جنگ سوم و تجاوز نظامی اخیر آمریکا به ایران وارد روز هشتاد و یکم شد. در حالی که از روز آتش بس نقض شده میان دو کشور ۱۷۶ روز میگذرد، بنیامین نتانیاهو، ادعا کرد: ما نشانههایی داریم که دشمنان ما در آستانه انتخابات تلاش خواهند کرد به ما حمله کنند. i۲۴ هم مدعی شد که آمریکا نیز با این ارزیابی نتانیاهو همنظر است. به گفته این شبکه اسرائیلی، این ارزیابی، هم ایران و هم نیروهای متحد آن را شامل میشود.
تحولات مربوط به جنگ، آتش بس و مذاکره در روز گذشته را از لینک زیر بخوانید:
اخبار مربوط به روز هشتاد و یکم جنگ سوم و روز صد و هفتاد و ششم آتش بس (۶ مهر ۱۴۰۵) به شرح زیر است:
نیروهای نظامی آمریکا قرار است امروز چهارشنبه، پس از دو دهه حضور و مداخله نظامی در عراق، پایگاههای خود در این کشور را ترک کنند؛ حضوری که به کشته شدن صدها هزار غیر نظامی عراقی و هزاران نظامی آمریکایی منجر شد.
به گزارش انتخاب، یک مقام آمریکایی به وال استریت ژورنال گفت واشنگتن بر اهمیت حفظ حاکمیت عراق و جلوگیری از حملات گروههای مسلح مورد حمایت ایران از خاک این کشور تأکید کرده است.
یک مقام پنتاگون نیز به این روزنامه گفت آمریکا در حال پایان دادن به عملیات رسمی نظامی خود در عراق است، اما توانمندیهای اطلاعاتی، شناسایی و دیگر ظرفیتهای خود را در منطقه حفظ خواهد کرد؛ قابلیتهایی که میتوان از آنها در داخل عراق نیز استفاده کرد.
یک مقام دفاعی آمریکا گفت ارتش این کشور تجهیزات و نیروهای خود را پیش از پایان مهلت مقرر، از اربیل به صورت هوایی منتقل کرده است.
در همین حال، مقامهای کنونی و سابق آمریکایی گفتند شماری از تفنگداران دریایی آمریکا برای حفاظت از نمایندگیهای دیپلماتیک این کشور در عراق باقی خواهند ماند.
به گفته این مقامها، ارتش آمریکا پیشتر یک سامانه موشکی پاتریوت را که در اطراف اربیل مستقر بود خارج کرده و احتمالاً سامانههای پدافند هوایی باقیمانده خود را بر حفاظت از سفارت آمریکا در بغداد و کنسولگری این کشور در اربیل متمرکز خواهد کرد.
انتقال نیروها به اردن
واشنگتنپست نیز به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داد نیروهای باقیمانده آمریکا در عراق به اردن منتقل خواهند شد؛ جایی که مقر مأموریت جاری برای مقابله با نیروهای داعش است.
یکی از این مقامها که نخواست نامش فاش شود، گفت این مأموریت از اردن ادامه خواهد یافت و پنتاگون اعلام کرده است که نیروهای آمریکایی از آنجا قادر خواهند بود علیه عناصر مسلحی که تهدیدی برای نیروها و منافع آمریکا محسوب میشوند، عملیات انجام دهند.
نیروهای آمریکایی در اردن بر مقابله با داعش تمرکز خواهند کرد. این مقام آمریکایی گفت: «اگر این گروه گسترش پیدا کند و به چیزی فراتر از کنترل عراق و سوریه تبدیل شود و آنها از ما کمک بخواهند، ما وارد عمل خواهیم شد و به آنها کمک خواهیم کرد.»
واکنش ایران
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، ماه گذشته در جریان سفر دیپلماتیک خود به بغداد که شامل بازدید از محل [شهادت] سردار قاسم سلیمانی، فرمانده ایرانی نیز بود، به خروج نیروهای آمریکایی واکنش نشان داد.
او در یک نشست خبری گفت: «جبهه مقاومت اکنون پیروز است.»
ادامه خلع سلاح گروههای مسلح
قرار بود خروج نیروهای آمریکایی در ۳۰ سپتامبر با خلع سلاح گروههای مسلح همزمان شود؛ گروههایی که تا حد زیادی درخواستها برای انحلال خود را نادیده گرفته یا با آن مخالفت کردهاند.
علی الزیدی، نخستوزیر عراق، اعلام کرده است که جدول زمانی خلع سلاح این گروهها تا ژوئن ۲۰۲۷ تمدید شده است.
والاستریت ژورنال در گزارشی مفصل درباره خروج آمریکا از عراق، به نقل از سخنگوی ارتش عراق نوشت که برخی گروههای مسلح سلاحهای خود را تحویل دادهاند و برخی دیگر نیز قصد دارند چنین کاری انجام دهند.
خروج آمریکا در واقع اجرای توافقی است که دولت جو بایدن در سال ۲۰۲۴ برای پایان دادن به حضور نظامی آمریکا در عراق تا سال جاری میلادی منعقد کرده بود.
یک مقام آمریکایی گفت حدود ۱۵۰۰ نیروی آمریکایی و عضو ائتلاف بینالمللی ضد داعش در مجموع در عراق حضور داشتند که نیروها پیش از مهلت نهایی ۳۰ سپتامبر، مواضع خود را ادغام کرده و از عراق خارج شدند.
تهاجم آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳ خسارات انسانی و مادی گستردهای بر جای گذاشت که آثار آن برای نسلها ادامه خواهد داشت. بر اساس آمار پروژه «هزینه جنگ» دانشگاه براون، بین زمان حمله و سال ۲۰۲۳، حداکثر ۲۱۰ هزار غیرنظامی عراقی کشته شدند. همچنین ۴۵۹۹ نفر از نیروهای نظامی آمریکا جان خود را از دست دادند.
منبع: الجزیره، واشنگتنپست و والاستریت ژورنال
رویترز نوشت: عباس عراقچی پاسخ آمریکا به پیشنهاد «طرح هفتروزه» را دریافت کرده است. عراقچی امروز در تهران درباره پاسخ آمریکا به این پیشنهاد گفتوگو خواهد کرد.
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: اختلاف اصلی میان آمریکا و ایران بر سر ترتیب اجرای گامها است، نه بر سر مفاد و عناصر طرح هفتروزه.
عباس عراقچی و تیم مذاکرهکننده او شامگاه گذشته در دوحه با میانجیهای قطری دیدار کردند.
یک مقام آگاه گفت: سندی که ایران و آمریکا در حال مذاکره درباره آن هستند، طرحی هفتروزه برای ایجاد اعتماد و بازگشت به نسخهای تقویتشده از توافق تفاهمنامه را تشریح میکند.
رویترز نوشت: ایالتهای آمریکا در واکنش به افزایش قیمت بنزین و گازوئیل ناشی از جنگ تحت رهبری آمریکا علیه ایران و ادامه درگیریها در اوکراین، مجموعهای از اقدامات را برای مهار قیمت سوخت در پیش گرفتهاند.
به گزارش انتخاب، ایالتهایی مانند جورجیا، ایندیانا و کنتاکی تلاش میکنند مالیاتهای اعمالشده در جایگاههای سوخت را کاهش دهند، در حالی که کالیفرنیا و میشیگان دامنه انواع سوخت مجاز برای فروش را افزایش دادهاند. در مونتانا، نبراسکا و داکوتای جنوبی نیز مقامها تا زمانی که فشار بر عرضه ادامه دارد، محدودیتهای حملونقل سوخت و کالاهای کشاورزی را کاهش دادهاند.
همزمان، کاخ سفید در حال بررسی تسهیل مقررات مربوط به فروش گازوئیل قرمز است. این نوع سوخت معمولاً برای مصارف خارج از جاده، از جمله فعالیتهای کشاورزی، استفاده میشود و از پرداخت بیشتر مالیاتهای فدرال سوخت معاف است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، هفته گذشته گفت از ممنوعیت صادرات گازوئیل آمریکا برای کمک به تثبیت بازار داخلی حمایت میکند.
رهبر جریان حکمت ملی عراق اعلام کرد که تفاهم بغداد با واشنگتن به عراق کمک کرد تا شرکتهای هواپیمایی ایرانی از تحریمهای آمریکا مستثنا شوند.
مدیرکل آژانس اتمی بامداد چهارشنبه مدعی شد که این سازمان آماده است تا فوراً بازرسان خود را برای ازسرگیری فعالیت به ایران بفرستد.
گروسی در مصاحبه با شبکه «ریانووستی» ادعا کرد که آژانس اتمی آماده است تا فوراً بازرسان خود را برای ازسرگیری فعالیت به ایران بفرستد.
وی در پاسخ به سوالی درمورد زمان احتمالی از سرگیری کامل کار متخصصان آژانس اتمی در ایران، گفت: «فوراً - اگر از ما خواسته شود، حتی فردا».
ریانووستی از گروسی خواست تا مشخص کند که این موضوع چقدر واقعبینانه است و او اظهار داشت که بازرسان آژانس همین الان هم آماده اقدام هستند.
مدیرکل آژانس اتمی اضافه کرد: «ما دقیقاً میدانیم کجا برویم و چه کار کنیم. اینها فقط حرف نیستند: ما واقعاً این توانایی را داریم. تیمهای ما آمادهاند تا فوراً عازم شوند».
المانیتور نوشت: نخستوزیر اسرائیل توانست اماراتیها را یک ماه پیش از انتخابات اسرائیل متقاعد کند که میزبان او باشند، اما ابوظبی نیز مانند دیگر پایتختهای عربی، همزمان با رقبای سیاسی نتانیاهو در تماس است.
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: فشار بیوقفهای که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، برای ترتیب دادن دیدار با محمد بن زاید، رئیسجمهور امارات، وارد کرد، سرانجام نتیجه داد و او روز یکشنبه به ابوظبی سفر کرد. با این حال، منابع بلندپایه اسرائیلی به «المونیتور» گفتند که با نزدیک شدن انتخابات اسرائیل در ۲۷ اکتبر، اماراتیها همزمان در تلاش هستند با رقبای سیاسی نتانیاهو نیز ارتباط برقرار کنند.
این منابع گفتند نتانیاهو برای دیدار با رهبر امارات که تمایلی به این دیدار نداشت، فشار زیادی وارد کرد.
این سفر در ابتدا محرمانه نگه داشته شد و تنها پس از آنکه رسانههای اسرائیلی درباره آن گزارش دادند، بهطور علنی تأیید شد. مقامهای اماراتی از نتانیاهو در فرودگاه استقبال کردند، اما هیچ کنفرانس خبری برگزار نشد، هیچ فرصتی برای گرفتن عکس مشترک فراهم نشد و درباره این دیدار تقریباً چهار ساعته نیز بیانیه مشترکی صادر نشد.
به گفته منابع، نتانیاهو علاقه زیادی داشت این دیدار علنی شود. رئیس موساد، «رومن گافمن»، مشاور امنیت ملی، «شموئل بن عزرا»، منشی نظامی نخستوزیر، «گای مارکیزنو»، رئیس بخش امنیتی شاباک و همسر نخستوزیر، سارا نتانیاهو، او را در این سفر همراهی کردند.
نتانیاهو در ماه مه فاش کرده بود که به امارات سفر کرده و با شیخ محمد دیدار کرده است، اما وزارت خارجه امارات وقوع چنین دیداری را تکذیب کرده بود.
این بار، مقامهای اماراتی و دفتر نتانیاهو این دیدار را تأیید کردند و گفتند مذاکرات بر تقویت روابط دوجانبه و بررسی چالشها و تهدیدهای منطقهای متمرکز بوده است.
منابع سیاسی گفتند نتانیاهو میخواست با این سفر این تصویر را در میان رأیدهندگان اسرائیلی ایجاد کند که یک رهبر جهانی است که در عرصه بینالمللی منزوی نیست و همچنان روابط سطح بالایی با شرکای خود در کشورهای عربی خلیج فارس دارد.
یک منبع دیپلماتیک که از جزئیات سفر نخستوزیر اسرائیل در روز یکشنبه به امارات مطلع بود، به شرط ناشناس ماندن به «المانیتور» گفت تلاش نتانیاهو برای ترتیب دادن این دیدار بسیار شدید بود و «شامل تماسهای تلفنی میان مقامهای دو طرف، ارتباطات از طریق بازیگران منطقهای و پیامهایی درباره اهمیت همکاری امنیتی دوجانبه در حال حاضر و در آینده» میشد.
منابع سیاسی گفتند نتانیاهو برای دیدار با شریک اسرائیلی خود در خلیج فارس تلاش کرد تا بتواند خود را بهعنوان فردی که دیپلماسی سطح بالا انجام میدهد و در تلاش برای احیای تصویر خود بهعنوان یک دولتمرد است، نشان دهد.
امارات متحده عربی در سال ۲۰۲۰ نخستین کشور عرب حوزه خلیج فارس بود که تحت توافقهای ابراهیم با اسرائیل توافق صلح امضا کرد، اما روابط ابوظبی با دولت راست افراطی نتانیاهو سرد و گاه پرتنش بوده است.
روز ۸ سپتامبر، روزنامه «هاآرتص» گزارش جنجالیای منتشر کرد و فاش ساخت که شیخ محمد یک هفته و نیم پیش از حمله حماس در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ با نتانیاهو تماس گرفته و صراحتاً به او هشدار داده بود که نیروهای فلسطینی در حال برنامهریزی برای یک عملیات بزرگ از نوار غزه هستند.
بر اساس گزارشها، نتانیاهو به رهبر امارات گفته بود اسرائیل برای هر احتمالی آماده است، اما این هشدار را با رؤسای دستگاههای امنیتی اسرائیل در میان نگذاشته بود.
رسانههای دیگری از جمله «نیویورکتایمز» نیز این گزارش را تأیید کردهاند. روزنامه «والاستریت ژورنال» روز دوشنبه گزارش داد که عباس کامل، رئیس دستگاه اطلاعات مصر، نیز چند روز پیش از ۷ اکتبر به نتانیاهو درباره احتمال وقوع یک حمله هشدار داده بود، اما نخستوزیر اسرائیل ظاهراً این هشدار را نیز نادیده گرفته است.
به گفته این منبع، نتانیاهو به دلیل حکم بازداشت صادرشده از سوی دیوان کیفری بینالمللی برای محاکمه به اتهام جنایات جنگی، در بیشتر کشورهای اروپایی مورد استقبال قرار نمیگیرد. همچنین روابط او با بیشتر رهبران خاورمیانه به دلیل جنگهای ایران و غزه پرتنش است.
روزنامه «جروزالم پست» با استناد به دو منبع مطلع از مذاکرات، در ۳ سپتامبر گزارش داد که مقامهای ارشد عرب با نزدیکان آیزنکوت گفتوگو کردهاند و همچنان با دیگر چهرههای سیاسی بالقوه اسرائیل، از جمله بنت و لاپید، در تماس هستند.
یک نظرسنجی که روز یکشنبه از سوی شبکه عمومی اسرائیل، «کان»، منتشر شد، پیشبینی میکند حزب «یشار» به رهبری آیزنکوت ۲۳ کرسی از مجموع ۱۲۰ کرسی کنست را به دست آورد؛ در حالی که حزب لیکود به رهبری نتانیاهو ۲۱ کرسی خواهد داشت.
میزبان بیمیل
منبع دیپلماتیک به «المانیتور» گفت سفر نتانیاهو در ابتدا برای هفته ۱۴ سپتامبر برنامهریزی شده بود.
این منبع گفت: «اماراتیها تلاش کردند از این سفر اجتناب کنند یا آن را به تعویق بیندازند و سرانجام یک ساعت پیش از زمان حرکت نتانیاهو و همسرش از تلآویو، سفر لغو شد؛ با این بهانه که شیخ محمد ناگهان مجبور شده است پایتخت را ترک کند.»
یک منبع اماراتی که او نیز به شرط ناشناس ماندن سخن گفت، به «المانیتور» اعلام کرد رهبر امارات در آن زمان اصلاً پایتخت را ترک نکرده بود.
وقتی در آن زمان از این منبع پرسیده شد که آیا شیخ محمد در نهایت میزبان نتانیاهو خواهد بود یا خیر، او پاسخ داد: «گفتنش دشوار است. بستگی به میزان فشار دارد. از نظر ما، این سفر غیرضروری است.»
یک منبع دیپلماتیک دیگر اماراتی که خواست نامش فاش نشود، گفت سفر کوتاه نتانیاهو به امارات شامل گفتوگو درباره مسائل امنیتی و دیپلماتیک بود.
او گفت: «اما نمیشد متوجه تمایل نتانیاهو برای آن نشد که شیخ محمد تکذیب قانعکنندهتری درباره آن تماس هشداردهنده صادر کند.»
امارات تاکنون گزارش مربوط به آن هشدار را نه تأیید و نه تکذیب کرده است.
به گزارش «المایتور»، بخش عمده دیدار نتانیاهو در ابوظبی بر موضوع ایران متمرکز بود.
منبع دیپلماتیک اسرائیلی گفت: «آنها همچنین درباره حوثیها و تهدید فزاینده آنها علیه عربستان سعودی و کشورهای خلیج فارس گفتوگو کردند.»
یک دیپلمات سابق اسرائیلی در گفتوگو گفت حمایت امنیتی اسرائیل از امارات، از جمله سامانههای رهگیری موشک و پهپاد، قابلیتهای هشدار زودهنگام و تبادل اطلاعات، احتمالاً از دلایل اصلی بود که باعث شد شیخ محمد با اکراه با دیدار با نتانیاهو موافقت کند.
او به شرط ناشناس ماندن گفت: «شیخ محمد این تجمل را ندارد که روی شکست نتانیاهو در انتخابات شرطبندی کند. ایران قرار نیست از این منطقه برود و امارات در فاصلهای بسیار نزدیک از آن، ناچار به زندگی در کنار ایران است.»
او افزود: «اسرائیل تنها بیمهنامهای است که در حال حاضر در منطقه وجود دارد.»
رویترز نوشت: نتانیاهو در امارات با مقامات عربستان سعودی دیدار نکرده است.
به گزارش انتخاب، یک مقام ارشد سعودی گفت: نتانیاهو در جریان سفر اخیر خود به امارات متحده عربی، با هیچ مقام سعودی دیدار نکرده است.
وزیر دفاع پاکستان تاکید کرد که اسلامآباد بر اساس پیمان دفاع مشترک مکه، برای دفاع از عربستان در برابر حملات یمن از هر وسیله در دسترس خود استفاده خواهد کرد.
اکسیوس مدعی شد: تلاشهای این هفته میانجیگران قطری برای دستیابی به یک پیشرفت دیپلماتیک میان آمریکا و ایران، پیشرفت چندانی نداشته است؛ به گفته سه منبع مطلع از مذاکرات، هیچیک از دو طرف حاضر نیستند از مواضع خود کوتاه بیایند.
به گزارش «انتخاب»، در ادامه این مطلب آمده است: این بنبست، این باور را در هر دو طرف تقویت کرده که احتمال ازسرگیری درگیری نظامی در حال افزایش است. مقامهای آمریکایی معتقدند رئیسجمهور ترامپ ممکن است پس از انتخابات میاندورهای، دستور ازسرگیری عملیات نظامی گسترده را صادر کند.
به گفته دو منبع، مقامهای قطری همچنان به تلاشهای خود ادامه خواهند داد، اما بهطور فزایندهای از مواضع هر دو طرف ناامید شدهاند.
آنچه در حال وقوع است
«علی الثوادی»، میانجی قطری، روز دوشنبه در نیویورک برای چند ساعت با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، و تیم او دیدار کرد.
یک منبع مطلع گفت که در این دیدار، درباره یک پیشنهاد سازش دوصفحهای قطر گفتوگو شد.
به گفته دو منبع دیگر، طرح قطر با هدف رسیدگی همزمان به درخواست ایران برای لغو محاصره دریایی آمریکا و درخواست آمریکا برای امتیازهای هستهای از سوی ایران ارائه شده بود.
عصر دوشنبه، الثوادی در واشنگتن با «جرد کوشنر»، فرستاده ترامپ، و دیگر مقامهای آمریکایی دیدار کرد. «جیدی ونس»، معاون رئیسجمهور آمریکا، نیز در بخشی از این نشست حضور داشت.
کاخ سفید از اظهارنظر درباره این دیدار خودداری کرد.
نکته قابل توجه
صبح دوشنبه، کاخ سفید نسبت به دستیابی به پیشرفت در مذاکرات امیدوار بود.
مقامهای آمریکایی به چند رسانه، از جمله اکسیوس، گفته بودند که مذاکرات «مثبت و سازنده» بوده و ایران «نشان داده است که در مسائل هستهای انعطافپذیر است.»
این مقامها حتی گفته بودند ترامپ حاضر است در ازای برداشتن گامهای مشخص از سوی ایران برای محدود کردن برنامه هستهای خود، با کاهش تحریمها و آزادسازی داراییهای بلوکهشده ایران موافقت کند.
اما چند ساعت بعد، در حالی که مقامهای قطری همچنان در کاخ سفید حضور داشتند، ترامپ در شبکه اجتماعی تروث نوشت که هیچ پیشنهادی به ایران نداده است.
یکی از منابع گفت که روز دوشنبه هیچ پیشرفت قابل توجهی در مذاکرات حاصل نشد.
این منبع گفت: «مذاکرات گیر کرده است. ایرانیها خواستههایی مطرح میکنند که آمریکا نمیتواند بپذیرد و آمریکا فکر میکند در حال پیروز شدن است؛ بنابراین نیازی به مصالحه نمیبیند.»
دیگر میانجیهای منطقهای، از جمله پاکستان و مصر، ایران را تحت فشار قرار دادند تا با امتیازهای هستهای موافقت کند.
اما به گفته یک منبع مطلع دیگر، ایرانیها اعلام کردند که تنها پس از آن حاضرند چنین امتیازهایی را بررسی کنند که آمریکا با بازگشت به تفاهمنامه ژوئن موافقت کند.
i24 نیوز مدعی شد:
به گفته یک مقام اطلاعاتی آمریکا، واشنگتن با ارزیابیای که امروز بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، مطرح کرد، همنظر است؛ مبنی بر اینکه نشانههایی وجود دارد که احتمال دارد پیش از انتخابات پیشرو، حملهای علیه اسرائیل انجام شود.
این ارزیابی، هم ایران و هم نیروهای متحد آن در سراسر خاورمیانه را شامل میشود./انتخاب
تسنیم نوشت: از ساعاتی پیش خبری در شبکههای اجتماعی دست به دست میشود مبنی بر اینکه: سوئد، آلمان، انگلیس، نروژ، فنلاند، دانمارک، ایتالیا و فرانسه از شهروندان خود خواستند فوراً ایران را ترک کنند.
بررسیها از سفارتخانههای این کشورها نشان میدهد که نه سفارت فرانسه، نه انگلیس، نه ایتالیا و نه آلمان و نه سوئد و نروژ و ... در ایران «پیام جدید» صادر نکردهاند. پیامهای منع سفر به ایران یا توصیه به شهروندان برای ترک ایران همان پیامهایی است که ماههاست وجود دارد (از ژانویه سال میلادی فعلی) و امروز هیچ هشدار جدیدی صادر نشده است.
اگرچه احتمال وقوع جنگ گسترده جدید منتفی نیست و اساساً هیچگاه طی ماههای گذشته جنگ متوقف نشده و به شکلهای مختلف ادامه داشته است، اما پیامهای اینچنینی که در فضای مجازی به صورت گسترده منتشر میشود به نظر میرسد که بیش از هرچیز به برنامهریزیها برای دمیدن تلاطمات بیشتر در اقتصاد ایران مربوط است.
