اگر میخواهید بدانید زندگی با عذاب مداوم چه حسی دارد، کافی است با فردی که به وزوز گوش مبتلاست صحبت کنید.
به گزارش انتخاب و به نقل از sciencealert ؛ بیش از یک نفر از هر ۱۰ نفر با صدای زنگ، کلیک، وزوز یا سوتی مداوم و غیرقابلکنترل در گوش خود زندگی میکنند؛ صداهایی که فقط خودشان میشنوند و تاکنون نیز درمان قابل اعتمادی برای خاموش کردن آنها وجود نداشته است.
اما بر اساس یک مقاله مروری جدید که در مجله Hearing Research منتشر شده، سیلوسایبین، ترکیب طبیعی موجود در قارچهای جادویی، ممکن است راه تازهای برای کاهش شدت این صداهای آزاردهنده ارائه دهد.
شاید این موضوع عجیب به نظر برسد، اما اثر احتمالی این ماده ارتباطی با خاصیت روانگردان آن ندارد.
شواهد اولیه نشان میدهد که سیلوسایبین ممکن است بتواند تعادل سلولهای مغزی مسئول پردازش صدا را دوباره برقرار کند.
در یکی از آزمایشهای سال ۲۰۲۴ که هنوز مراحل داوری علمی را طی نکرده است، پژوهشگران کانادایی به موشها سیلوسایبین دادند و سپس بررسی کردند این ماده چگونه بر واکنش سلولهای مغزی آنها به صدا تأثیر میگذارد.
نتایج نشان داد موشهایی که سیلوسایبین دریافت کرده بودند، برخلاف حالت معمول، کمتر میتوانستند صداهای آشنا را نادیده بگیرند. این یافته نشان میدهد که این ماده مستقیماً بر همان مسیر عصبی اثر میگذارد که تصور میشود در بروز وزوز گوش دچار اختلال شده است.
پژوهشگران در مقاله پیشانتشار خود در bioRxiv نوشتهاند:
«با انجام تحقیقات بیشتر، شاید بتوان از تأثیر مواد روانگردان بر نحوه بازنمایی اطلاعات حسی در مغز برای اصلاح پردازش نادرست محرکهای حسی در بیماریهایی مانند وزوز گوش استفاده کرد.»
وزوز گوش؛ مشکلی که منشأ آن مغز است، نه گوش
البته پیش از نتیجهگیری، باید بدانیم دانش امروز درباره وزوز گوش چه میگوید.
اگرچه علت دقیق این اختلال هنوز مشخص نیست و درمان مستقیمی برای آن وجود ندارد، اما شواهد علمی نشان میدهد مشکل اصلی در خود گوش نیست، بلکه در مغز رخ میدهد.
پژوهشها نشان دادهاند که وزوز گوش ارتباط نزدیکی با خواب و همچنین سروتونین، انتقالدهنده عصبی شناختهشدهای که در تنظیم خلقوخو نقش دارد، دارد.
در حال حاضر، بهترین توضیح علمی این است که در افراد مبتلا به وزوز گوش، مغز بهجای اینکه صدای خیالی را بهعنوان یک صدای بیاهمیت کنار بگذارد، آن را همواره جدید و مهم تلقی میکند و به همین دلیل فرد مدام آن را میشنود.
مطالعه روی موشها چه چیزی را نشان داد؟
در همان پژوهش دانشگاه مکگیل کانادا، دانشمندان دریافتند سیلوسایبین دقیقاً بر همین مسیر مغزی اثر میگذارد.
بهطور طبیعی، مغز فرآیندی به نام عادتپذیری (Habituation) دارد؛ یعنی پس از مدتی، صداهای تکراری و بیاهمیت را بهعنوان صدای پسزمینه طبقهبندی کرده و دیگر به آنها توجه نمیکند.
اما پژوهشگران مشاهده کردند که سیلوسایبین از وقوع این فرآیند جلوگیری میکند.
آنها با استفاده از موشهایی که نورونهای فعال مغزشان زیر میکروسکوپ ویژه قابل مشاهده بود، دریافتند موشهای دریافتکننده سیلوسایبین هر بار صداها را مانند اولین بار میشنیدند و حساسیت آنها به صداهای ضعیف همچنان بالا باقی میماند.
در مقابل، موشهایی که فقط محلول نمکی دریافت کرده بودند، بهتدریج صداهای تکراری را نادیده گرفتند و مغزشان توجه کمتری به آنها نشان داد.
نکته مهم این است که هیچ شواهدی وجود نداشت که سیلوسایبین کل سیستم پردازش صدا را در مغز بازسازی یا «سیمکشی مجدد» کرده باشد. به نظر میرسد این ماده تنها بر اینکه مغز به کدام صداها توجه کند و کدام را نادیده بگیرد تأثیر میگذارد.
سیلوسایبین چگونه ممکن است به درمان وزوز گوش کمک کند؟
البته این تنها یک مطالعه روی حیوانات است و هنوز نیز توسط متخصصان مستقل داوری نشده است.
با این حال، یک مقاله مروری جدید که دهها پژوهش را بررسی کرده، معتقد است این ارتباط ارزش مطالعه بیشتر را دارد.
پژوهشگران بیمارستان عمومی ارتش آزادیبخش خلق چین چندین مسیر مشترک میان سیلوسایبین و وزوز گوش را بررسی کردند.
یکی از مهمترین این مسیرها به دو انتقالدهنده عصبی مهم مربوط میشود:
* گلوتامات که فعالیت سلولهای مغزی را افزایش میدهد.
* گابا (GABA) که مانند ترمز عمل کرده و فعالیت مغز را کاهش میدهد.
مطالعات پیشین نشان دادهاند که در افراد مبتلا به وزوز گوش، تعادل میان این دو ماده به هم میخورد؛ بهطوری که گابا به اندازه کافی وجود ندارد تا فعالیت بیشازحد مغز را مهار کند.
در نتیجه، نورونهای مرتبط با شنوایی بدون وجود هیچ صدای واقعی، خودبهخود شروع به ارسال پیام میکنند و مغز این فعالیت داخلی را بهصورت یک صدای واقعی تفسیر میکند.
سیلوسایبین ممکن است این تعادل را دوباره برقرار کند
به گفته نویسندگان مقاله، سیلوسایبین نیز بر همین مسیر اثر میگذارد.
این ماده ابتدا باعث افزایش گلوتامات میشود، اما همین افزایش در ادامه ترشح بیشتر گابا را تحریک میکند و در نهایت نوعی بازتنظیم (Reset) در این سیستم ایجاد میشود.
در نتیجه، مغز انعطافپذیرتر میشود و کمتر روی الگوهای نادرست خود پافشاری میکند؛ اثری که شاید بتواند مانع از آن شود که مغز افراد مبتلا به وزوز گوش، روی آن صدای خیالی قفل شود.
هنوز برای نتیجهگیری زود است
البته باید تأکید کرد که هیچ کارآزمایی بالینی انسانی تاکنون ثابت نکرده است که سیلوسایبین درمان مؤثری برای وزوز گوش است.
این مقاله صرفاً مروری بر شواهد موجود است و پژوهشگران را به ادامه تحقیقات در این زمینه تشویق میکند.
آنها مینویسند:
«این مطالعات میتوانند به درک بهتر ظرفیت درمانی سیلوسایبین کمک کنند، زمینه علمی لازم برای طراحی روشهای درمانی جدید را فراهم سازند و در آینده گزینههای درمانی مؤثرتری برای بیماران مبتلا به وزوز گوش ارائه دهند.»
امیدی برای میلیونها بیمار
در حال حاضر، بهترین درمانهای موجود برای وزوز گوش معمولاً ترکیبی از داروهای ضدافسردگی، داروهای ضدتشنج یا گشادکننده عروق هستند؛ داروهایی که علاوه بر عوارض جانبی، همیشه نیز مؤثر واقع نمیشوند.
در مقابل، سیلوسایبین پیشتر در مطالعات انسانی درباره افسردگی، اضطراب و اعتیاد نتایج امیدوارکنندهای نشان داده است؛ بهطوری که حتی یک دوز از آن میتواند اثرات طولانیمدتی ایجاد کند.
اگر پژوهشهای آینده تأیید کنند که این ترکیب میتواند نحوه تصمیمگیری مغز درباره اینکه «به چه صدایی توجه کند و چه صدایی را نادیده بگیرد» تغییر دهد، شاید میلیونها فرد مبتلا به وزوز گوش یک گام دیگر به دلانگیزترین صدای ممکن نزدیک شوند:
سکوت.
