زومیت: پژوهشی جدید نشان میدهد شامپانزهها و بونوبوها با استفاده از لمسهای فیزیکی مانند آغوش، دستدادن و لمس یکدیگر، تنش را در گروه کاهش میدهند.
در دنیای حیوانات، صلح و آرامش همیشه با زور و جنگ به دست نمیآید. گاهی اوقات، آغوشی ساده یا تماسی دوستانه میتواند معجزه کند. پژوهشگران به تازگی دریافتهاند شامپانزهها و بونوبوها، دو گونه از نزدیکترین خویشاوندان انسان، از لمسهای فیزیکی مانند در آغوش گرفتن و دستدادن به عنوان ابزاری قدرتمند برای کاهش تنش و جلوگیری از درگیری استفاده میکنند.
زانا کلی، نخستیشناس دانشگاه دورام در انگلستان، معتقد است که انسانها نیز میتوانند از این زبان عشق در میان خویشاوندان نزدیک خود درس بگیرند. او پیشنهاد میکند که پیش از رویدادهای استرسزا مانند مسابقات ورزشی یا ملاقاتهای مهم، یک تماس فیزیکی ساده میتواند به کاهش تنش و افزایش احساس ارتباط کمک کند و تأکید میکند که «نزدیکی فیزیکی راهی بسیار قدرتمند برای مدیریت استرس است.»
پیش از این، دانشمندان میدانستند که شامپانزهها و بونوبوها از لمس فیزیکی برای حل تعارضات و تسلیدادن به یکدیگر در مواقع پریشانی استفاده میکنند. اما تیم تحقیقاتی به رهبری کلی متوجه شد که این حیوانات حتی در غیاب هرگونه درگیری نیز رفتارهای دوستانهای از خود نشان میدهند. جیک بروکر، نخستیشناس دانشگاه اوترخت، این سوال را مطرح کرد که آیا این لمسها ممکن است صرفاً به جای حل تنشها و تعارضات، در واقع نقشی پیشگیرانه داشته باشند و از بروز درگیری جلوگیری کنند یا نه.
به گزارش ساینسنیوز، پژوهشگران برای بررسی فرضیه، پنج گروه مختلف از شامپانزهها یا بونوبوها را در پناهگاههایی در زامبیا و جمهوری دموکراتیک کنگو مشاهده کردند. آنها از رفتار حیوانات قبل، حین و پس از ارائهی تعداد محدودی بادامزمینی فیلم گرفتند. وقتی میمونها از آمدن خوراکیها مطلع میشدند، به دلیل اینکه تعداد بادامزمینیها برای سیر کردن همه کافی نبود، دچار تنش و هیجان میشدند.
نتایج نشان داد که هرچه میمونها پیش از زمان غذا خوردن، بیشتر یکدیگر را در آغوش بگیرند، دست همدیگر را بگیرند یا به هر شکل دیگری یکدیگر را لمس کنند، احتمال اینکه بتوانند بدون دعوا و در آرامش کنار هم غذا بخورند، بسیار بیشتر میشود. این موضوع در هر دو گروه از میمونهای مورد مطالعه، یعنی شامپانزهها و بونوبوها، دیده شد.
هرچه میمونها قبل از موقعیتهای استرسزا مانند تقسیم غذای محدود بیشتر یکدیگر را لمس کنند، احتمال درگیری بین آنها کمتر میشود
یافتهها جالب توجه است؛ زیرا معمولاً شامپانزهها حیواناتی خشن و پرخاشگر دیده میشوند، در حالی که بونوبوها به موجوداتی صلحجو و مهربان معروف هستند. اما این پژوهش نشان داد هر دوی این گونهها، برای کاهش تنش و جلوگیری از درگیری، از روشی مشترک، یعنی لمس فیزیکی استفاده میکنند.
کلی تأکید میکند که هنوز نمیتوان با قطعیت گفت که آیا این رفتارهای لمسی، علت اصلی تحمل بیشتر در گروهها هستند یا اینکه گروههایی که ذاتاً تحملپذیرترند، بیشتر به لمس یکدیگر تمایل دارند. به احتمال زیاد، این رابطه دوطرفه است: لمس کردن به ایجاد تحمل کمک میکند و تحمل نیز به نوبهی خود، زمینه را برای لمسهای بیشتر فراهم میکند. قدرت لمس، حتی در دنیای حیوانات، نقشی حیاتی در حفظ صلح و آرامش دارد.
