نشریه نظامی «میلیتاری واچ» نوشت: کارخانه هواپیماسازی کومسومولسک-نا-آمور روسیه تولید ۲۰ فروند جنگنده سوخو-۳۵ سفارش داده‌شده توسط نیروی هوایی ایران را به پایان رسانده است. طبق این گزارش، وزارت دفاع ایران در حال حاضر هزینه نگهداری و پشتیبانی این جنگنده‌ها را در داخل روسیه پرداخت می‌کند تا پیش از انتقال به ایران، در تأسیسات روسی نگهداری شوند.

 

به گزارش «انتخاب»؛ در ادامه این مطلب آمده است: این موضوع پس از آن مطرح می‌شود که مکاتبات فاش‌شده از صنعت نظامی روسیه در اواخر سال ۲۰۲۵ نشان می‌داد در آن زمان ۱۶ فروند سوخو-۳۵ برای سفارش ایران در حال تولید بوده‌اند. اگرچه این کارخانه پیش‌تر سالانه تنها حدود ۱۴ فروند سوخو-۳۵ تولید می‌کرد، وادیم بادخا، مدیرعامل شرکت هواپیماسازی متحد (UAC)، در مه ۲۰۲۵ تأیید کرده بود که اقداماتی برای افزایش ظرفیت تولید آغاز شده است. بر این اساس انتظار می‌رود نیروی هوافضای روسیه طی دو تا سه سال آینده کاهش تحویل سوخو-۳۵ را تجربه کند تا امکان تأمین سفارش‌های ایران فراهم شود.

 

اسناد فاش‌شده دولت روسیه در اواخر ۲۰۲۵ تأیید کرده‌اند که وزارت دفاع ایران سفارش ۴۸ فروند سوخو-۳۵ را ثبت کرده است؛ پس از آنکه مقام‌های ایرانی نیز اعلام کردند تعداد نامشخصی از این جنگنده‌ها سفارش داده شده است. تحویل هواپیماهای آموزشی یاک-۱۳۰ نیز از سپتامبر ۲۰۲۳ به ایران آغاز شده که به‌نظر می‌رسد به‌طور ویژه برای پشتیبانی از آموزش خلبانان در داخل کشور و در کنار آموزش‌های انجام‌شده در روسیه در نظر گرفته شده است.

 

احتمال دارد نخستین سوخو-۳۵ها از سال ۲۰۲۶ وارد ایران شوند. برخی منابع گفته‌اند آسیب‌دیدگی زیرساخت‌های پایگاه هوایی همدان یکی از عوامل اصلی تأخیر در انتقال این جنگنده‌ها به ایران است و در حال حاضر واحدهای مهندسی مشغول بازسازی آن هستند. گفته می‌شود پیش از ورود جنگنده‌ها، شبیه‌سازهای پیشرفته نیز به ایران تحویل داده خواهد شد.

 

خرید سوخو-۳۵ محدود به این مورد نیست؛ منابع روسی در ۴ ژوئن تأیید کرده‌اند که ایران همچنین سفارش ۱۲ فروند سوخو-۳۰SM2 را داده است که قرار است از اواسط ۲۰۲۷ به‌صورت دست‌دوم از یگان‌های عملیاتی روسیه تحویل شود. سوخو-۳۰SM2 نسخه ساده‌تر و ارزان‌تر خانواده سوخو-۲۷ است و در عین استفاده از موتور و اویونیک‌های پیشرفته مشابه، هم هزینه نگهداری پایین‌تری دارد و هم برای مأموریت‌های تهاجمی و آموزش خدمه سوخو-۳۵ مناسب‌تر است.

 

همچنین نشانه‌هایی وجود دارد که ایران سفارش جنگنده‌های نسل پنجم سوخو-۵۷ را نیز ثبت کرده است، هرچند به‌دلیل حجم بالای سفارش‌ها، انتظار نمی‌رود تحویل آن‌ها قبل از حوالی سال ۲۰۳۰ آغاز شود.

 

اهمیت این خریدها در این است که نیروی هوایی ایران نخستین بار پس از دوران جنگ سرد وارد فاز نوسازی جدی جنگنده‌ها می‌شود؛ آن هم در حالی که در سال‌های اخیر از جنگنده‌های بسیار قدیمی مربوط به دوران جنگ ویتنام استفاده کرده است. طبق این گزارش، در اواخر آوریل یک جنگنده F-5E ایرانی موفق شده بود یک حمله هوایی علیه اردوگاه «بوهرینگ» در کویت انجام دهد و از چند لایه پدافند هوایی آمریکایی و کویتی عبور کند.

 

پس از آن، در اوایل مه نیز گزارش شد که جنگنده قدیمی‌تر F-4E ایران یک عملیات نفوذ هوایی موفق در خاک عربستان انجام داده است؛ عملیاتی که تنها به این دلیل علنی شد که منجر به درگیری با حداقل یک جنگنده F-16CJ نیروی هوایی آمریکا شد، در حالی که F-16ها موفق به سرنگونی هواپیمای ایرانی نشدند. این گزارش‌ها این احتمال را مطرح کرده‌اند که F-4های ایران ممکن است در مقیاس گسترده‌تری نیز عملیات نفوذی انجام داده باشند.