نیویورک تایمز نوشت: با فروپاشی تدریجی توافق صلحی که در اواسط ژوئن میان ایران و ایالات متحده حاصل شده بود، ایران ممکن است از میلیاردها دلاری که پس از آن توافق از محل صادرات نفت به دست آورد، منتفع شود؛ امتیازی که آمریکا در قالب آن توافق به تهران داده بود.
به گزارش «انتخاب»، در ادامه این مطلب آمده است: اگر دو کشور بار دیگر وارد جنگی تمامعیار شوند، این درآمد میتواند به یک مزیت راهبردی برای رهبری ایران تبدیل شود.
در چارچوب توافق ژوئن، ایالات متحده دو امتیاز مهم به ایران داد: نخست، محاصره دریایی خود را لغو کرد و به نفتکشهای ایرانی اجازه داد نفت را از کشور خارج کنند؛ دوم، معافیتی از تحریمهای آمریکا علیه فروش نفت ایران صادر کرد.
دولت ترامپ پس از حمله به سه نفتکش در تنگه هرمز، در ۷ ژوئیه این معافیت تحریمی را لغو کرد. اما ایران پیش از آن، با سرعت نفتکشهای خود را از تنگه عبور داده و روانه آسیا کرده بود؛ جایی که سالهاست شبکهای از خریداران نفت تحریمی ایران در آن فعالیت میکنند.
آنچه درباره صادرات نفت ایران میدانیم:
نفت شریان حیاتی اقتصاد ایران است.
پیش از آنکه آمریکا عبور نفتکشهای ایرانی را مسدود کند، صادرات نفت از طریق تنگه هرمز حدود ۸۰ درصد کل صادرات ایران را تشکیل میداد. محاصره دریایی باعث شد روزانه بیش از ۱.۵ میلیون بشکه نفت ایران امکان صادرات نداشته باشد.
پس از لغو این محاصره، ایران بنا بر برآورد تحلیلگران، بین ۴۵ تا ۵۰ میلیون بشکه نفت را با شتاب از کشور خارج کرد. ارزش این محمولهها به چندین میلیارد دلار میرسد و نقدینگی بسیار مورد نیاز اقتصاد آسیبدیده ایران را تأمین کرد.
«ناوگان سایه» ایران به دور زدن تحریمها کمک میکند.
کشورهایی که با محدودیت فروش نفت روبهرو هستند، از کشتیهای موسوم به «ناوگان ارواح» (Ghost Fleet) استفاده میکنند. این کشتیها با روشهای فیزیکی و اداری برای پنهانکاری، از جمله استفاده از پرچم کشورهای دیگر و خاموش کردن سامانههای موقعیتیاب (ترانسپوندر)، مسیر حرکت و مالکیت واقعی خود را مخفی میکنند.
ایران سالهاست بخش عمده نفت خود را به پالایشگاههای موسوم به «تیپات» (Teapot Refineries) در چین میفروشد. این پالایشگاههای کوچک و خصوصی عمدتاً بدون مجوز رسمی دولت چین فعالیت میکنند و از معدود خریدارانی هستند که در ازای دریافت نفت با تخفیف قابلتوجه، حاضرند خطر نقض تحریمهای آمریکا را بپذیرند.
معافیت تحریمی که دولت ترامپ ماه گذشته برای فروش نفت ایران صادر کرد ــ و اکنون دوباره لغو شده است ــ دستاورد بزرگی برای ایران بود، زیرا به تهران اجازه داد نفت خود را با قیمتهای جهانی بازار بفروشد، نه با تخفیفهای سنگین.
محاصره دریایی دوباره در ۱۴ ژوئیه برقرار شد. اجرای مؤثر چنین محاصرهای مستلزم تعهد و حضور گسترده نظامی است.
ایران به درآمد حاصل از فروش نفت نیاز دارد.
فروش نفت صادراتی، منابع مالی بسیار موردنیازی را در اختیار دولت ایران قرار داده، آن هم در شرایطی که درگیری با آمریکا تشدید شده است. هزینههای جنگ و خسارتهای ناشی از آن، اقتصاد از پیش آسیبدیده ایران را وارد سقوطی شدید کرده و قیمت کالاهای ضروری مانند غذا و دارو به شدت افزایش یافته است.
اکنون که تحریمهای آمریکا بار دیگر مهمترین کالای صادراتی ایران را از اقتصاد جهانی جدا کردهاند، دهها میلیون بشکه نفتی که در مسیر آسیا قرار دارد، به یک دارایی ارزشمند برای ایران تبدیل شده است.
