نتانیاهو تاکنون در سه مقطع نخست وزیر بوده؛ اولی در فاصله سال‌های ۱۹۹۶ تا ۱۹۹۹، سپس یک دوره ۱۲ ساله از ۲۰۰۹ تا ۲۰۲۱ و سرانجام از سال ۲۰۲۲ تاکنون. 

در دوره اول نخست وزیری او که هنوز برنامه غنی‌سازی اورانیوم توسط ایران رسانه‌ای نشده و پرونده‌ای برای آن تشکیل نشده بود، نتانیاهو در نشست مشترک کنگره مدعی شده بود که تنها آمریکاست که می‌تواند از «عواقب فاجعه بار» ایران مسلح به سلاح هسته‌ای جلوگیری کند.

بوش: «نه» یعنی «نه»

اما اولین تلاش نتانیاهو برای راضی کردن آمریکا به حمله علیه ایران در سال ۲۰۰۷ انجام شد؛ زمانی که ایهود اولمرت نخست وزیر و ایهود باراک وزیر دفاع اسرائیل بودند و ۵ سال از آغاز جنجال بر سر پرونده هسته‌ای ایران گذشته بود.

در آن زمان باراک دستوری کتبی به نیروهای نظامی اسرائیل داد تا طرح‌هایی برای حمله گسترده به ایران تهیه کنند؛ طرح‌هایی که البته اولمرت با آنها چندان موافق نبود.

در آن سال نتانیاهو که رهبر حزب لیکود بود و در آمریکا هم تحصیل می‌کرد، در شرکت مشاوره بوستون با میت رامنی که بعدها نامزد ریاست جمهوری جمهوری‌خواهان شد آشنا شده بود.

نتانیاهو در آن سال در کنفرانس سالانه آیپک خواستار حریم‌های بیشتر ایران شد. 

او همچنین با دیگ چنی معاون رئیس جمهور وقت دیدار کرد و به او گفت که اگر غرب نتواند تهدیدی معتبر از اقدام نظامی علیه ایران ارائه دهد تهران قطعاً به بمب اتم دست خواهد یافت. 

در آن زمان چنی و بولتون در دولت جورج بوش حامی اقدام نظامی علیه ایران بودند. 

این تحریکات، در نهایت بحث حمله نظامی علیه ایران را در دولت بوش داغ کرد. در جلسه‌ای در می ۲۰۰۸ دیک چنی با رابرت گیتس وزیر دفاع بر سر این موضوع به مشاجره پرداخت. 

گیتس که مخالف اقدام نظامی علیه ایران بود به صراحت فت که باید به اولمرت گفته شود که اسرائیل نمی‌تواند دست به حمله یک جانبه بزند. 

در مقابل اما چنی مدعی بود اگر ایران به سلاح هسته‌ای دست یابد، مردم خواهند گفت که دولت بوش می‌توانست جلوی آن را بگیرد. 

این تحرکات البته در نهایت به اقدام نظامی علیه ایران منجر نشد؛ یکی از دلایلش هم آن بود که خود بوش با این اقدام مخالف بود. 

بوش در آخرین سفر دوره ریاست جمهوری خود وارد اسرائیل شد و در دیداری خصوصی با اولمرت قاطعانه به او گفت که مخالف حمله به ایران است. 

در همان دیدار زمانی که باراک به جمع آنها پیوست و در موافقت با حمله به ایران صحبت کرد، بوش با قطع صحبت‌های او روی میز کوبید و گفت «ژنرال باراک! می‌دانی «نه» یعنی چه؟ «نه» یعنی «نه».

حتی یک آجر

سال 2009 چند ماه بعد از آغاز ریاست جمهوری اوباما در آمریکا، نتانیاهو هم برای دومین بار نخست وزیر اسرائیل شد. نتانیاهو که امیدوار بود بتواند حمله نظامی به ایران را به اوباما بقبولاند، در اولین دیدار با اوباما به شدت ناامید شد. 

به گفته یکی از مشاورانش، نتانیاهو بعد از آن دیدار «چیزی نگفت اما رنگ پریده به نظر می‌رسید».

دلیل این موضوع آن بود که اوباما حتی با شهرک سازی اسرائیل در کرانه باختری هم به شدت متوقف کرده بود و به نتانیاهو گفته بود که «حتی یک آجر» هم به آنها اضافه نشود.

با این حال کمی بعد، منبعی که برای اطلاعات بریتانیا کار می‌کرد از وجود تاسیسات غنی‌سازی فردو در ایران خبر داد و این مسئله محرکی شد برای آنکه اسرائیل بار دیگر موضوع حمله به ایران را پیش بکشد.

همزمان برگزاری انتخابات ۱۳۸۸ در ایران نیز مناقشه برانگیز شد؛ در چنین شرایطی نتانیاهو در دیدار با گیتس که در دولت اوباما هم به عنوان وزیر دفاع انتخاب شده بود، یک گام فراتر گذاشت و گفت که حمله به ایران نه تنها برنامه هسته‌ای این کشور را عقب می اندازد بلکه می‌تواند به سرنگونی حکومت نیز کمک کند. 

نتانیاهو به گیتس گفته بود که واکنش ایران به حمله محدود خواهد بود اما گیتس حرف‌های او را باور نداشت و معتقد بود که نتانیاهو تحت تاثیر چند تجربه تاریخی مانند حمله اسرائیل به رآکتور هسته‌ای عراق و سوریه قرار گرفته؛ حملاتی که این دو کشور به آن پاسخی ندادند. 

در چنین شرایطی، ماهواره‌های جاسوسی آمریکا کشف کردند که پهپادهای اسرائیلی پایگاه‌هایی در جمهوری آذربایجان بلند می‌شوند و از تاسیسات هسته‌ای ایران عکس می‌گیرند.

این موضوع باعث شد که دولت اوباما احتمال حمله ناگهانی اسرائیل را جدی بگیرد اما در نهایت تصمیم گرفت که به حمله احتمالی اسرائیل ملحق نشود.

نکته دیگر اینکه در آن زمان سایر اعضای ارشد دولت نتانیاهو نیز با حمله مخالف بودند؛ موضوعی که باعث شد نتانیاهو بسیاری از آنها را کنار بگذارد اما حتی جانشینان آنها نیز رغبتی به حمله نشان ندادند.

مذاکره مخفی

تلاش‌های پنهان و آشکار نتانیاهو برای پیگیری طرح حمله به ایران، باعث شد اوباما در سال ۲۰۱۰ طرح خود برای مذاکره با ایران را به صورت فوری پیگیری کرده و و برای جلوگیری از خرابکاری تل‌آویو، آن را از اسرائیل مخفی نگه دارد.

این مذاکرات در اواخر دوره ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد و با وساطت کشور عمان برگزار شد. 

با این حال ۲ سال بعد در سال ۲۰۱۲ اسرائیل اطلاعاتی از این مذاکرات مخفی به دست آورد.

مقدمات حمله اسرائیل در سال ۲۰۱۲

در تابستان سال ۲۰۱۲ ماهواره‌های آمریکایی متوجه شدند که برخی هواپیماهای اسرائیلی مقدمات اولیه برای یک حمله علیه ایران را فراهم می‌کنند. 

در همان زمان اسرائیل رزمایش نظامی مشترک سالانه خود با آمریکا را لغو کرد؛ موضوعی که دولت اوباما را به این نتیجه رساند که اسرائیل به احتمال زیاد قصد حمله به ایران را دارد. 

ماکت تاسیسات فردو در بیابان های آمریکا

آمریکا برای منصرف کردن اسرائیل از حمله به ایران تلاش‌های خود را آغاز کرد. اما در یکی از این تلاش‌ها نشان داد که خود این کشور نیز عملاً حمله به تاسیسات هسته‌ای ایران را تمرین کرده است.

بر این اساس پانه‌تا که در آن زمان وزیر دفاع و جانشین گیتس شده بود، باراک همتای اسرائیلی خود را به دفتر پنتانگون آورد و یک ویدیوی فوق محرمانه به او نشان داد. 

ماجرا این است که پنتاگون یک کپی دقیق از تاسیسات فردو در بیابانی در جنوب غربی آمریکا ساخته بود و با یک بمب ۳۰ هزار پوندی سنگر شکن، آن را نابود کرده بود. 

وقتی باراک ویدیوی این آزمایش حمله را دید به شدت تحت تاثیر قرار گرفت.  

با این حال تهدید اسرائیل به حمله همچنان باقی بود و در حالی که میت رامنی، دوست نتانیاهو نامزد جمهوری‌خواهان و رقیب اوباما در انتخابات شده بود، دولت اوباما نگران بود که اسرائیل، وسط انتخابات آمریکا به ایران حمله کند.

با این حال با پیروزی قاطع اوباما در انتخابات، ورق برگشت و او توانست توافق برجام با ایران را نهایی کند؛ توافقی که عملاً طرح‌های حمله علیه ایران را به حاشیه راند. 

پیروزی ترامپ

با پیروزی ترامپ در انتخابات سال ۲۰۱۶، نتانیاهو بار دیگر بر پیگیری طرح‌های خود برای حمله به ایران امیدوار شد. 

ترامپ که موضع سختی در قبال ایران داشت از همان ابتدا قول خروج از برجام را داده بود. با این حال برخی مخالفت‌ها در داخل دولت او موجب شد که این اتفاق به تاخیر بیفتد و در این بین چند تن از مقامات دولت او نیز جابجا شوند. 

رکس تیلرسون وزیر امور خارجه که موافق ماندن در برجام بود، در یکی از جلسات به شدت با استیو بنن مشاور ترامپ که حامی خروج از برجام بود مشاجره کرد. تیلرسون سرانجام در مارس 2018 از دولت برکنار شد و پمپئو، چهره ضدایرانی دولت ترامپ جای او را گرفت.

جیمز متیس وزیر دفاع و دیگر حامی برجام نیز چند ماه بعد در اواخر سال 2018 از دولت کنار رفت.

در همین حین اسرائیل مدعی شد که در ژانویه ۲۰۱۸ در یک عملیات پرمخاطره ه‌ها هزار سند ویدیو و عکس مربوط به برنامه هسته‌ای ایران را از انباری در حومه تهران به سرقت برده است. 

این اقدام در داخل دولت ترامپ، ورق را به سمت نیروهای ضد ایرانی برگرداند، و در همان سال خروج از توافق عملی شد. 

با خروج آمریکا از برجام، بار دیگر احتمال وقوع جنگ میان دو کشور قوت گرفت.

بلافاصله بعد از این اتفاق حملاتی به نفت‌کش‌ها در دریای عمان انجام شد و آمریکا انگشت اتهام را به سمت ایران گرفت. کمی بعد بریتانیا یک نفتکش ایرانی را در جبل الطارق توقیف کرد و ایران نیز یک نفتکش بریتانیایی را در خلیج فارس ضبط نمود. 

مجموعه تحولات باعث شد که نهادهای اطلاعاتی آمریکا نسبت به وقوع حملات قریبالوقوع نیابتی‌های ایران به نیروهای آمریکایی هشدار دهند. 

با این حال یک سال بعد در سال ۲۰۱۹ دو کشور ایران و آمریکا در آستانه یک جنگ قرار گرفتند. 

در ماه می آن سال، یک پهپاد جاسوسی آمریکا در جنوب خلیج فارس پس از ورود به حریم هوایی ایران توسط پدافند هوایی کشور سرنگون شد.

در حالی که اوضاع به سمت اقدام نظامی آمریکا علیه ایران پیش می‌رفت ترامپ در نهایت مدعی شد که ۱۰ دقیقه پیش از حمله نظامی، دستور توقف آن را داده است.

او گفت حمله قرار بود سه سایت ایران را هدف بگیرد و باعث کشته شدن ۱۵۰ نفر شود اما از آنجا که این حمله با اقدام ایران در سرنگون کردن پهپاد متناسب نبود، دستور لغو آن را صادر کردم.