رژیم غذایی وگان میتواند به کاهش التهاب و کند شدن روند پیری بیولوژیکی کمک کند. افرادی که به مدت یک ماه رژیم وگان داشتند، تغییراتی در فعالیت ژنهای خود نشان دادند که با کاهش التهاب مرتبط بود. همچنین نشانههایی از کندتر شدن روند پیری سلولی در آنها مشاهده شد.
به گزارش انتخاب و به نقل از HealthDay News؛ یک مطالعه جدید نشان میدهد که حتی تغییر رژیم غذایی به سمت وگان برای مدت کوتاه میتواند التهاب را کاهش دهد و روند پیری را در سطح سلولی کندتر کند.
پژوهشگران گزارش دادند افرادی که تنها به مدت یک ماه رژیم غذایی وگان را دنبال کردند، در مقایسه با افرادی که رژیم غذایی سرشار از گوشت داشتند، تغییراتی در نحوه فعالیت ژنها نشان دادند که با کاهش التهاب و کندتر شدن روند پیری مرتبط بود. نتایج این پژوهش در ۳ اوت در مجله MedComm منتشر شد.
دکتر جروم مرتنز، دانشیار علوم اعصاب در دانشکده پزشکی دانشگاه کالیفرنیا، سندیگو، گفت:
«ژنهای ما سرنوشت ما را تعیین نمیکنند.»
مِرتنز در یک بیانیه خبری افزود: «یافته شگفتانگیز این مطالعه صرفاً این نیست که یک رژیم غذایی عملکرد بهتری از رژیم دیگر داشته است؛ بلکه این است که اپیژنوم تنها طی چهار هفته واکنشی قابلاندازهگیری نشان داد. این موضوع نشان میدهد زیستشناسی بدن ما بسیار پویاتر است و بیش از آنچه معمولاً تصور میکنیم، تحت تأثیر انتخابهای روزمره ما قرار میگیرد.»
در این مطالعه چه اتفاقی افتاد؟
پژوهشگران ۴۸ فرد سالم را بهصورت تصادفی به دو گروه تقسیم کردند. یک گروه به مدت یک ماه رژیم وگان داشت و گروه دیگر رژیمی سرشار از گوشت مصرف کرد. میزان کالری دریافتی در هر دو رژیم تقریباً مشابه بود.
سپس پژوهشگران بیش از ۸۰۰ هزار نقطه از ژنوم انسان را بررسی کردند که در آنها فرایندی به نام متیلاسیون رخ میدهد؛ فرایندی که میتواند فعالیت ژنها را روشن یا خاموش کند.
نتایج نشان داد رژیم وگان باعث تغییراتی در سیستم ایمنی شد که آن را به سمت وضعیتی با التهاب کمتر سوق میداد. این تغییرات با کاهش سلولهایی که التهاب را تحریک میکنند و افزایش سلولهایی که پاسخ ایمنی را تنظیم میکنند، همراه بود.
به گفته پژوهشگران، این تغییرات ژنتیکی با نتایجی که از بررسی نمونههای خون شرکتکنندگان به دست آمد، مطابقت نزدیکی داشت.
لوکاس کارباخر، پژوهشگر اصلی مطالعه و دانشجوی تحصیلات تکمیلی علوم اعصاب در دانشکده پزشکی دانشگاه کالیفرنیا، سندیگو، در یک بیانیه خبری گفت:
«این هماهنگی به ما نشان داد که فقط شاهد تغییراتی روی صفحه کامپیوتر نبودیم؛ بلکه تغییرات واقعی و معناداری در بدن افراد شناسایی کردیم.»
رژیم وگان همچنین ظاهراً فعالیت برخی ژنهای مرتبط با مسیرهای زیستی دخیل در سرطان را کاهش داد. در مقابل، فعالیت برخی ژنهای دیگر افزایش یافت که میتوانند به کاهش کلسترول، بهبود پاسخ بدن به انسولین و تقویت فرایند ترمیم DNA کمک کنند.
آیا رژیم وگان واقعاً روند پیری را کند میکند؟
پژوهشگران همچنین دریافتند که رژیم وگان در طول یک ماه مطالعه، ظاهراً سرعت پیری بیولوژیکی را کاهش داده است.
مِرتنز گفت:
«این یافتهها این ایده را تقویت میکنند که همه شاخصهای سنجش پیری بیولوژیکی، یک نوع زیستشناسی را اندازهگیری نمیکنند.»
او افزود که شاخصهای مرتبط با خطر بیماری و سلامت عمومی بهطور مداوم در یک جهت حرکت کردند. این موضوع نشان میدهد که تغییرات رژیم غذایی احتمالاً بر مسیرهای زیستی مرتبط با سلامت تأثیر گذاشتهاند، نه اینکه صرفاً روند طبیعی گذر زمان را تغییر داده باشند.
اما هنوز نمیتوان با قطعیت نتیجه گرفت
با این حال، پژوهشگران تأکید میکنند که مطالعه نسبتاً کوچک بوده و تغییرات مشاهدهشده در فعالیت ژنها نیز چندان بزرگ نبودهاند. بنابراین برای مشخص شدن اینکه آیا رژیم وگان واقعاً میتواند خطر ابتلا به بیماریها را کاهش دهد یا نه، به مطالعات بزرگتر و طولانیمدت نیاز است.
دکتر مکس اشتورتس، یکی از پژوهشگران ارشد این مطالعه و پزشک در مرکز پزشکی دانشگاه فرایبورگ آلمان، در یک بیانیه خبری گفت:
«مطالعه ما به شواهد روبهرشدی اضافه میکند که نشان میدهند تغذیه میتواند زیستشناسی بدن را در سطح مولکولی شکل دهد.»
او افزود:
«گام بعدی این است که مشخص کنیم آیا این تغییرات اپیژنتیکی در طول زمان باقی میمانند و آیا در نهایت به بهبود معنادار سلامت در بلندمدت منجر میشوند یا خیر. برای پاسخ به این پرسش به مطالعات بالینی بزرگتری نیاز است، اما یافتههای فعلی پایه مهمی برای تحقیقات آینده فراهم میکنند.»
خلاصه ساده
این مطالعه نشان میدهد که حتی یک ماه رژیم وگان میتواند تغییرات قابلاندازهگیری در فعالیت ژنها ایجاد کند؛ تغییراتی که با التهاب کمتر و برخی شاخصهای کندتر شدن پیری بیولوژیکی مرتبط هستند. با این حال، هنوز مشخص نیست که این تغییرات در بلندمدت باقی میمانند یا اینکه واقعاً باعث کاهش بیماری و افزایش طول عمر میشوند. برای پاسخ قطعی به این پرسش، تحقیقات بیشتری لازم است.
