گاهی آنقدر خستهایم که ورزش کردن آخرین کاری است که دلمان میخواهد انجام دهیم. حتی ممکن است هنگام دویدن، سرعتمان آنقدر کم باشد که بیشتر شبیه راه رفتن به نظر برسد. اما یک مطالعه جدید نشان میدهد همین دویدن بسیار آهسته هم میتواند برای مغز مفید باشد.
به گزارش انتخاب و به نقل از ساینس الرت؛ این پژوهش برای نخستین بار نشان داده است که حتی دویدن با کمترین سرعت نیز میتواند در کوتاهمدت باعث بهبود خلقوخو و تقویت عملکردهای اجرایی مغز شود؛ عملکردهایی که بخش پیشپیشانی مغز نقش مهمی در آنها دارد.
پژوهشگران دانشگاه تسوکوبا در ژاپن این آزمایش را روی ۲۴ فرد جوان و سالم انجام دادند. شرکتکنندگان به مدت ۱۰ دقیقه روی تردمیل با سرعتی آهسته، حدود ۳ تا ۶ کیلومتر در ساعت، دویدند.
ضربان قلب آنها در طول تمرین بهطور میانگین بین ۱۰۴ تا ۱۰۷ ضربه در دقیقه بود.
پس از این ۱۰ دقیقه دویدن، شرکتکنندگان نسبت به زمانی که ۱۰ دقیقه بدون حرکت نشسته بودند، احساس هوشیاری و لذت بیشتری داشتند. همچنین عملکرد آنها در آزمایشهایی که توجه و کنترل خود را ارزیابی میکرد، بهتر شد و واکنشهای سریعتری نشان دادند.
پژوهشگران همزمان با انجام این آزمایشها، میزان تغییرات اکسیژن خون در سطح مغز را اندازهگیری کردند. نتایج نشان داد پس از دویدن، جریان خون غنی از اکسیژن در دو ناحیه از بخش پیشپیشانی سمت چپ مغز افزایش پیدا کرده است؛ ناحیهای که با خلقوخو و تواناییهای شناختی ارتباط دارد.
مطالعات قبلی نیز نشان داده بودند که ۱۰ دقیقه دویدن با شدت متوسط میتواند فعالیت بخش پیشپیشانی مغز را افزایش دهد. اما مطالعه جدید نشان میدهد این فواید لزوماً به ورزشهای شدید و پرتحرک محدود نمیشوند و حتی دویدن بسیار آهسته هم میتواند اثرات مثبتی داشته باشد.
البته این پژوهش محدودیتهایی دارد. تعداد شرکتکنندگان کم بود و پژوهشگران تأثیر دویدن را مستقیماً با راه رفتن مقایسه نکردند. همچنین مشخص نیست که این اثرات در بلندمدت نیز باقی میمانند یا نه.
یکی از توضیحهای احتمالی برای این نتایج، تحریک شبکههای عصبی مرتبط با بخش پیشپیشانی مغز است. پژوهشگران همچنین احتمال دیگری را مطرح کردهاند: حرکت منظم سر هنگام دویدن.
در هنگام دویدن، سر با هر قدم حرکتهای ریتمیکی دارد. مطالعات روی حیوانات نشان دادهاند که این حرکت ممکن است بهنوعی مغز را تحریک کند. در این مطالعه نیز مشخص شد هرچه حرکت سر هنگام دویدن بیشتر بود، افزایش احساس لذت پس از ورزش نیز بیشتر بود.
پژوهشگران میگویند این موضوع میتواند یکی از مکانیسمهایی باشد که توضیح میدهد چرا حتی دویدن بسیار آهسته میتواند در کوتاهمدت روی خلقوخو و عملکرد مغز تأثیر مثبت بگذارد.
در مجموع، یافتههای این مطالعه نشان میدهد برای بهرهمند شدن از برخی فواید ذهنی دویدن، لزوماً لازم نیست با سرعت زیاد یا شدت بالا بدویم. حتی یک دویدن ۱۰ دقیقهای و بسیار آهسته نیز ممکن است به هوشیاری بیشتر، خلقوخو بهتر و عملکرد شناختی بهتر کمک کند.
این پژوهش در مجله Imaging Neuroscience منتشر شده است.
