قدردانی میکنیم. پیام من به رهبر ایران این است که کشورش به آتشبس و یادداشت تفاهم دست یافته و عزت و کرامت خود را حفظ کرده است.
او خطاب به پزشکیان گفت: لطفاً گرمترین سلامهای مرا به آیتالله مجتبی خامنهای برسانید. به برکت رهبری ایشان، ایران توانست به این تفاهمنامه و در نتیجه، به آتشبسی با عزت و شرافت دست یابد.
وی افزود: ما عمیقترین تسلیتهای خود را به خاطر کشته شدن برادران و خواهران بیگناه ایرانی، از جمله کودکان، که تعداد آنها به هزاران نفر رسیده است، ابراز میداریم. من بسیار سپاسگزارم از رهبری ایران که به توانایی پاکستان برای میانجیگری با صداقت و صمیمیت اعتماد کردند. میخواهم به شما اطمینان دهم که ما به عنوان برادر، هرگز شما را ناامید نخواهیم کرد.
شریف خطاب به آیتالله سید مجتبی خامنهای گفت: تحت رهبری دوراندیش شما، ایران به زودی به یکی از بالاترین رشدهای اقتصادهای جهان تبدیل خواهد شد.
نخستوزیر پاکستان تأکید کرد: تفاهمنامه هیچ اشارهای به موشکهای بالستیک ندارد. این موضوع هرگز روی میز نبود؛ هرگز در دستور کار قرار نداشت. طرف ایرانی هرگز حتی تمایلی به بحث درباره آن نداشت.
او اضافه کرد: در سراسر جهان، خرابکارانی وجود دارند که میخواهند این توافق صلح را بر هم بزنند. آنها نمیخواهند که ملت ایران، این ملت بزرگ، از خاکستر جنگ بیرون آید و به اوج شکوه دست یابد. استانداردهای دوگانه قابل قبول نیست که برخی کشورها بتوانند موشک بالستیک داشته باشند و ایران نداشته باشد. شما نمیتوانید این نوع ریاکاری را تحمل کنید.
ریاستجمهوری لبنان اعلام کرد: جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، و مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، به رئیسجمهور جوزف عون تأکید کردند که از رویکردهای دولت لبنان در زمینه گسترش حاکمیت و اقتدار دولت بر سراسر خاک این کشور حمایت میکنند.
بنا بر این گزارش، ونس و روبیو همچنین بر پیگیری نتایج و دستاوردهای نشست سوئیس و تشکیل یک کارگروه مشترک آمریکایی، لبنانی و ایرانی برای تثبیت آتشبس تأکید کردند. آنها خاطرنشان کردند که ترتیبات مربوط به حوزۀ اختیارات این کمیته و نحوۀ تشکیل آن در دست بررسی است.
ریاستجمهوری لبنان افزود: عون از معاون رئیسجمهور و وزیر خارجه ایالات متحده بهخاطر توجهی که ایالات متحده به لبنان معطوف داشته است، با هدف پایان دادن به جنگ، تقویت حاکمیت دولت لبنان و حفظ استقلال تصمیمگیری آن بهعنوان تنها نهاد مسئول حفظ حاکمیت ملی، کرامت مردم لبنان و امنیت و ایمنی آنان، تشکر کرد.
شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان اعلام کرد که تفاهمنامه امضاشده میان تهران و واشنگتن ظرف شصت روز آینده به یک توافق بلندمدت تبدیل خواهد شد
شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان اعلام کرد که تفاهمنامه امضاشده میان تهران و واشنگتن ظرف شصت روز آینده به یک توافق بلندمدت تبدیل خواهد شد
دانمارک روز سهشنبه اعلام کرد که سفارت خود در تهران را پس از بیش از سه ماه تعطیلی به دلیل جنگ در غرب آسیا بازگشایی میکند.
وزارت امور خارجه دانمارک در بیانیهای اعلام کرد که با توجه به بهبود وضعیت امنیتی در ایران، سفارت این کشور در تهران بازگشایی میشود و خاطرنشان کرد که سفیر دانمارک در ایران از ۱۹ ژوئن در سفارت مشغول به کار بوده است.
دانمارک در تاریخ ۱۰ مارس به دلیل وضعیت امنیتی در ایران، سفارت خود در این کشور را به طور موقت تعطیل کرده بود.
سفارت ایتالیا در تهران نیز روز جمعه پس از بیش از سه ماه تعطیلی، درهای خود را بازگشایی کرد.
رئیس هیئت مذاکرهکننده ایران پس از سفری کوتاه به مسقط و رایزنی با سلطان و وزیر خارجه عمان، دقایقی قبل به تهران بازگشت.
ترتیبات اداره تنگه هرمز در آینده محور اصلی گفتگوهای مقامات تهران و مسقط بود.
علی بحرینی، سفیر و نماینده دائم جمهوری اسلامی ایران در ژنو روز سهشنبه در جمع خبرنگاران گفت که تنگه هرمز کاملا به روی کشتیهای تجاری باز است و طی روزهای اخیر مقادیر زیادی نفت از طریق این آبراه منتقل شده است.
به گفته این دیپلمات ارشد ایران در سوییس، «مذاکرات پیرامون تنگه هرمز میان ایران و عمان پس از مذاکرات با طرفین درباره یادداشت تفاهم برگزار خواهد شد.»
علی بحرینی، سفیر و نماینده دائم جمهوری اسلامی ایران در ژنو روز سهشنبه در جمع خبرنگاران گفت که تنگه هرمز کاملا به روی کشتیهای تجاری باز است و طی روزهای اخیر مقادیر زیادی نفت از طریق این آبراه منتقل شده است.
به گفته این دیپلمات ارشد ایران در سوییس، «مذاکرات پیرامون تنگه هرمز میان ایران و عمان پس از مذاکرات با طرفین درباره یادداشت تفاهم برگزار خواهد شد.»
میر سرتیپ احمدرضا پوردستان با ارزیابی شرایط منطقه و لفاظیهای اخیر مقامات آمریکایی، ضمن تأکید بر آمادگی صددرصدی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران، بر تغییر راهبرد نظامی کشور تصریح کرد.
امیر احمدرضا پوردستان، رئیس مرکز مطالعات و تحقیقات راهبردی ارتش با اشاره به اینکه دکترین نظامی ایران از حالت دفاعی به دکترین تهاجمی تغییریافته است، تاکید کرد: در دکترین تهاجمی، عملیات پیشدستانه نیز تعریف شده است و چنانچه مصلحت نظام ایجاب کند، ممکن است با انجام عملیاتهای پیشدستانه در عرصههای ناشناخته، دشمن را بهشدت غافلگیر کنیم.
وی افزود: نیروهای مسلح هنوز بخش مهمی از توانمندیهای خود را عملیاتی نکردهاند و دشمن میداند که در صورت ارتکاب هرگونه خطایی، با پاسخی فراتر از مرزها و تنگه هرمز مواجه خواهد شد.
پوردستان در تحلیل نبردهای اخیر (جنگهای ۱۲ روزه و ۴۰ روزه) اظهار داشت که جمهوری اسلامی و جبهه مقاومت یک جنگ کاملاً نابرابر را در برابر ائتلافی «عبری، غربی و عربی» به سرکردگی آمریکا را با موفقیت پشت سر گذاشتند.
رئیس مرکز مطالعات و تحقیقات راهبردی ارتش مهمترین نشانه پیروزی در این نبردها را درخواست آتشبس از سوی دشمن دانست و یادآور شد: در تاریخ جنگها، همواره کشوری که در حال شکست است درخواست آتشبس میدهد. ایستادگی رزمندگان ما با وجود ۴۶ سال تحریم همهجانبه، استیصال دشمن را به دنبال داشته و رجزخوانیهای امروز مقامات آمریکایی نیز نه از سر قدرت، بلکه ناشی از همین استیصال و قرارگرفتن دنیا در پیچ تاریخی افول آمریکاست.
امیر پوردستان در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به تحولات لبنان از آمادگی کامل ایران برای دفاع از مردم لبنان خبر داد.
وی تصریح کرد: در مقطع یکماهه اخیر، ما چند نوبت تا پای جنگ با رژیم صهیونیستی رفتیم؛ لانچرها آماده و دستها روی ماشه بود تا در صورت عدم عقبنشینی اسرائیل، جنگ آغاز شود.
به گفته رئیس مرکز مطالعات و تحقیقات راهبردی ارتش، تهدیدات قاطع ایران سبب شد تا آمریکا برای جلوگیری از گسترش جنگ، به رژیم صهیونیستی برای توقف تجاوزات به جنوب لبنان فشار بیاورد.
امیر پوردستان در پایان با اشاره به لفاظیهای چهرههایی نظیر ترامپ، پاسخگویی به این اظهارات سیاسی را وظیفه دیپلماتها دانست، اما تأکید کرد که نیروهای مسلح با رصد دقیق واقعیتهای میدانی، پاسخهای متناسب و عملیاتی را آماده کردهاند.
وی همچنین نقطه قوت بازدارندگی کشور را وحدت ناگسستنی «ارتش و سپاه» عنوان کرد و افزود: این همدلی که از سال ۱۳۶۰ پایهگذاری شده، امروز به شکلگیری یک نیروی واحد، منسجم و قدرتمند انجامیده است که با دست بلند خود قادر است هر تهدیدی را در هر جغرافیایی خنثی کرده و دشمن را از اقدام خود پشیمان کند.
ترامپ ادعا کرد: علیرغم اعتراضات و اظهارات خلاف واقع آنها، همراه با هجمهٔ اخبار جعلی که هر کاری برای کوچک و بیاهمیت جلوه دادن پیروزی ایالات متحده انجام میدهند، ایران به طور کامل و بدون قید و شرط با بالاترین سطح بازرسیهای هستهای برای مدتی طولانی در آینده (تا ابد!!!) موافقت کرده است.
این امر «صداقت هستهای» را تضمین خواهد کرد. اگر آنها با این امر موافقت نمیکردند، هیچ مذاکرهٔ دیگری در کار نبود!
بر اساس این و سایر امتیازات بزرگی که ایران میدهد، من موافقت کردهام که تنگهٔ هرمز باز بماند و هیچ محاصرهٔ دریایی دیگری اعمال نشود. با این حال، تمام کشتیها در جای خود باقی میمانند تا در صورت لزوم برای برقراری مجدد محاصره، که در این مرحله بسیار بعید به نظر میرسد، آماده باشند.
پول و یا تحریمهایی که وزارت خزانهداری ایالات متحده آزاد میکند، به حساب سپرده (ایسکرو) و تحت کنترل ایالات متحده واریز میشود و صرفاً برای خرید مواد غذایی و لوازم پزشکی، منحصراً از ایالات متحده، از جمله ذرت، گندم و سویا از کشاورزان بزرگ آمریکایی ما، استفاده خواهد شد.
اینها چیزهایی هستند که ایران به شدت به آنها نیاز دارد. این یک بحران انسانی است و من احساس میکنم که لازم است اکنون، قبل از اینکه دیر شود، کمک کنیم.
مذاکرات خوب پیش میرود! از توجه شما به این موضوع سپاسگزارم. دونالد جی. ترامپ
سلطان عمان در دیدار با هیأت ایرانی به ریاست قالیباف، برای موفقیت مذاکرات ایران و آمریکا ابراز امیدواری کرد.
خبرگزاری رسمی عمان اعلام کرد که سلطان هیثم بن طارق امروز (سه شنبه) در کاخ «البرکه العامر» میزبان محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی و سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، بوده است.
بر اساس این گزارش، در این دیدار آخرین تحولات مربوط به مذاکرات ایران و آمریکا مورد بحث و بررسی قرار گرفت و هیأت ایرانی توضیحاتی درباره روند گفتوگوها و مسیرهای مختلف آن ارائه کرد.
خبرگزاری رسمی عمان افزود: سلطان عمان پس از استماع گزارش هیأت ایرانی، حمایت خود را از روند مذاکرات اعلام کرد و برای موفقیت این گفتوگوها و دستیابی به نتایج مثبت ابراز امیدواری کرد.
طبق این گزارش، وی همچنین بر ضرورت رسیدن به یک راهحل مسالمتآمیز و نهایی برای پروندههای مورد اختلاف تأکید کرد و از جمله مهمترین این موضوعات را ازسرگیری و تداوم ایمن و روان تردد کشتیها در تنگه هرمز، پرونده هستهای ایران و سایر مسائل و چالشهای مرتبط دانست.
مسعود پزشکیان رئیس جمهور به منظور گرامیداشت یاد و خاطره شهدای جنگ تحمیلی اخیر، بهویژه ۱۶۸ دانشآموز شهید مدرسه میناب که در پی حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی به شهادت رسیدند، با هواپیمای ویژه «میناب ۱۶۸» عازم پاکستان شد.
سخنگوی کاخ سفید با دفاع از تفاهم اولیه ایران و آمریکا گفت که رئیسجمهور آمریکا توافقی که در راستای منافع ایالات متحده نباشد را امضا نخواهد کرد.
کارولین لویت در مصاحبه با شبکه «فاکسنیوز» بار دیگر بحث تکراری سلاح هستهای ایران را مطرح کرد و گفت که دونالد ترامپ به دنبال جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای است؛ ادعایی که ایران بارها آن را رد کرده و تأکید کرده که هیچگاه به دنبال سلاح هستهای نبوده است.
وی در این خصوص گفت «رئیسجمهور ترامپ دهههاست که در این باره (سلاح هستهای) موضعی کاملاً روشن داشته است. هر کسی که به او رأی داده، این موضوع را بهخوبی میداند.»
لویت در توجیه بالا رفتن قیمت سوخت در آمریکا و جهان در پی جنگ مشترک واشنگتن و تلآویو علیه ایران گفت «البته او از همان ابتدا با مردم آمریکا صادق بوده و توضیح داده است که تحولات مربوط به ایران تنها یک اختلال کوتاهمدت و موقتی ایجاد کرده است. با این حال، پس از امضای اخیر تفاهمنامه، شاهد کاهش قیمت نفت بودهایم؛ درست همانطور که رئیسجمهور ترامپ گفته بود این اتفاق خواهد افتاد. قیمتها کاهش یافتهاند و دوباره به سطوحی بازخواهند گشت که پیش از آغاز اقدامات ایران وجود داشت.»
وی در ارتباط با دوره ۶۰ روزه مذاکرات ایران و آمریکا که ریاست هیأت آمریکایی آن برعهده معاون رئیسجمهور جی دی ونس، استیو ویتکاف فرستاده ویژه و جرد کوشنر است، گفت «به آنها اعتماد کنید. این همان تیمی است که توانست در موضوع بازگرداندن گروگانها از غزه، کاری را که بسیاری غیرممکن میدانستند، ممکن کند. هیچکس تصور نمیکرد چنین اتفاقی رخ دهد، اما تحت رهبری رئیسجمهور، معاون رئیسجمهور و تیم امنیت ملی این اتفاق به وقوع پیوست.»
سخنگوی کاخ سفید با تأکید بر اینکه ترامپ در مذاکرات با ایران، آمریکا را اولویت قرار داده، گفت «آنها به مذاکرات ادامه خواهند داد و اطمینان حاصل خواهند کرد که در نهایت به توافقی دست پیدا کنیم که نیازها و منافع مردم آمریکا و کشور ما را تأمین کند. من اطمینان دارم که رئیسجمهور ترامپ هرگز توافقی را امضا نخواهد کرد که در خدمت این کشور و منافع امنیت ملی ما نباشد. او همواره اصل «اول آمریکا» را در نظر دارد و منافع آمریکا را در اولویت قرار میدهد.»
بدر بن حمد البوسعیدی، وزیر امور خارجهٔ عمان:
«در دیدارهایم با قالیباف و عراقچی، گفتوگوهای سازندهای دربارهٔ یادداشت تفاهم، بهویژه در خصوص تنگهٔ هرمز، انجام شد.
ما بر تعهد خود به حقوق بینالملل و تضمین عبور امن کشتیها بدون اعمال عوارض ترانزیتی تأکید کردیم.»/انتخاب
کاظم غریبآبادی، معاون وزیر امور خارجه و رئیس هیات مذاکرات فنی ایران، از پایان گفتگوهای چهار کشور و توافق بر سر ترتیبات مذاکرات آتی خبر داد.
معاون وزیر امور خارجه گفت: بعد از برگزاری نشست کمیته عالیرتبه پیگیری اجرای یادداشت تفاهم اسلامآباد در روز یکشنبه که تا بامداد دوشنبه ادامه داشت، گفتگوهای فنی برای تعیین سازوکارهای اجرایی یادداشت تفاهم و بیانیه صادره در پایان نشست عالیرتبه نیز انجام و تفاهمات لازم، حاصل شد.
غریب آبادی افزود: بر اساس تفاهمات حاصله، مذاکرات آتی زیر نظر کمیته عالیرتبه با حضور رئیس مجلس شورای اسلامی و وزیر امور خارجه کشورمان، معاون اول رئیس جمهور آمریکا، و نخست وزیران پاکستان و قطر انجام خواهد شد. همچنین، تصمیم گرفته شد تا چهار کارگروه خاتمه تحریم ها، هسته ای، بازسازی و توسعه اقتصادی، و نظارت و اجرا تشکیل شود.
رئیس هیات مذاکرات فنی ایران همچنین تصریح کرد: بر اساس تفاهمات کمیته عالیرتبه و بیانیه پایانی گفتگوهای شب گذشته نیز مقرر گردید یک نقطه تماس میان کشورهای عضو یادداشت تفاهم برای عبور ایمن کشتی های تجاری از تنگه هرمز و یک واحد جلوگیری از درگیری در لبنان میان کشورهای عضو و پاکستان و قطر تشکیل گردد.
غریب آبادی اضافه کرد: روسای هیات های فنی چهار کشور ضمن نظارت بر فعالیت کارگروه ها و دو واحد مزبور و هدایت آنها، به کمیته عالیرتبه گزارش خواهند کرد.
معاون وزیر امور خارجه ایران در پایان، گفت: در گفتگوهای فنی، پیگیریهای لازم جهت صدور مجوز عام برای فروش نفت و محصولات پتروشیمی ایران و فرآورده های نفتی و تمامی خدمات مربوطه و همچنین تفاهمات مربوط به آزادسازی داراییهای مسدود شده نیز به عمل آمد. بر همین اساس، مجوز عام برای فروش نفت و محصولات پتروشیمی و فرآورده های نفتی و خدمات مربوطه از سوی طرف آمریکایی صادر شد و در سایت اوفک نیز منتشر گردید.
او ادامه داد: همچنین، قرار شد تفاهمات امضا شده درخصوص آزادی وجوه مسدودشده به مبلغ ۱۲ میلیارد دلار (دو مبلغ شش میلیارد دلاری)، بلافاصله وارد مرحله اجرایی شود.
عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی گفت: «براساس یادداشتهای امضا شده هیچ الزامی برای خرید نهادههای کشاورزی از آمریکا نداریم».
او افزود: اگر نرخ و کیفیت نهادههای آمریکایی در مقایسه با سایر کشورها مناسبتر باشد، مانعی برای خرید از آن کشور نداریم.
همتی گفت: اصولاً طی سالهای اخیر خریدهای جهاد کشاورزی از طریق شرکتهای بزرگ امریکایی و اروپایی بوده است.
او افزود: ما سالانه نیاز به خرید میلیاردها دلار کالای اساسی و دارو داریم و برای ما فرقی نمیکند پول خرید کالاهای اساسی را از چه منبعی پرداخت کنیم. اگر از منابع مسدودی بانک مرکزی بتوانیم این خریدها را انجام بدهیم، درعوض درامدهای جاری و آتی نفتی را جایگزین آن ذخایر مصرف شده خواهیم کرد.
قالیباف، رئیس هیأت مذاکرهکننده ایران در پرواز بازگشت از مذاکرات چهارجانبه سوئیس گفت:
سفر به سوئیس برای مذاکرات چهارجانبه، دقیقاً در امتداد میدان نظامی بود. نیروهای مسلح ما با افتخار، قدرت و شجاعت، این پیروزی بزرگ را به دست آوردند. در مقطع آتشبس و پایان جنگ، این بخش را با مذاکره پیش بردیم. اگر در اجرای آن اشکالاتی پیش بیاید، در پاسخ میتوانیم هم با موشک پاسخ دهیم و هم با مذاکره آن را حل کنیم.
طبیعتاً همه ما، چه نیروهای مسلح و چه دستگاه دیپلماسی، مرتب با یکدیگر در ارتباط هستیم. بنده نیز دیپلمات نیستم؛ یک رزمندهام.
دیپلماسی را دنبال کردیم و دیدید که پایان جنگ و رفع محاصره را با گفتوگو، به روش مبارزه و با اتکا به قدرت میدان نهایی کردیم. عرصه دیپلماسی و میدان، مکمل یکدیگر هستند.
در بحث لبنان، از وقتی وارد مذاکرات سوئیس شدیم، دیدیم که آتش دشمن علیه لبنان قطع شده و بخش عمدهای از مردم به خانههای خود بازگشتهاند. انشاءالله با تصمیمی که در سوئیس گرفته شد، تمامیت ارضی و حاکمیت ملی لبنان را در این گفتوگوها به نتیجه میرسانیم و تا رسیدن به نتیجه، آن را رها نخواهیم کرد.
دیدم در [یک] برنامه [صداوسیما] اعلام شد که کاش فرودگاه مهرآباد را میبستند تا تیم مذاکرهکننده به سوئیس نرود.
به آن عزیزان میگویم اگر به سوئیس نمیرفتیم، هر لحظه خون بیشتری از مسلمانان و شیعیان لبنان ریخته میشد.
به آمریکاییها بیاعتماد بودیم و هستیم و شرط عقل است که در آینده نیز بیاعتماد باشیم. در گفتوگوها با طرف آمریکایی، با نقشه راه و مدل مشخصی حرکت کردیم و بند ۱۳ تفاهم گنجانده شد که بر اساس آن، بهدلیل بیاعتمادی به طرف آمریکایی، اقدامات آمریکا در بندهای ۱، ۴، ۵، ۱۰ و ۱۱ باید بلافاصله پس از امضای تفاهم انجام میشد یا دستکم عملیات اجرایی آنها آغاز میشد تا مطمئن شویم کار شروع شده است؛ سپس وارد سایر موضوعات شویم.
یکی از کارهای خوب همکاران ما در هیأت مذاکرات این بود که دو اتفاق بزرگ رخ داد و همزمان با امضای تفاهمنامه، محاصره رفع شد. اگر میخواستیم با روش نظامی این کار را انجام دهیم، طبیعتاً جنگ است و آسیب بهدنبال داشت؛ اما دیدید که محاصره یکشبه حل شد.
ترامپ پس از امضای تفاهم اعلام کرد تنگه هرمز از امشب آزاد است؛ در حالی که بر اساس بند ۴ تفاهم، باید طی ۳۰ روز و با ضوابط ایران آزاد میشد. این قدرت جمهوری اسلامی است که توانستیم ترامپ را وادار کنیم توییتی را که منتشر کرده بود، اصلاح کند و این نتیجه ترکیب قدرت نرم و سخت ماست.
برای آزادسازی اموال بلوکهشده، در بند ۱۱ باید دو مبلغ ۶ میلیارد دلاری آزاد میشد که پیشتر اقدامات آن در سفر به قطر انجام شده بود، اما امضای نهایی آن باید در سفر سوئیس صورت میگرفت که انجام شد.
در خصوص بند ۱۰، موضوع فروش نفت خام، پتروشیمی و مشتقات آن، همچنین مسائل بانکی، بیمه و حملونقل مطرح است. از آنجا که هنوز توافق نهایی نشده، تحریمها همچنان پابرجاست؛ لذا بر اساس توافقنامه امضاشده، تا رسیدن به توافق نهایی، تحریمهای نفتی رفع شد.
یکی دیگر از مباحث مهم، چارچوب چگونگی پیگیری تحقق بندهای تفاهم تا پایان ۶۰ روز بود که آن هم به نتیجه رسید. هماهنگی صورت گرفت تا هیأتهای ایرانی و آمریکایی نشست داشته باشند و این مسائل و اجرای آنها را پیگیری کنند.
در تفاهمنامه، بر پایان جنگ در ایران و متحدانش، یعنی جبهه مقاومت، تأکید شده بود. پایان جنگ در قلمرو سرزمینی ما برقرار شد، هرچند چالشهایی در تنگه هرمز داشتیم. البته محاصره دریایی نیز در دوران آتشبس رخ داد که خود نوعی جنگ است.
این اتفاقات در لبنان به شکل دیگری رخ داد؛ حملات نظامی ادامه داشت و فجایع ضاحیه رخ داد که ما با موشک به اسرائیل پاسخ دادیم؛ چراکه خط قرمز این بود که هیچ حملهای به بیروت صورت نگیرد و در جنوب لبنان نیز آتشبس برقرار شود.
رژیم صهیونیستی با روند مذاکرات بهشدت مخالف است؛ زیرا نابودی خود را در این مسیر میبیند و میخواهد کارشکنی کند.
با ورود ما به مذاکرات سوئیس و پیگیریهای صورتگرفته، هم حجم آتش کم شد و هم طی دو روز متوقف شد. در مذاکرات نیز به نتایجی رسیدیم که ایران و آمریکا باید هر دو تمامیت ارضی لبنان را تضمین کنند.
تضمین تمامیت ارضی در تفاهمنامه نیز آمده بود و باید پیگیریهای آن صورت میگرفت تا اجرا شود. برای همین کار، قرار شد مرکزی برای هماهنگیها ایجاد شود تا مسائل حلوفصل شود، مردم لبنان بتوانند به خانههای خود بازگردند و نیروهای رژیم صهیونیستی از خاک لبنان عقبنشینی کنند.
جزو نفرات اولی بودم که در آغاز جنگ بهروشنی گفتم همه بدانند هرگز اداره تنگه هرمز به وضعیت قبل از جنگ باز نخواهد گشت. البته قوانین بینالمللی رعایت میشود و تنگه هرمز با رعایت این قوانین و با ترتیبات ایرانی، توسط ایران اداره خواهد شد.
ممکن است مشکلاتی در تنگه هرمز پیش بیاید؛ بنابراین توافق کردیم مرکزی ایجاد و یک خط تلفنی برقرار شود تا در دوره ۳۰ روزه، اگر اشکالاتی پیش آمد، بتوانیم با سرعت بیشتری مشکلات را حل کنیم. انشاءالله اقتصاد منطقه رونق بگیرد.
این خط تماس برای مجوز نیست؛ مجوز مسیر خود را دارد. این خط صرفاً برای حل مشکلات کشتیها یا حوادث احتمالی است تا روشنگری صورت بگیرد. این نیز از آن جهت است که مدیریت تنگه با ایران است و اشکالات را ما رفع میکنیم.
ما اصولی داریم و هرگز، تا این لحظه، نخواستهایم در یک قاب با آمریکاییها باشیم. دوستان میانجی در این بحث اصرار داشتند که این آغاز گفتوگوهاست، اما ما صریح اعلام کردیم که در این قاب حاضر نمیشویم و صرفاً برای مذاکره میآییم، بدون اینکه در یک قاب باشیم.
در اواسط گفتوگوها متوجه شدم ترامپ بهصورت تهدیدآمیز درباره رئیسجمهور، تیم مذاکرهکننده و حمله به سرزمین ما صحبت کرده است. به ونس گفتم ما اینجا در حال گفتوگو هستیم و بر اساس تفاهم امضاشده، در بند اول آمده است که تهدید و زور نباشد؛ اما امروز رئیسجمهور شما تهدید کرده است. بدانید ما هیچوقت در زمان تهدید و زور مذاکره نمیکنیم. مذاکره را تمام کردیم، از جلسه بیرون آمدیم و دیگر به جلسه بازنگشتیم.
طرف آمریکایی پیگیر برگزاری جلسه دیگری با حضور میانجیها بود که نپذیرفتیم. میانجیهای قطری و پاکستانی پیش ما آمدند و به آنها گفتیم با شما صحبت میکنیم، اما با طرف آمریکایی صحبت نمیکنیم. جمعبندی این گفتوگوها و مذاکرات ۸۰ دقیقهای، بیانیهای بود که طرف پاکستانی و قطری منتشر کرد.
انتقاد و آگاهی، حق همه مردم است. البته چون در جنگ هستیم، اگر بخواهیم همهچیز را بگوییم تا مردم آگاه شوند، به همان میزان دشمن نیز از اسرار ما آگاه میشود. بنابراین ناگزیریم، نه از سر بیاعتمادی به مردم، بلکه بهخاطر اینکه دشمن سوءاستفاده نکند، بسیاری از موارد را توضیح ندهیم.
همه تحت فرامین رهبری هستیم و باید از هرگونه حاشیهسازی جلوگیری کنیم. ما دشمن واحد داریم و باید حول محور ولایت وحدت داشته باشیم؛ نه وحدت بر سر مواردی که خودمان میپسندیم. وحدت، فرمان رهبری است؛ چه در جنگ، چه در صلح، چه در مذاکره و چه در حوزه فرهنگی. باید بدانیم فصلالخطاب، کلام و دستور رهبری است.
