نیویورکتایمز نوشت: ترامپ ممکن است بخواهد خاورمیانه را رها کند، اما خاورمیانه او را رها نخواهد کرد.
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: آقای ترامپ در آخر هفته گفت راهبرد جدیدش در قبال ایران این است که «کمسروصدا عمل کند»؛ اظهارنظری که نشان میدهد او میخواهد با اعمال فشار بر ایران، این کشور را به پذیرش توافقی مطلوب وادار کند، بدون آنکه دست به اقدام نظامی گسترده دیگری بزند.
اما یادآوری آشکاری از محدودیت قدرت آمریکا در منطقه از سوی اسرائیل مطرح شد؛ جایی که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، روز یکشنبه اعلام کرد که طرح صلح ترامپ برای غزه را «منتفی میداند».
دو جنگ خاورمیانه نشان دادهاند که ترامپ چقدر مشتاق اعلام پیروزی است و در عین حال، با وجود توان نظامی عظیمی که آمریکا قادر به استقرار آن در منطقه بوده، تا چه اندازه در تحمیل اراده خود بر تحولات ناتوان است.
برایان کاتولیس، پژوهشگر ارشد مؤسسه خاورمیانه در واشنگتن، گفت ترامپ «بهوضوح در تلاش است با نزدیک شدن انتخابات میاندورهای، راهی پیدا کند تا همه این مسائل را کاهش دهد و از شدت آنها بکاهد.» اما به گفته کاتولیس، در عوض «واقعیت دارد محکم به صورتش سیلی میزند.»
ترامپ با مجموعهای از مشکلات مواجه است: کاهش ذخایر تسلیحاتی آمریکا، حکومت ایران که مصمم است هزینههایی به ایالات متحده تحمیل کند، نخستوزیر اسرائیلی که برای انتخاب مجدد خود مبارزه میکند و رأیدهندگان آمریکایی که از افزایش قیمتها در نتیجه جنگ ایران آسیب دیدهاند.
انتخابات میاندورهای نوامبر نیز هر روز نزدیکتر میشود و هزینه سیاسی این آشفتگیها برای ترامپ و جمهوریخواهان را افزایش میدهد.
ترامپ روز یکشنبه در مصاحبهای کوتاه با وبسایت اکسیوس رویکرد «کمسروصدای» خود در قبال ایران را تشریح کرد. او به جای تهدیدهای نظامی جدید گفت: «ما فقط داریم ایران را با تورم شدیدش و این واقعیت که پولی ندارد زیر نظر میگیریم.»
او افزود: «همهچیز درست خواهد شد. همیشه درست میشود. مثل یک بازی شطرنج است.»
ترامپ روز دوشنبه در دفتر بیضیشکل کاخ سفید، با اشاره به توانایی ایران برای ادامه ایجاد اختلال در حرکت کشتیهای تجاری در تنگه هرمز، گفت: «حالا، آیا آنها میتوانند دردسر درست کنند؟ بله، میتوانند دردسر درست کنند. اما ورشکستهاند.»
ترامپ در توصیف حکومت ایران بهعنوان حکومتی تحت فشار اقتصادی، در واقع به وضعیت دشوار خود نیز اشاره میکرد. متوسط قیمت هر گالن بنزین در آمریکا این هفته همچنان بالای ۴ دلار باقی ماند؛ بیش از یک دلار بالاتر از زمانی که آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه بمباران ایران را آغاز کردند.
نظرسنجیها نشان میدهند حتی جمهوریخواهان نیز بهطور فزایندهای از جنگ ایران ناراضی شدهاند و جنبش سیاسی ترامپ بر سر تصمیم او برای آغاز اقدام نظامی دچار شکاف شده است.
سوزان مالونی، متخصص ایران و معاون مؤسسه بروکینگز در واشنگتن، گفت: «فکر نمیکنم رئیسجمهور گزینههای خیلی خوبی داشته باشد.»
او افزود: «اهرمهای فشار علیه ایران، اگرچه واقعی هستند، برای ایرانیها قابل تحملتر و دوامآوردنیتر از فشارهایی هستند که بر اقتصاد آمریکا و محاسبات راهبردی دولت وارد میشوند.»
یک مقام کاخ سفید روز دوشنبه در بیانیهای گفت «اقدامات جسورانه ترامپ» در میدان نبرد در ایران و در عرصه دیپلماسی درباره غزه، امنیت آمریکا را برای سالهای آینده تقویت خواهد کرد.
اولیویا ولز، سخنگوی کاخ سفید، نیز گفت: «سیاستهای شکستخورده اوباما و بایدن با مماشات تعریف میشد. سیاست موفق ترامپ با قدرت آمریکا تعریف میشود.»
غزه؛ جایی که نتانیاهو در برابر ترامپ ایستاد
ترامپ در غزه نیز روز ۳۰ ژوئیه از یک «پیشرفت تاریخی» سخن گفت؛ توافقی چندمرحلهای که بر اساس آن، گروه حماس در نهایت خلع سلاح میشد و اسرائیل از نوار غزه عقبنشینی میکرد.
ترامپ در شبکه اجتماعی تروث سوشال و با استفاده از حروف بزرگ، آن را «تحولی شگفتانگیز» توصیف کرد؛ تحولی که به گفته او «همه میگفتند هرگز امکان تحققش وجود ندارد».
اما در روزهای پس از اعلام طرح ترامپ، حملات مرگبار اسرائیل به غزه افزایش یافت.
سپس نتانیاهو روز یکشنبه با صراحت طرح ترامپ را رد کرد و گفت: «میخواهم اینجا کاملاً روشن باشم — اسرائیل سند ۱۵ مادهای را منتفی میداند.
از نظر برخی تحلیلگران، ماجرای غزه بار دیگر نشاندهنده کاهش نفوذ آمریکا در خاورمیانه پس از جنگ ایران بود؛ جنگی که اکنون وارد ششمین ماه خود شده، در حالی که به نظر نمیرسد هیچیک از اهداف گستردهای که ترامپ تعیین کرده بود، به تحقق نزدیک شده باشد.
بسیاری از اسرائیلیها تلاش ترامپ برای دستیابی به توافق صلح با ایران را نوعی خیانت تلقی کردهاند؛ مسئلهای که برای نتانیاهو، در آستانه انتخابات ماه اکتبر، انگیزه سیاسی ایجاد میکند تا خود را بهعنوان رهبری که در برابر ترامپ ایستادگی میکند، نشان دهد.
کاتولیس گفت ترامپ هم در مورد ایران و هم در مورد اسرائیل، «پویایی قدرت در منطقه را اشتباه ارزیابی کرده است.»
او همچنین به پیمان دفاعی جدید میان ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان اشاره کرد و آن را نشانهای از تلاش کشورهای منطقه برای پوشش دادن ریسکهای خود و متنوع کردن گزینهها در شرایطی دانست که درباره آینده قدرت آمریکا در خاورمیانه تردید وجود دارد.
تنگه هرمز؛ نقطه بازگشت بحران
در ایران، با وجود تلاشهای ترامپ برای پیدا کردن راهی برای خروج از بحران، هر لحظه احتمال شعلهور شدن دوباره خشونت وجود دارد.
ارتش آمریکا همچنان محاصره دریایی بنادر ایران را ادامه داده و روز شنبه اعلام کرد که طی هفتههای اخیر مسیر ۵۳ کشتی تجاری را تغییر داده، دو کشتی را از کار انداخته و سوار دو کشتی دیگر شده است.
همزمان، استقرار گسترده نیروهای آمریکایی در منطقه، از جمله دو گروه ناو هواپیمابر، همچنان ادامه دارد.
بهنام بنطالبلو، کارشناس ایران در بنیاد دفاع از دموکراسیها، با اشاره به تحریمها و محاصره دریایی آمریکا گفت: «این ابزارها اصلاً کمسروصدا نیستند. ایران احتمالاً قرار نیست این اقدامات را بدون واکنش بپذیرد.»
امارات متحده عربی روز شنبه اعلام کرد که یک حمله ایرانی، یک نفتکش متعلق به یکی از شرکتهای نفتی دولتی این کشور را هنگام عبور از تنگه هرمز هدف قرار داده است؛ تنگهای که شریان اصلی انتقال نفت از خلیج فارس به بازارهای جهانی است.
انصارالله، گروه طرفدار ایران در یمن، نیز تهدید کردهاند که انتقال نفت عربستان از طریق دریای سرخ را مسدود خواهند کرد.
یک مقام ارشد ایرانی روز شنبه گفت ایران تنها در صورتی تنگه هرمز را بازگشایی خواهد کرد که آمریکا مجموعه گستردهای از مطالبات، از جمله لغو تحریمها و پایان محاصره را بپذیرد.
محمدباقر ذوالقدر همچنین خواستار پرداخت غرامت جنگی شد؛ موضوعی که باعث شد ترامپ روز دوشنبه در تروث سوشال بنویسد: «من هم به همین ترتیب از ایران غرامت خواهم خواست.»
ترامپ گفت این غرامت باید شامل جبران خسارت بابت افرادی باشد که در «درگیریهای متعدد» ایران کشته یا زخمی شدهاند و همچنین معترضان ایرانی که به دست حکومت کشته شدهاند.
او گفت به مقامهای آمریکایی دستور داده است که در «هرگونه و تمامی مذاکرات آینده» موضوع دریافت این غرامت را دنبال کنند.
آیا مذاکرات مستقیم در جریان است؟
مشخص نیست که ایران و آمریکا در حال مذاکره مستقیم باشند.
با این حال، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، هفته گذشته گفت ایران و عمان در حال گفتوگو هستند و آمریکا نیز در این مذاکرات نقش دارد.
در فضای آنلاین نیز برخی از سرسختترین حامیان تصمیم اولیه ترامپ برای بمباران ایران، روز دوشنبه همچنان خواستار حملات جدید بودند.
مارک لوین، مجری فاکسنیوز، در شبکه X نوشت: «برای کسانی که اینجا و جاهای دیگر در یک دنیای خیالی زندگی میکنند، اقدام نظامی بیشتری لازم خواهد بود. فشار اقتصادی بهتنهایی کافی نیست.»
