آیا واقعاً شستن روزانه مو باعث ریزش مو میشود؟ یک متخصص پوست و مو درباره تفاوت میان ریزش طبیعی مو و ریزش غیرطبیعی مو توضیح میدهد و نکاتی را برای شستوشوی صحیح و سالم موها ارائه میکند.
به گزارش انتخاب و به نقل از انلی مای هلث؛ موهایتان را میشویید، چند تار مو را در کف حمام یا داخل راه آب میبینید و فوراً نگران میشوید. اما آیا واقعاً شستن روزانه مو دلیل ریزش آن است؟
دکتر ساندیپ ماهاپاترا میگوید:
«در بیشتر موارد، شستن مو بهطور مستقیم باعث ریزش مو نمیشود.»
او توضیح میدهد که پیش از کاهش دفعات شستوشوی مو، باید یک نکته مهم را بدانید:
«شستن روزانه مو بهخودیخود باعث ریزش تارهای موی جدید نمیشود. اما میتواند ریزش طبیعی مو را بیشتر به چشم بیاورد؛ زیرا موهایی که از قبل در مرحله طبیعی ریزش قرار دارند، هنگام شستوشو راحتتر از سر جدا میشوند.»
او به نکته مهم دیگری هم اشاره میکند:
«در برخی افراد، بهخصوص کسانی که پوست سر خشک یا حساس دارند، شستوشوی مکرر همراه با استفاده از محصولات قوی یا آب داغ میتواند به مرور زمان تارهای مو را ضعیف کند و باعث شکستن موها شود؛ اتفاقی که بسیاری از افراد آن را با ریزش مو اشتباه میگیرند.»
چرا این اتفاق میافتد؟
به گفته دکتر ماهاپاترا، چند اتفاق مختلف ممکن است همزمان در حال رخ دادن باشد:
* شستن روزانه مو با آب داغ میتواند چربیهای طبیعی پوست سر را از بین ببرد و موها را خشکتر و مستعد شکستن کند.
* محکم چنگ زدن و ساییدن موها یا خشک کردن شدید مو با حوله میتواند به تارهای مو آسیب فیزیکی وارد کند.
* شامپوهای قوی که حاوی سولفاتهای قوی هستند، بهخصوص در صورت استفاده مکرر، ممکن است پوست سر را تحریک کنند.
* موهایی که طبق چرخه طبیعی رشد و ریزش، آماده جدا شدن هستند، هنگام آبکشی و باز کردن گرههای موی خیس بیشتر دیده میشوند.
* استفاده بیش از حد از محصولات حالتدهنده مو، همراه با شستوشوی مکرر، میتواند به مرور زمان تارهای مو را ضعیف کند.
شواهد یک مطالعه چه میگوید؟
طبق مطالعهای که در سال ۲۰۲۱ در مجله Skin Appendage Disorders منتشر شد، پژوهشگران بهطور مشخص بررسی کردند که تعداد دفعات شامپو زدن چه تأثیری بر سلامت مو و پوست سر دارد؛ این تحقیق بهویژه روی انواع موی آسیایی تمرکز داشت.
برخلاف تصور رایج، پژوهشگران دریافتند که شستوشوی روزانه مو باعث ریزش یا آسیب مو نمیشود.
در واقع، شستوشوی منظمتر در مجموع با سلامت بهتر پوست سر همراه بود. شرکتکنندگان همچنین گزارش کردند که با شستوشوی مکرر، روزهای بیشتری موهایشان ظاهر و حالت بهتری داشته است.
این مطالعه همچنین نشان داد حتی شامپوهای دارویی و ضدشوره باعث افزایش چربی پوست سر نمیشوند؛ موضوعی که با این باور رایج که «شستن زیاد مو باعث میشود غدد چربی پوست سر بیش از حد فعال شوند» در تضاد است.
اگر شستن مو را متوقف کنیم، آیا موها سالمتر میشوند؟
دکتر ماهاپاترا پاسخ میدهد:
«لزوماً نه.»
او توضیح میدهد:
«کمتر شستن مو باعث قویتر شدن آن یا کاهش ریزش نمیشود، زیرا ریزش طبیعی مو مستقل از تعداد دفعات شستوشو و بر اساس چرخه طبیعی رشد مو اتفاق میافتد.»
او همچنین به یک سوءتفاهم رایج اشاره میکند:
«در واقع، اگر برای مدت طولانی موها را نشویید، تجمع چربی و محصولات مختلف روی پوست سر میتواند باعث تحریک پوست سر شود و به شکل دیگری بر سلامت مو تأثیر بگذارد.»
به گفته او، هدف این نیست که موها را کمتر یا بیشتر بشویید؛ بلکه باید روش شستوشو را متناسب با نوع مو و پوست سر خودتان انتخاب کنید.
آیا میتوان ریزش مو هنگام شستوشو را کاملاً متوقف کرد؟
دکتر ماهاپاترا توضیح میدهد:
«ریزش مقداری مو هنگام شستوشو کاملاً طبیعی است.»
بهطور طبیعی، هر فرد روزانه حدود ۵۰ تا ۱۰۰ تار مو را در چارچوب چرخه طبیعی رشد و ریزش مو از دست میدهد و بخشی از این موها هنگام شستوشو بیشتر دیده میشوند.
اما چیزی که میتوان کاهش داد، شکستن اضافی موها و تحریک پوست سر است که در اثر روش نادرست شستوشو ایجاد میشود.
برای این کار، بهتر است به جای تمرکز صرف بر کاهش دفعات شستوشو، روش شستوشو و نوع محصولات مصرفی را اصلاح کنید.
ایمنترین روش برای شستن مو بدون آسیب رساندن به آن چیست؟
دکتر ماهاپاترا چند توصیه کاربردی برای شستوشوی صحیح مو ارائه میکند:
۱. از آب ولرم استفاده کنید
به جای آب داغ، از آب ولرم استفاده کنید. آب ولرم برای پوست سر و مو ملایمتر است.
۲. شامپوی ملایم انتخاب کنید
شامپویی متناسب با نوع پوست سرتان انتخاب کنید؛ ترجیحاً شامپویی ملایم و بدون سولفات.
۳. پوست سر را محکم نسابید
هنگام شامپو زدن، به جای چنگ زدن یا ساییدن شدید، پوست سر را با نوک انگشتان و بهآرامی ماساژ دهید.
۴. پیش از شستوشو موها را باز کنید
قبل از شستن، گرههای مو را بهآرامی باز کنید. این کار باعث میشود هنگام شانه کردن موهای خیس، فشار و کشش کمتری به آنها وارد شود؛ زیرا موهای خیس شکنندهتر هستند.
۵. موها را با حوله نسابید
بعد از شستوشو، به جای مالش شدید، موها را با یک حوله نرم بهآرامی خشک کنید.
۶. استفاده از حرارت و مدلهای کشیده را محدود کنید
استفاده زیاد از وسایل حرارتی برای حالت دادن مو و همچنین بستن موها به شکل بسیار سفت میتواند فشار بیشتری به تارهای مو وارد کند.
دکتر ماهاپاترا در پایان به نکته مهم دیگری اشاره میکند:
«اگر ریزش مو بهطور غیرعادی شدید یا مداوم شده است، بهتر است برای بررسی علل زمینهای مانند کمبودهای تغذیهای، مشکلات تیروئید یا استرس با پزشک مشورت کنید و صرفاً تصور نکنید که علت آن شستن مو است.»
چرا روش شستن مو مهمتر از تعداد دفعات شستوشو است؟
آسان است که تعداد دفعات شستن مو در هفته را مقصر بدانیم. اما توضیحات دکتر ماهاپاترا توجه ما را به نکته مهمتری جلب میکند:
موضوع اصلی این نیست که چند بار موهایتان را میشویید؛ بلکه مهم است که چگونه آنها را میشویید.
آب داغ، حوله زبر، ساییدن شدید و شامپوهای قوی میتوانند آسیب بسیار بیشتری ایجاد کنند تا صرفاً شستن روزانه مو.
بنابراین اگر شستوشوی روزانه برای نوع مو و پوست سر شما مناسب است، لزوماً دلیلی برای ترس از آن وجود ندارد؛ مهم این است که این کار را با روش صحیح و محصولات مناسب انجام دهید.
نتیجهگیری
شستن روزانه مو آنطور که بسیاری از افراد تصور میکنند، دشمن مو نیست.
ریزش واقعی مو معمولاً بیشتر به روش شستوشو، نوع محصولات مورد استفاده و عوامل زمینهای مرتبط با سلامت بدن مربوط میشود، نه صرفاً تعداد دفعاتی که موهایتان را میشویید.
ریزش تعدادی تار مو هنگام حمام کاملاً طبیعی است و بهتنهایی به معنای ریزش غیرطبیعی مو نیست.
برای داشتن موهایی سالمتر، بهتر است:
* از آب ولرم استفاده کنید.
* شامپوی ملایم و مناسب پوست سرتان انتخاب کنید.
* پوست سر را بهآرامی ماساژ دهید و نسابید.
* موهای خیس را با خشونت شانه نکنید.
* موها را با حوله نسابید.
* استفاده از حرارت و مدلهای موی بسیار سفت را کاهش دهید.
در نهایت، تعداد دفعات شستوشو را بر اساس نیاز پوست سر و نوع موهایتان تنظیم کنید، نه صرفاً ترس از ریزش مو.
اگر ریزش مو شدید، ناگهانی یا طولانیمدت شده است، بهتر است علت آن توسط پزشک یا متخصص پوست و مو بررسی شود.
