فایننشال تایمز نوشت: بانک مرکزی عربستان از برنامهای تحت رهبری پکن خارج شده است؛ برنامهای که بخشی از تلاشهای چین برای ایجاد یک نظام پرداخت فرامرزی جایگزین دلار است.
به گزارش انتخاب، عربستان سعودی از برنامه ارز دیجیتال mBridge تحت رهبری پکن خارج شده است؛ برنامهای که بخشی از تلاشهای چین برای توسعه یک نظام پرداخت فرامرزی جایگزین نظام مبتنی بر دلار محسوب میشود.
پلتفرم mBridge در آمریکا بحثبرانگیز شده است؛ زیرا نگرانیهایی وجود دارد مبنی بر اینکه مشارکتکنندگان بتوانند از آن برای دور زدن نظامهای متعارف پرداخت تحت سلطه دلار، مانند سوئیفت (SWIFT)، استفاده کنند.
این پلتفرم جدید که قرار است بهزودی بهصورت تجاری راهاندازی شود، از فناوری بلاکچین برای انجام مستقیم تراکنشها میان بانکهای مرکزی و با استفاده از ارزهای دیجیتال ملی آنها بهره میگیرد. این امر زمان و هزینه تراکنشهای ارزی را کاهش میدهد و نقش دلار را بهعنوان ارز واسطه کمرنگ میکند
عربستان سعودی که از متحدان دیرینه آمریکا در خاورمیانه است، در سال ۲۰۲۴ به یکی از مشارکتکنندگان فعال این پلتفرم تبدیل شد و به چین، هنگکنگ، تایلند، امارات متحده عربی و بانک تسویههای بینالمللی (BIS) پیوست.
ریاض در پاسخ به پرسش فایننشال تایمز تأیید کرد که سال گذشته از این پروژه خارج شده است و گفت این اقدام بخشی از «برنامه اولیه» عربستان بوده است. خروج ریاض پیش از این بهصورت عمومی اعلام نشده بود.
وقتی از یک فرد مطلع از این موضوع پرسیده شد که آیا بانک مرکزی عربستان (SAMA) برای خروج از این برنامه تحت فشار آمریکا قرار گرفته است، او گفت «نادرست است که از این تصمیم نتیجهگیری گستردهتری» صورت گیرد، زیرا مشارکت عربستان در این پروژه از ابتدا محدود بوده است.
بانک تسویههای بینالمللی نیز در اکتبر ۲۰۲۴ از این پلتفرم خارج شد. فایننشال تایمز پیشتر گزارش داده بود که واشنگتن برای خروج BIS از این پروژه فشار وارد کرده است.
آگوستین کارستنز، مدیرکل وقت BIS، بعداً گفت این نهاد از پروژه «فارغالتحصیل شد» و پروژه را به دست بانکهای مرکزی طرف مشارکت سپرد؛ نه به این دلیل که پروژه شکست خورده بود و نه به دلایل سیاسی.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، کشورهای عضو بریکس را تهدید کرده است که اگر به دنبال ایجاد جایگزینهایی برای دلار باشند، با تعرفههای ۱۰۰ درصدی روبهرو خواهند شد.
همچنین دلیپ سینگ، معاون وقت مشاور امنیت ملی کاخ سفید در امور اقتصاد بینالملل در دولت جو بایدن، اوایل سال گذشته گفته بود که چین میتواند «اهرم نفوذ بسیار زیادی» در تعیین استانداردهای این پلتفرم، از جمله در زمینه حریم خصوصی، امنیت، قابلیت همکاری و اجرای تحریمهای آمریکا، به دست آورد.
اسوار پراساد، استاد دانشگاه کرنل و عضو ارشد مؤسسه بروکینگز، گفت بسیاری از متحدان آمریکا، ابتکارهایی مانند mBridge را برای اقتصادهای خود و کاهش وابستگی بیش از حد به نظام مالی جهانی تحت سلطه دلار مفید میدانند.
پراساد گفت: «اما آنها در عین حال بهشدت نسبت به واکنش آمریکا در برابر ابتکارهایی که از نظر واشنگتن ممکن است اهمیت دلار را کاهش دهند و حتی بدتر از آن، نقش رنمینبی چین را در نظام مالی بینالمللی افزایش دهند، حساس هستند.»
او افزود که عقبنشینی از چنین ابتکارهایی به معنای «مقدم دانستن احتیاط بر جسارت» است، با توجه به مزایای بالقوه این نوآوریهای مالی.
بانک مرکزی عربستان در بیانیهای که در اختیار فایننشال تایمز قرار داد، اعلام کرد که در چارچوب تحقیقات خود درباره ارزهای دیجیتال بانک مرکزی (CBDC)، ابتدا در سال ۲۰۲۳ و «زیر چتر BIS» بهعنوان یک عضو ناظر به mBridge پیوسته است.
این بانک سپس در سال ۲۰۲۴ در تلاشها برای توسعه نسخه پایه این پلتفرم، که در ادبیات تجاری به آن «محصول حداقلی قابلعرضه» (Minimum Viable Product یا MVP) گفته میشود، و همچنین ایجاد یک «اثبات مفهوم» (Proof of Concept یا PoC) مشارکت کرد.
بانک مرکزی عربستان اعلام کرد: «همانطور که برنامهریزی شده بود، SAMA در ۱۳ مه ۲۰۲۵ با موفقیت اثبات مفهوم mBridge خود را تکمیل کرد. پس از تکمیل PoC، SAMA دیگر عضو مشارکتکننده mBridge نیست.»
یک فرد دیگر مطلع از این وضعیت نیز تأیید کرد که بانک مرکزی عربستان دیگر تمایلی ندارد بهصورت عمومی در این پروژه حضور داشته باشد، اما افزود که این بانک همچنان به شکل غیرعلنیتر به تعامل با پروژه ادامه میدهد.
از میان سایر بانکهای مرکزی مشارکتکننده در این برنامه، بانک تایلند، بانک مرکزی امارات متحده عربی، بانک خلق چین (PBoC) و اداره پولی هنگکنگ حاضر به اظهارنظر نشدند.
اداره پولی ماکائو نیز امسال به این پلتفرم پیوست و در ماه ژوئن این سامانه را راهاندازی کرد.
