آیا احساس میکنید گاهی نمیتوانید جلوی غذا خوردن خود را بگیرید؟ یک متخصص توضیح میدهد اختلال پرخوری چیست، چه علائمی دارد و چگونه میتوان برای درمان آن کمک گرفت.
به گزارش انتخاب و به نقل از انلی مای هلث؛ افراد مختلف به شیوههای متفاوتی با استرس کنار میآیند. بعضیها ورزش میکنند، برخی میخوابند یا با دیگران صحبت میکنند و عدهای نیز با خوردن غذا احساس آرامش پیدا میکنند. تا زمانی که این کار در حد تعادل باشد، مشکلی ایجاد نمیکند. اما اگر خوردن غذا به شکل حملات مکرر پرخوری و خارج از کنترل درآید، ممکن است فرد به اختلال پرخوری (Binge Eating Disorder یا BED) مبتلا باشد.
اگر میخواهید با علل، علائم و روشهای درمان این اختلال آشنا شوید، ادامه مطلب را بخوانید.
«اختلال پرخوری یک اختلال جدی در رفتار تغذیهای است که در آن فرد بارها و بارها در مدت کوتاهی مقدار بسیار زیادی غذا میخورد، در حالی که احساس میکند قادر به متوقف کردن خود نیست. این افراد معمولاً خیلی سریع غذا میخورند، حتی زمانی که گرسنه نیستند یا کاملاً سیر شدهاند و پس از آن احساس گناه، شرم یا ناراحتی شدیدی را تجربه میکنند.»
«اگر این اختلال درمان نشود، خطر ابتلا به چاقی، دیابت نوع ۲، فشار خون بالا، بیماریهای قلبی، کبد چرب، اختلالات خواب، اضطراب، افسردگی و کاهش کیفیت زندگی را افزایش میدهد.»
علت اختلال پرخوری چیست؟
بر اساس اعلام سازمان خدمات سلامت بریتانیا (NHS)، علت دقیق این اختلال هنوز مشخص نیست، اما احتمال ابتلا در افراد زیر بیشتر است:
* سابقه خانوادگی اختلالات خوردن، افسردگی یا سوءمصرف الکل و مواد مخدر داشته باشند.
* نگرانی زیادی درباره لاغر بودن داشته باشند، بهویژه اگر از سوی جامعه یا محیط کار برای داشتن اندام خاص تحت فشار باشند.
* دچار اضطراب، عزتنفس پایین، شخصیت وسواسی یا کمالگرایی باشند.
* یک رویداد بسیار استرسزا یا آسیب روانی (تروما) را تجربه کرده باشند.
علائم اختلال پرخوری و راههای پیشگیری
بر اساس اطلاعات کلینیک کلیولند، مهمترین علائم این اختلال عبارتاند از:
* خوردن غذا تا حدی که احساس ناراحتی یا درد ایجاد شود.
* غذا خوردن با سرعت بسیار زیاد.
* غذا خوردن در زمانی که فرد اصلاً گرسنه نیست.
* غذا خوردن در واکنش به استرس یا آسیبهای روحی.
* غذا خوردن بهتنهایی به دلیل احساس خجالت.
* احساس گناه، شرم و از دست دادن کنترل پس از پرخوری.
چگونه میتوان از اختلال پرخوری پیشگیری کرد؟
ادوینا راج توصیه میکند:
* وعدههای غذایی منظم و متعادل داشته باشید.
* از رژیمهای غذایی بسیار سخت و ناگهانی (Crash Diet) پرهیز کنید.
* استرس را با روشهای سالم مدیریت کنید.
* خواب کافی داشته باشید.
* فعالیت بدنی منظم انجام دهید.
* محرکهای احساسی که باعث پرخوری میشوند را شناسایی کنید.
* اگر پرخوری مکرر شد یا کنترل آن دشوار بود، هرچه زودتر از متخصص کمک بگیرید.
اختلال پرخوری چگونه درمان میشود؟
به گفته ادوینا راج، درمان این اختلال معمولاً شامل چند بخش است:
* درمان شناختی-رفتاری (CBT) برای اصلاح الگوهای غذا خوردن و بهبود سلامت روان.
* مشاوره با متخصص تغذیه برای ایجاد عادتهای غذایی سالم.
* استفاده از دارو در برخی بیماران، برای کاهش حملات پرخوری یا درمان مشکلات روانی همراه.
* حمایت مستمر خانواده، دوستان یا گروههای حمایتی برای کمک به بهبودی طولانیمدت و جلوگیری از عود بیماری.
کلینیک کلیولند نیز روشهای درمان را به سه بخش تقسیم میکند:
۱. رواندرمانی
رواندرمانی یا گفتوگو درمانی مهمترین بخش درمان اختلال پرخوری است. از جمله روشهای مؤثر میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
* درمان شناختی-رفتاری (CBT)
* رواندرمانی بینفردی (IPT)
۲. دارودرمانی
در برخی افراد، داروها نیز میتوانند مفید باشند، از جمله:
* داروهایی که به کنترل رفتارهای تکانشی کمک میکنند.
* داروهای درمان اضطراب یا افسردگی، در صورتی که این مشکلات همراه با اختلال پرخوری وجود داشته باشند.
* برخی داروهای کاهشدهنده اشتها، در مواردی که پزشک صلاح بداند.
۳. رژیم غذایی و تغذیه
متخصص تغذیه میتواند برنامه غذایی شخصیسازیشدهای برای بیمار تنظیم کند تا رابطه سالمتری با غذا برقرار کند. هدف این برنامه، ایجاد تعادل، نظم در غذا خوردن و تأمین نیازهای تغذیهای بدن است، نه رژیمهای سخت یا محدودیتهای شدید غذایی.
جمعبندی
اختلال پرخوری فقط به معنای گاهی بیش از حد غذا خوردن نیست، بلکه یک اختلال جدی اما قابل درمان در سلامت روان است. اگر این مشکل نادیده گرفته شود، میتواند سلامت جسم و روان فرد را بهشدت تحت تأثیر قرار دهد و خطر ابتلا به بیماریهایی مانند دیابت، بیماریهای قلبی و چاقی را افزایش دهد.
خبر خوب این است که با داشتن سبک زندگی متعادل، مدیریت استرس، پرهیز از رژیمهای سخت و دریافت درمان مناسب، میتوان این اختلال را کنترل کرد. درمان معمولاً ترکیبی از رواندرمانی، بهویژه درمان شناختی-رفتاری، و مشاوره با متخصص تغذیه است.
اگر احساس میکنید دچار حملات مکرر پرخوری و از دست دادن کنترل بر غذا خوردن شدهاید، از کمک گرفتن از متخصص نترسید؛ زیرا اولین قدم برای بهبود و داشتن زندگی سالمتر، مراجعه به متخصص است.
