برخی علائم شایع ممکن است در نگاه اول بیاهمیت به نظر برسند، اما دانستن اینکه چه زمانی باید آنها را جدی گرفت، میتواند از سلامت قلب شما محافظت کند. در ادامه، ۷ نشانه مهم را که نباید نادیده بگیرید، بررسی میکنیم.
به گزارش انتخاب و به نقل از انلی مای هلث؛ مشکلات قلبی همیشه با درد شدید و ناگهانی قفسه سینه شروع نمیشوند. در برخی افراد، علائم هشداردهنده ممکن است خفیف، مبهم یا بهراحتی به استرس، خستگی، ترشکردن معده یا افزایش سن نسبت داده شوند. این موضوع اهمیت زیادی دارد، زیرا علائم قلبی در افراد مختلف میتوانند متفاوت باشند و گاهی پیش از بروز یک مشکل جدی قلبی، نشانههای ظریفی ظاهر میشوند.
۱. تنگی نفس هنگام انجام فعالیتهای معمول
تنگی نفس بعد از ورزش شدید معمولاً طبیعی است. اما اگر هنگام راه رفتن، بالا رفتن از چند پله یا انجام کارهای روزمره خانه، بیشتر از حد معمول دچار تنگی نفس میشوید، ممکن است این وضعیت یک علامت هشداردهنده باشد.
برخی بیماریهای قلبی میتوانند توانایی قلب برای پمپاژ مؤثر خون را کاهش دهند. در نتیجه، ممکن است مایعات در ریهها تجمع پیدا کنند و تنفس دشوار شود.
البته تنگی نفس میتواند در اثر بیماریهای ریوی، کمخونی، عفونتها و بسیاری از مشکلات دیگر نیز ایجاد شود. بااینحال، اگر تنگی نفس بهتازگی شروع شده، در حال تشدید است یا همراه با ناراحتی قفسه سینه، سرگیجه یا خستگی غیرعادی رخ میدهد، باید از نظر پزشکی بررسی شود.
۲. ناراحتی غیرعادی یا مداوم در قفسه سینه
درد قفسه سینه یکی از شناختهشدهترین علائم مشکلات قلبی است، اما ناراحتی قلبی همیشه به شکل درد شدید احساس نمیشود. بعضی افراد آن را به صورتهای زیر توصیف میکنند:
* احساس فشار یا گرفتگی
* سنگینی در قفسه سینه
* سوزش
* احساس فشرده شدن قفسه سینه
* احساس اینکه چیزی روی قفسه سینه قرار گرفته است
این ناراحتی ممکن است به بازو، شانه، پشت، گردن یا فک نیز انتشار پیدا کند.
ناراحتی قفسه سینه که هنگام فعالیت بدنی یا استرس عاطفی ایجاد میشود و با استراحت کاهش پیدا میکند، میتواند نشانه آنژین قلبی باشد.
درد یا فشار ناگهانی و شدید قفسه سینه، بهویژه اگر همراه با تعریق، تهوع یا تنگی نفس باشد، ممکن است نشانه حمله قلبی باشد و به مراقبت اورژانسی نیاز دارد.
۳. خستگی شدید و غیرقابل توضیح
همه ما بعد از یک روز شلوغ احساس خستگی میکنیم. اما خستگی مداوم یا غیرعادی که با میزان فعالیت شما تناسب ندارد، باید مورد توجه قرار گیرد.
برخی افراد، بهویژه زنان و سالمندان، ممکن است پیش از بروز یک مشکل قلبی یا همزمان با آن، به جای درد واضح قفسه سینه، خستگی غیرمعمول را تجربه کنند.
اگر انجام فعالیتهای معمول زندگی ناگهان برایتان بسیار خستهکننده شده یا خستگی شما با تنگی نفس، سرگیجه یا ناراحتی قفسه سینه همراه است، با پزشک مشورت کنید.
البته خستگی مداوم میتواند دلایل بسیار دیگری مانند کمخونی، مشکلات تیروئید، خواب نامناسب و عفونتها نیز داشته باشد؛ بنابراین نباید هر نوع خستگی را به بیماری قلبی نسبت داد.
۴. سرگیجه یا احساس غش کردن
گاهی احساس سبکی سر میتواند در اثر بلند شدن ناگهانی، کمآبی بدن یا مدت طولانی غذا نخوردن ایجاد شود.
اما سرگیجههای مکرر، احساس نزدیک بودن به غش یا غش کردن، بهویژه هنگام ورزش، گاهی میتواند نشانه اختلال در ریتم قلب یا مشکلات قلبیعروقی دیگر باشد.
اختلال در ریتم قلب ممکن است باعث شود قلب بیش از حد سریع، بیش از حد آهسته یا نامنظم بتپد و در نتیجه برای مدتی جریان خون کافی به مغز نرسد.
غش کردن هنگام فعالیت بدنی اهمیت ویژهای دارد و باید در اسرع وقت بررسی پزشکی شود.
۵. تورم مچ پا یا پاها
تورم پا و مچ پا بعد از مدت طولانی ایستادن، در هوای گرم یا پس از ساعتها نشستن شایع است.
اما تورم مداوم و بدون علت مشخص، گاهی میتواند با نارسایی قلبی مرتبط باشد. زمانی که قلب نتواند خون را بهخوبی پمپاژ کند، ممکن است مایعات در قسمتهای پایین بدن تجمع پیدا کنند.
تورم ناشی از مشکلات قلبی معمولاً در هر دو پا دیده میشود و ممکن است همراه با تنگی نفس، خستگی یا دشواری در تنفس هنگام دراز کشیدن باشد.
در مقابل، تورم ناگهانی فقط در یک پا، بهخصوص اگر همراه با درد، گرمی یا قرمزی باشد، میتواند دلایل دیگری داشته باشد و نیازمند ارزیابی پزشکی است.
۶. تپش، کوبش یا ضربان نامنظم قلب
ممکن است گاهی پس از ورزش، مصرف کافئین، هیجان یا استرس متوجه سریعتر شدن ضربان قلب خود شوید. این حالت معمولاً موقتی است.
اما تکرار احساس تپش قلب، کوبش، لرزش یا نامنظم بودن ضربان ممکن است نشانه آریتمی یا اختلال در ریتم قلب باشد.
برخی آریتمیها بیخطر هستند، اما بعضی از آنها میتوانند خطر عوارضی مانند سکته مغزی یا نارسایی قلبی را افزایش دهند.
توجه کنید که این حالت هر چند وقت یکبار اتفاق میافتد، چقدر طول میکشد و آیا همراه با درد قفسه سینه، تنگی نفس، سرگیجه یا غش کردن است یا خیر.
۷. درد یا ناراحتی در فک، پشت، شانه یا بازو
مشکلات قلبی همیشه باعث درد مستقیم در ناحیه قلب نمیشوند.
هنگام حمله قلبی، ناراحتی ممکن است از قفسه سینه به یک یا هر دو بازو، شانهها، پشت، گردن یا فک انتشار پیدا کند. بعضی افراد حتی بدون احساس درد واضح در قفسه سینه، این ناراحتی را تجربه میکنند.
به همین دلیل، علائم مرتبط با قلب گاهی بهراحتی با کشیدگی عضلانی، سوءهاضمه یا مشکلات دندان اشتباه گرفته میشوند.
درد ناگهانی و غیرقابل توضیح در این نواحی، بهخصوص اگر همراه با تعریق، تهوع، تنگی نفس یا احساس فشار در قفسه سینه باشد، باید یک وضعیت اورژانسی در نظر گرفته شود.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر احتمال میدهید دچار حمله قلبی شدهاید، منتظر شدیدتر شدن علائم نمانید. در صورت بروز فشار یا درد جدید و شدید در قفسه سینه، بهویژه اگر چند دقیقه ادامه داشته باشد یا با علائم زیر همراه شود، باید فوراً تحت مراقبت پزشکی اورژانسی قرار بگیرید:
* تنگی نفس
* عرق سرد
* تهوع یا استفراغ
* ضعف شدید
* سرگیجه یا غش کردن
* انتشار درد به بازو، پشت، گردن یا فک
درمان سریع حمله قلبی میتواند میزان آسیب به عضله قلب را کاهش دهد.
علائم را به ترش کردن معده یا استرس نسبت ندهید
یکی از چالشهای اصلی در تشخیص مشکلات قلبی این است که علائم آنها میتوانند شبیه مشکلات شایع و کمخطر باشند.
سوزش قفسه سینه ممکن است با ترش کردن اشتباه گرفته شود. خستگی ممکن است به خواب نامناسب نسبت داده شود. تنگی نفس ممکن است ناشی از کمتحرکی تصور شود و تپش قلب نیز ممکن است به اضطراب نسبت داده شود.
این توضیحات ممکن است گاهی درست باشند، اما علائم جدید، مداوم، رو به تشدید یا غیرمعمول باید بهدرستی بررسی شوند؛ بهخصوص اگر فرد عوامل خطر بیماری قلبی مانند دیابت، فشار خون بالا، کلسترول بالا، سیگار کشیدن، اضافهوزن یا سابقه خانوادگی بیماری قلبی داشته باشد.
چگونه از قلب خود محافظت کنیم؟
توجه به علائم تنها یکی از بخشهای مراقبت از سلامت قلب است. برای کاهش خطر بیماریهای قلبیعروقی میتوانید:
* فشار خون و کلسترول خود را کنترل کنید.
* در صورت ابتلا به دیابت، قند خون را بهخوبی مدیریت کنید.
* رژیم غذایی متعادل و سرشار از سبزیجات، میوهها، غلات کامل و سایر مواد غذایی کمفرآوریشده داشته باشید.
* بهطور منظم ورزش کنید.
* از مصرف دخانیات خودداری کنید.
* وزن خود را در محدوده سالم نگه دارید.
* خواب کافی داشته باشید.
* استرس طولانیمدت را مدیریت کنید.
با افزایش سن یا وجود عوامل خطر بیماریهای قلبیعروقی، انجام معاینات و بررسیهای منظم اهمیت بیشتری پیدا میکند.
جمعبندی
بیماری قلبی همیشه با درد شدید و ناگهانی قفسه سینه خود را نشان نمیدهد. تنگی نفس غیرعادی، خستگی مداوم، سرگیجه، تورم پاها، تپش قلب و دردهای غیرقابل توضیح نیز گاهی میتوانند از علائم هشداردهنده باشند؛ بهخصوص زمانی که این علائم جدید باشند یا همزمان با یکدیگر رخ دهند.
قرار نیست با مشاهده هر درد یا خستگی، دچار نگرانی شویم؛ نکته مهم این است که بدانیم چه زمانی یک علامت برای ما غیرعادی است، مرتب تکرار میشود یا بهتدریج شدت میگیرد.
وقتی صحبت از سلامت قلب است، جدی گرفتن یک علامت نگرانکننده بسیار بهتر از این است که تصور کنیم خودبهخود برطرف خواهد شد.
