پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (Entekhab.ir) : آیا رطوبت و نمِ داخل خانه میتواند علائم آسم را تشدید کند؟ با افزایش رطوبت در فصل بارانهای موسمی، احتمال رشد کپک در محیط خانه بیشتر میشود؛ موضوعی که میتواند برای افراد مبتلا به آسم خطرساز باشد. در ادامه، با روشهای مؤثر برای کنترل آسم در فصل بارندگی و کاهش تماس با عوامل محرک آشنا میشویم.
به گزارش انتخاب و به نقل از انلی مای هلث؛ هر سال میلیونها نفر با فرا رسیدن فصل بارانهای موسمی از کاهش گرمای تابستان استقبال میکنند. اما برای افرادی که به آسم مبتلا هستند، بارندگی میتواند تهدیدی پنهان و کمتر دیدهشده به همراه داشته باشد؛ تهدیدی که در دیوارها، سقفها و گوشههای کمتر مورد توجه خانه شکل میگیرد.
کپک و رطوبت داخل خانه که در فصل بارندگی شرایط بسیار مناسبی برای رشد پیدا میکنند، از عوامل مهمی هستند که میتوانند مشکلات تنفسی را تشدید کنند. این ارتباط پنهان میان رطوبت، کپک و حملات آسمی نیازمند توجه بیشتری است.
برای بررسی این موضوع از دیدگاه تخصصی، با پزشک داخلی گفتوگو شده است.
رطوبت و کپک چگونه آسم را تشدید میکنند؟
دکتر تایال میگوید بیشتر افراد، تشدید آسم را با آلودگی هوای بیرون یا گردههای فصلی مرتبط میدانند، اما این تنها بخشی از ماجراست.
به گفته او، با افزایش رطوبت داخل خانه، هاگهای کپک روی دیوارهای نمدار، کاشیهای حمام، پردهها و حتی تشکها با سرعت بیشتری رشد میکنند. این هاگهای میکروسکوپی بهراحتی وارد دستگاه تنفسی میشوند و در افرادی که راههای هوایی ملتهب و حساس دارند، میتوانند باعث بروز یا تشدید علائمی مانند:
- سرفههای شدید و مکرر
- خسخس سینه
- احساس فشار یا سنگینی در قفسه سینه
- تنگی نفس
- و در موارد شدید، حملات حاد آسم که ممکن است به مراقبتهای اورژانسی نیاز داشته باشند
شوند.
دکتر تایال همچنین درباره یک تصور اشتباه رایج هشدار میدهد: کپک فقط یک مشکل ظاهری و لکهای روی دیوار نیست که با تمیز کردن آن برطرف شود.
قرار گرفتن طولانیمدت در معرض کپک میتواند به تشدید التهاب راههای هوایی کمک کند. بنابراین اگر تنها کپک قابل مشاهده پاک شود اما منبع اصلی رطوبت و نم برطرف نشود، خطر همچنان ادامه خواهد داشت.
چرا آسم در ماههای بارانی بیشتر تشدید میشود؟
به گفته دکتر تایال، عواملی مانند تهویه نامناسب، نشت آب از سقف و دیوارها و خشک کردن لباس در فضای داخل خانه باعث افزایش رطوبت میشوند و محیط مناسبی برای رشد کپک ایجاد میکنند.
ساختمانهای قدیمی که دارای ترک در گچ یا سیستمهای زهکشی مسدود هستند، آسیبپذیری بیشتری دارند. با این حال، حتی خانههای مدرن و کاملاً عایق نیز اگر تهویه مناسبی نداشته باشند، ممکن است رطوبت را در فضای داخلی به دام بیندازند.
چگونه در فصل بارندگی از تشدید آسم جلوگیری کنیم؟
دکتر تایال توصیه میکند به جای اقدامات مقطعی، چند عادت ساده اما مداوم را در طول فصل بارندگی رعایت کنید:
- رطوبت داخل خانه را زیر ۵۰ درصد نگه دارید. استفاده از هواکش یا دستگاه رطوبتگیر میتواند در این زمینه مؤثر باشد.
- نشتیها را سریع برطرف کنید. برای تعمیر سقف یا دیوارهای نمدار تا پایان فصل بارندگی صبر نکنید.
- سطوح مرطوب مانند لبه پنجرهها، گوشههای حمام، دیوارهای نمدار و سطوح آشپزخانه را مرتب خشک و تمیز کنید تا تجمع هاگهای کپک کاهش یابد.
- تهویه مناسب اهمیت زیادی دارد. در زمانهایی که هوا خشکتر است، برای مدت کوتاهی پنجرهها را باز کنید تا رطوبت محبوسشده خارج شود.
- فرشها و وسایل پارچهای بهراحتی رطوبت را در خود نگه میدارند؛ بنابراین آنها را مرتب در هوای مناسب خشک و تهویه کنید و اگر دائماً مرطوب هستند، تعویضشان کنید.
- افراد مبتلا به آسم باید اسپری تسکیندهنده تجویزشده خود را در دسترس داشته باشند و در روزهای بسیار مرطوب، علائم تنفسی خود را با دقت بیشتری زیر نظر بگیرند.
دکتر تایال در پایان میگوید:
در نهایت، کنترل آسم در فصل بارندگی بیشتر از آنکه به معنای دوری از باران باشد، به کنترل شرایط محیط داخل خانه مربوط میشود. کمی توجه و مراقبت نسبت به رطوبت و نم میتواند در طول فصل بارندگی به تنفس راحتتر کمک زیادی کند.
تحقیقات درباره ارتباط فصل بارندگی و آسم چه میگویند؟
یک مطالعه در سال ۲۰۲۵ که در مجله پزشکی BMJ Open منتشر شد، تأثیر الگوهای مختلف آبوهوایی و تغییرات کیفیت هوا بر حملات شدید آسم را بررسی کرد.
پژوهشگران سوابق پزشکی بیش از ۲۶۰۰ بیمار بزرگسال مبتلا به آسم را که بین سالهای ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۴ به دلیل حمله آسم به اورژانس مراجعه کرده بودند، بررسی کردند.
هدف اصلی پژوهش این بود که مشخص شود آیا رویدادهای آبوهوایی خاص در مناطق گرمسیری، از جمله فصل بارندگی موسمی، میتوانند بهطور مستقیم محرک حملات آسم باشند یا خیر.
نتایج نشان داد که تعداد مراجعه افراد برای دریافت مراقبتهای اورژانسی به دلیل آسم، در فصل بارندگی موسمی شمالشرقی به شکل قابلتوجهی افزایش یافته است.
نکته جالب این بود که این افزایش حملات آسم در شرایطی رخ داده که سطح کلی آلودگی هوا در این دوره حتی پایینتر بوده است.
این یافته نشان میدهد که تغییرات خاص آبوهوایی در فصل بارندگی ممکن است بهطور مستقیم راههای هوایی را تحریک کنند و افزایش حملات آسم لزوماً فقط به آلودگی هوا یا مهدود مربوط نیست.
این مطالعه همچنین نشان داد که تغییرات میزان بارندگی، رطوبت بالا و نوسانات دما میتوانند راههای هوایی حساس را مستعد التهاب، تورم و تنگشدن بیشتر کنند.
در مجموع، نتایج پژوهش نشان میدهد که هوای مرطوب و متغیر فصل بارندگی موسمی میتواند در بروز حملات جدی تنفسی نقش داشته باشد.
جمعبندی
فصل بارندگی موسمی اگرچه گرمای طاقتفرسای تابستان را کاهش میدهد، اما افزایش رطوبت میتواند شرایط ایدهآلی برای رشد کپک و ایجاد نم در محیط خانه فراهم کند؛ عواملی که ممکن است علائم آسم را تشدید کنند.
کنترل رطوبت داخل خانه، بهبود تهویه، برطرف کردن سریع نشتیها و جلوگیری از رشد کپک میتواند خطر تشدید علائم تنفسی را کاهش دهد.
اگر به آسم مبتلا هستید، در فصل بارندگی نسبت به محیط اطراف خود هوشیار باشید و داروهای تجویزشده، بهویژه داروی تسکیندهنده، را طبق دستور پزشک در دسترس داشته باشید. این اقدامات ساده میتوانند به شما کمک کنند ماههای بارانی را با مشکلات تنفسی کمتر و ایمنی بیشتر پشت سر بگذارید.