جنگ سوم و تجاوز نظامی اخیر آمریکا به ایران وارد روز پانزدهم شد. در حالی که از روز آتش بس نقض شده میان دو کشور ۱۱۰ روز میگذرد، از شب گذشته تاکنون تجاوز نظامی امریکا علیه ایران متوقف شده؛ برخی منابع خبری مدعی شدهاند که ترامپ دستور توقف همه حملات علیه ایران را صادر کرده و این موضوع به حضور هیئت عمانی در تهران ارتباط دارد؛ مطابق حدسیات این رسانه ها، ممکن است تا پایان هفته جاری توافقی میان عمان و ایران حاصل شود.
تحولات مربوط به جنگ، آتش بس و مذاکره در روز گذشته را از لینک زیر بخوانید:
اخبار مربوط به روز پانزدهم جنگ سوم و روز صد و دهم آتش بس (۴ مرداد ۱۴۰۵) به شرح زیر است:
مدیرکل بنیاد شهید و امور ایثارگران خوزستان از تقدیم ۱۴۴ شهید از ابتدای جنگ تحمیلی سوم تاکنون در استان خبر داد و گفت: کار تشکیل پرونده ۱۳۲ شهید جنگ تحمیلی سوم در بنیاد شهید انجام شده و پرونده ۱۲ شهید مردمی نیز در مرحله طی فرآیند اداری است.
وزیر خارجه عربستان در مورد آخرین تحولات منطقه و تلاش های انجام شده برای کاهش تنش، با همتای مصری و قطری خود تبادل نظر کرد.
به نقل از خبرگزاری رسمی عربستان(واس)، فیصل بن فرحان، وزیر خارجه عربستان در تماس های تلفنی جداگانه با محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخست وزیر و وزیر خارجه قطر و بدر عبدالعاطی، وزیر خارجه مصر، درمورد آخرین تحولات منطقه و تداوم حمایت از تلاش ها برای کاهش تنش در منطقه و تقویت راه حل های دیپلماتیک رایزنی کرد.
بر اساس این گزارش، این تماس ها در چارچوب تضمین امنیت گذرگاه های آبی در خلیج فارس و دریای سرخ و حفظ امنیت و ثبات در منطقه است.
معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استانداری هرمزگان گفت: به دلیل خنثیسازی و انفجار کنترل شده بقایای حملات نظامی عملنکرده و باقیمانده دشمن در حملات آمریکایی-صهیونی به مناطقی در روستای مسن قشم، احتمال شنیدن صدای انفجار یکشنبه ۴ مرداد در جزیره قشم وجود دارد.
احمد نفیسی افزود: شهروندان نگران نباشند.
صداوسیما گزارش داد: اقتدار و حاکمیت ایران بر پهنه ۲۴۰ هزار کیلومتر مربعی خلیج فارس و تنگه هرمز با پایش مداوم و مستمر نیروی دریایی سپاه اعمال میشود.
این مسیر اقتدار امروز به نقطهای رسیده که هیچ شناوری بدون پذیرش نظم و مقررات تعیینشده امکان عبور ندارد.
حتی تلاشها و تحریکات ارتش آمریکا برای تغییر مسیر کشتیها، با پاسخ قاطع و شلیکهای اخطار مواجه شده و شناور متخلف مجبور به بازگشت میشود.
در ۲۴ ساعت گذشته نیز ۶ کشتی پس از دریافت اخطار قاطع سپاه، مجبور به لنگر انداختن و پذیرش دستورالعملهای ایران شدند.
ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) در بیانیهای مدعی شد تا امروز مانع حرکت ۱۲ فروند کشتی تجاری به سمت سواحل ایران شده است.
رادیو ارتش اسرائیل اعلام کرد: بنیامین نتانیاهو روز سهشنبه با ترامپ دربارهٔ پرونده ایران گفتوگو خواهد کرد.
به گزارش انتخاب، نتانیاهو فردا به واشنگتن سفر میکند و سهشنبه با ترامپ دربارهٔ پرونده ایران گفتوگو خواهد کرد.
سیانان نوشت: جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، و ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش، هر دو در جلسهای در کاخ سفید در روز جمعه، در حالی که دونالد ترامپ، رئیسجمهور، امکان تشدید جنگ با ایران را بررسی میکرد، نگرانیهای خود را در این باره مطرح کردند؛ یک منبع آگاه از موضوع و یک مقام آمریکایی گفتند.
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: شب جمعه، به نظر میرسید که آمریکا کارزار بمباران خود علیه ایران را پس از نزدیک به دو هفته حملههای شبانهی پیاپی متوقف کرده است. یک منبع از وزارت دفاع آمریکا (پنتاگون) روز شنبه گفت که عملیاتها «در حالت توقف» قرار دارند.
به گفته منابع، کین در روز جمعه بهطور خاص درباره ذخایر مهمات آمریکا و دیگر پیامدهای منفی احتمالی ابراز نگرانی کرد. یکی از منابع گفت که کین به ترامپ و نظامیان آمریکایی گفت که آنها میتوانند گزینههای پیش روی خود را اجرا کرده و موفق شوند، اما سپس درباره پیامدهای احتمالی هشدار داد.
به گفته هر دو منبع، نگرانی درباره ذخایر مهمات، یکی از مسائل متعددی بود که در این جلسه مطرح شد.
در حال حاضر مشخص نیست که آیا نگرانی درباره ذخایر مهمات یا هشدار درباره تشدید تنش، دلایل اصلی توقف حملات شبانهی پیاپی توسط آمریکا بوده است یا اینکه این توقف ادامه خواهد یافت یا خیر.
استیون چونگ، مدیر ارتباطات کاخ سفید، در بیانیهای گفت: «رئیسجمهور ترامپ همواره بر این موضع ثابت بوده که راهحل دیپلماتیک را ترجیح میدهد، اما همچنان همه گزینهها را در صورتی که ایران به فعالیتهای تروریستی در تنگه هرمز یا علیه متحدان ادامه دهد، در اختیار دارد.»
وی افزود: «این موضوع، همراه با تحریمهای موفقیتآمیزی که اقتصاد ایران را فلج کرده و ۱۳ روز متوالی حملات علیه اهداف نظامی در پاسخ به تجاوزات مکرر آنها، برای ایران عاقلانه خواهد بود که به سمت یک توافق مذاکرهای حرکت کند. در غیر این صورت، آنها میدانند که چه اتفاقی خواهد افتاد.»
این در حالی است که به گزارش قبلی سیانان، ذخایر کلیدی مهمات آمریکا همچنان بهطور قابلتوجهی کاهش یافته و در صورت ادامه حملات به ایران، ممکن است تحت فشار بیشتری قرار گیرد.
ترامپ پس از جلسه روز جمعه با اعضای کابینه و مشاوران ارشد، در گفتوگو با خبرنگاران تأکید کرد که مقامات آمریکایی بهطور فعال با ایران مذاکره میکنند، هرچند او همچنین گفت که ممکن است ارتش کارزار بمباران خود را ادامه دهد یا «دُز سنگینتری» به آن بدهد. او ادعا کرد که به نظر میرسد ایران در مذاکرات جاری «جدیتر» شده است.
تا بعدازظهر جمعه، به گفته یک منبع آگاه، دولت ترامپ هنوز در حال بررسی این بود که تشدید احتمالی چه شکلی خواهد داشت. این منبع گفت که کشورهای حاشیه خلیج فارس در گفتوگوهای اخیر با مقامات آمریکایی خواستار خویشتنداری شدهاند، اما اذعان کردهاند که آمریکا قابلیتهای منحصربهفردی برای تشدید درگیری، در صورت تمایل، دارد.
حتی پس از آنکه ترامپ در این هفته گفت که حملهای گسترده علیه ایران را مد نظر دارد، به گفته یک منبع آگاه، او بهطور خصوصی به مذاکرهکنندگان خود دستور داده است که «به گفتوگو ادامه دهند»؛ این موضوع نشاندهندهی آن است که رئیسجمهور با واقعیت عملیات نظامی تشدیدشوندهی محدود، بدون استقرار نیروهای زمینی آمریکا، دستوپنجه نرم میکند.
به گفته چندین منبع، افراد کمی در حلقهی نزدیک ترامپ یا در داخل پنتاگون معتقد بودند که گزینههای تشدید تنش رئیسجمهور، نتایج مورد نظر او را به همراه خواهد داشت.
سیانان همچنین گزارش داده است که پیش از آغاز جنگ، کین و دیگر فرماندهان نظامی به ترامپ هشدار داده بودند که یک کارزار نظامی طولانیمدت میتواند بر ذخایر مهمات آمریکا تأثیر بگذارد.
شان پارنل، سخنگوی ارشد پنتاگون، در بیانیهای به سیانان گفت: «نیروی نظامی آمریکا قدرتمندترین نیروی جهان است و هر آنچه برای اقدام در زمان و مکان مورد نظر رئیسجمهور نیاز دارد، در اختیار دارد.»
وی افزود: «ما عملیات موفق متعددی را در سراسر فرماندهیهای رزمی انجام دادهایم و در عین حال اطمینان حاصل کردهایم که نیروی نظامی آمریکا از زرادخانهای عمیق از قابلیتها برای حفاظت از مردم و منافع ما برخوردار است.»
وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران اعلام کرد: به دنبال اقدام مجرمانه ارتش اوکراین در حمله به شناور تجاری ایرانی در دریای خزر، کاردار موقت اوکراین در تهران احضار و مراتب اعتراض شدید ایران به این اقدام خصمانه و مجرمانه به وی ابلاغ شد.
در بیانیه وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران آمده است: به دنبال اقدام مجرمانه ارتش اوکراین در حمله به شناور تجاری ایرانی در دریای خزر در ساعات اولیه صبح روز شنبه ۳ مرداد ماه که منجر به شهادت یک ملوان و زخمی شدن چند نفر دیگر شد، شامگاه شنبه کاردار موقت اوکراین در تهران از سوی منوچهر مرادی، دستیار وزیر امور خارجه و مدیرکل اوراسیا احضار شد و مراتب اعتراض شدید کشورمان به این اقدام خصمانه و مجرمانه به وی ابلاغ شد.
در این جلسه احضار، به کاردار اوکراین تذکر داده شد که حمله به شناور تجاری ایران در دریای خزر، نه تنها نقض اصول بنیادین منشور ملل متحد و مصداق عمل تجاوزکارانه است بلکه تهدیدی آشکار علیه امنیت همه کشورهای ساحلی است و دولت اوکراین باید در این زمینه پاسخگو باشد و آمران و عاملان این جنایت را مجازات کند.
همچنین تاکید شد که جمهوری اسلامی ایران قاطعانه از امنیت و منافع ملی خود دفاع کرده و تعرض به جان و دارایی شهروندان خود را بیپاسخ نخواهد گذاشت.
اسماعیل بقائی سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوال خبرنگاران درباره گفتگوهای ایران-عمان درباره تنگه هرمز گفت: روزهای جمعه و شنبه چند دور گفتگو بین ایران و عمان در سطح معاونان وزرای امور خارجه در تهران برگزار شد که طی آن دو طرف در مورد اصول مشترک و سازوکارهای عملیاتی برای مدیریت تردد ایمن کشتیرانی در تنگه هرمز با رعایت حقوق حاکمیتی دو دولت ساحلی، تبادل نظر کردند.
بقائی با تاکید بر اینکه این گفتگوها مفید بود و پیشرفتهایی حاصل گردید، تصریح کرد هیات نمایندگی عمان عصر شنبه تهران را ترک کرد اما رایزنیهای فنی و سیاسی بین دو طرف ادامه دارد.
سخنگوی وزارت امور خارجه همچنین در پاسخ به سوالی درباره وضعیت کنونی تنگه هرمز گفت: تغییری در وضعیت تردد در تنگه ایجاد نشده است.
نیویورکتایمز نوشت: دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، دستکم فعلاً برنامههای خود برای تشدید چشمگیر حملات نظامی آمریکا علیه ایران را کنار گذاشته است. یکی از نگرانیهای اصلی او این است که گسترش جنگ میتواند بهطور خطرناکی ذخایر از پیش کاهشیافته پنتاگون از موشکهای رهگیر سامانه پاتریوت و دیگر مهمات پدافند هوایی در خاورمیانه را به شدت کاهش دهد.
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: به گفته مقامهای دولت آمریکا، نگرانی درباره کاهش ذخایر موشکهای رهگیر تنها یکی از عواملی است که بازگشت به عملیات نظامی گسترده را به اقدامی بسیار پرریسک تبدیل کرده است. ترامپ و مشاوران ارشدش همچنین نسبت به گسترش جنگ در خاورمیانه، دور شدن متحدان کلیدی عرب حوزه خلیج فارس که در برابر حملات ایران آسیبپذیر هستند، بروز بحران اقتصادی جهانی، و تشدید بحران انرژی و پناهجویان ابراز نگرانی کردهاند.
این تغییر در رویکرد ترامپ نسبت به جنگ با ایران، پس از نشست روز جمعه او با مشاوران ارشد و اعضای بلندپایه کابینه رخ داد؛ موضوعی که دو فرد مطلع از این جلسه آن را تأیید کردهاند.
سنتکام مدعی شد:
محاصره دریایی علیه ایران همچنان بهطور کامل برقرار است.
تا ۲۵ جولای، نیروهای آمریکایی مسیر ۱۲ کشتی تجاری را که قصد ورود به ایران داشتند، تغییر دادند.
۲ کشتی که از رعایت مقررات مورد ادعای آمریکا خودداری کرده بودند، «غیرفعال» شدند.
۲ کشتی دیگر نیز برای بررسی رعایت مقررات، مورد بازرسی قرار گرفتند.
پس از آنکه از شب گذشته تاکنون تجاوزی از سوی آمریکا علیه خاک ایران صورت نگرفت، برخی منابع خبری مدعی شدهاند که ترامپ دستور توقف همه حملات علیه ایران را صادر کرده و این موضوع به حضور هیئت عمانی در تهران ارتباط دارد؛ مطابق حدسیات این رسانه ها، ممکن است تا پایان هفته جاری توافقی میان عمان و ایران حاصل شود.
در همین زمینه، نورالدین الدغیر خبرنگار الجزیره در تهران نوشت: هیات عمان، تهران را ترک کرد، اما دیپلماسی متوقف نشده و همچنان ادامه دارد؛ این بار در سطحی بالا که ممکن است به افزایش امیدها برای یک راهحل مسالمتآمیز و دیپلماتیک و کاهش احتمال گزینه نظامی منجر شود؛ هرچند سطح تهدیدهای متقابل میان تهران و واشنگتن همچنان بالاست.
