امروز ۳۰ مهر ۱۴۰۵ است و ۲۳۶ روز از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران (۹ اسفند ۱۴۰۴) و آغاز جنگ ۴۰ روزه و همچنین ۱۹۸ روز از زمان آتشبس (۱۸ فروردین ۱۴۰۵) میگذرد؛ آتشبسی که در ۱۷ تیر ۱۴۰۵ نقض شد و آمریکا درگیری نظامی دیگری به ایران تحمیل کرد که ۱۷ روز به طور مداوم به طول انجامید و پس از آن نیز به صورت پراکنده ادامه یافت. روز گذشته، العربیه ادعا کرد که مذاکرات عاصم منیر با هدف گشودن مسیر جدیدی برای مذاکرات انجام شده و او تاکید کرده که تهران باید در پرونده هستهای انعطاف بیشتری نشان دهد.
تحولات مربوط به جنگ، آتش بس و مذاکره در روز گذشته را از لینک زیر بخوانید:
اخبار مربوط به جنگ، آتش بس و مذاکره در روز جاری، ۳۰ مهر ۱۴۰۵ هم به شرح زیر است:
دونالد ترامپ مدعی شد: ما با ایرانیها مذاکره نمیکنیم و به هر حال، بهزودی اتفاقی خواهد افتاد. بیشتر مردم معتقدند که پس از انتخابات در ایران دست به کاری خواهیم زد؛ باید ببینیم چه اتفاقی میافتد.
رئیسجمهور آمریکا طی لفاظیهای جدید خود، مدعی شد: اگر ایران سلاح هستهای داشت، ظرف یک روز یا حتی یک ساعت از آن استفاده میکرد. اگر ایرانیها سلاح هستهای داشتند، ما روی بشکه باروت زندگی میکردیم و زندگیمان کاملاً متفاوت میشد، چون آنها دیوانهاند.
من توافق هستهای ایران را که باراک اوباما منعقد کرده بود، لغو کردم، زیرا آن توافق راه را برای دستیابی ایران به سلاح هستهای هموار میکرد.
او ادعا کرد: ما توانایی ایران برای غنیسازی هستهای را از طریق دو عملیات «چکش نیمهشب» و «خشم حماسی» نابود کردیم.
ترامپ مدعی شد: میتوانیم همین حالا خارج شویم، اما میخواهیم اطمینان حاصل کنیم که دستاوردهایمان برای مدت طولانی پابرجا بمانند. آنچه ارتش ما انجام داده، شگفتانگیز است و ما همچنان محاصره تنگه هرمز را حفظ کردهایم.
قیمت هر بشکه نفت ۱۱۱.۱۶ دلار شد.
نیویورکتایمز نوشت: انتخابات اسرائیل در ۲۷ اکتبر میتواند برنامههای نظامی را پیچیدهتر کند. به گفته کارشناسان، اگر نتانیاهو در انتخابات شکست بخورد، به نخستوزیری موقت تبدیل خواهد شد و آغاز یک جنگ از سوی او دشوار خواهد بود.
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: بااینحال، برخی تحلیلگران معتقدند نتانیاهو ممکن است از احتمال قریبالوقوع حمله مشترک آمریکا و اسرائیل برای اعمال فشار بر رقبای خود استفاده کند و آنها را به پیوستن به یک دولت وحدت ملی برای مدیریت جنگ وادار سازد؛ اقدامی که میتواند حضور او در قدرت را تمدید کند.
پس از حمله حماس به اسرائیل در ۷ اکتبر ۲۰۲۳، نتانیاهو دولت وحدت ملی تشکیل داد و شماری از اعضای مخالفان را برای مشارکت در تصمیمگیریهای امنیت ملی وارد کابینه جنگ کرد.
مازال موالم، مفسر سیاسی اسرائیلی و نویسنده زندگینامه نتانیاهو، گفت: «او میتواند از این وضعیت برای درخواست تشکیل یک دولت اضطراری فراگیر استفاده کند، اما با بدبینی عمیق رقبای سیاسی خود روبهرو خواهد شد.»
*
مقامها میگویند احتمال اندکی وجود دارد که ترامپ تصمیم بگیرد همین ماه کارزار نظامی را آغاز کند؛ بااینحال، دلایل سیاسی متعددی وجود دارد که نشان میدهد او احتمالاً تا پس از انتخابات آمریکا صبر خواهد کرد. یکی از مهمترین این دلایل، وعدهای است که ترامپ در اوایل همین ماه داده بود مبنی بر اینکه پیش از برگزاری انتخابات حملهای انجام نخواهد داد.
ایالات متحده تا اوایل نوامبر تمام توان نظامی موردنیاز خود را مستقر نخواهد کرد. این توان شامل سه ناو هواپیمابر، هزاران تفنگدار دریایی، جنگندهها و نیروهای عملیات ویژه است.
ارتش آمریکا ترجیح میدهد حملات را در پوشش تاریکی شب انجام دهد و در اوایل ماه آینده، ساعات تاریکی در ایران افزایش خواهد یافت.
همچنین نگرانیهایی وجود دارد مبنی بر اینکه جنگ ممکن است به درگیری گستردهتری تبدیل شود. وزارت خارجه آمریکا روز چهارشنبه به کارکنان غیرضروری دولت آمریکا و خانوادههای آنها دستور داد عربستان سعودی را ترک کنند؛ این تصمیم در شرایطی اتخاذ شد که نیروهای انصارالله همچنان به اهدافی در این کشور حمله میکنند.
یکی از مقامهای کاخ سفید روز چهارشنبه اعلام کرد که دولت درباره طرحهای نظامیای که «ممکن است وجود داشته باشند یا نداشته باشند»، اظهارنظر نمیکند.
این مقام افزود که ترامپ برای اطمینان از اینکه ایران نتواند به سلاح هستهای دست پیدا کند، همه گزینهها را روی میز نگه داشته است.
احتمال هدف قرار نگرفتن پالایشگاهها و زیرساختهای نفتی
برخی مقامها میگویند در انتخاب اهداف، از حمله به پالایشگاهها و زیرساختهای نفتی اجتناب خواهد شد؛ زیرا ترامپ بهشدت مایل است از افزایش بیشتر قیمت بنزین جلوگیری کند.
به گفته افرادی که در جریان این برنامهریزیها قرار گرفتهاند، ارتشهای آمریکا و اسرائیل هر دو در حال تدوین طرحهایی برای عملیات علیه برنامه هستهای ایران هستند.
این عملیات ممکن است شامل حمله به کوه کلنگ، معروف به «پیکاکس مانتین» باشد؛ تأسیسات هستهای عمیقاً مدفونی که ایران آن را کوه کلنگ مینامد.
ترامپ هفته گذشته گفت که در حال بررسی استفاده از بمب GBU-43/B MOAB با وزن ۲۲ هزار پوند، معادل حدود ۱۰ تن، علیه این تأسیسات است. این بمب با نام «مادر همه بمبها» شناخته میشود.
مقامها میگویند ترامپ تا حدی به این سلاح علاقهمند شده است که نام مستعار آن، یعنی «مادر همه بمبها»، برایش جذابیت دارد.
اما متخصصان تسلیحاتی میگویند بمب MOAB در بالای سطح زمین منفجر میشود و موج انفجار گستردهای ایجاد میکند؛ بنابراین بعید است بتواند تأسیساتی زیرزمینی مانند پیکاکس را که در ساختاری از جنس گرانیت قرار دارد، نابود کند.
مقامهای نظامی همچنین هشدار میدهند که این بمب باید با هواپیمای ترابری MC-130 که با سرعت کم پرواز میکند، به هدف رسانده شود؛ هواپیمایی که در برابر آتش پدافند ضدهوایی ایران آسیبپذیر خواهد بود.
در هر مرحله از جنگ تاکنون، مقامات ایران کمتر از گذشته به مصالحه تمایل نشان دادهاند؛ زیرا به این باور رسیدهاند که هدف نهایی آمریکا و اسرائیل فروپاشی ایران است.
مقامهای ایرانی میگویند از برنامهریزیهای نظامی آمریکا آگاه هستند و در حال طراحی اهداف و تاکتیکهای جدید برای پاسخگوییاند.
پیمان صالحی، تحلیلگر سیاسی در تهران، گفت اگر کوه کلنگ هدف حمله قرار بگیرد، بخشی از برنامههای تلافیجویانه ایران شامل حمله به پالایشگاههای بزرگ نفت عربستان سعودی، از جمله تأسیسات آرامکو، خواهد بود؛ زیرا چنین حملاتی میتواند بلافاصله قیمت نفت و انرژی را افزایش دهد.
صالحی گفت: «این جنگ به ما فهمانده است که بهترین اهرم فشار برای تحت فشار قرار دادن ترامپ، افزایش قیمت نفت و انرژی است؛ زیرا این کار به مردم آمریکا آسیب خواهد زد.»
مهدی محمدی، مشاور ارشد محمدباقر قالیباف، مذاکرهکننده ایران، این هفته در شبکههای اجتماعی نوشت که این تصور که ایالات متحده بتواند دور دیگری از حملات به ایران را ظرف ۷۲ ساعت به پایان برساند، یک «خیالپردازی» است و این ایران خواهد بود که زمان پایان جنگ را تعیین میکند.
محمدی نوشت: «حملات ما شدیدتر، خلاقانهتر و متفاوتتر خواهد بود. ما مصمم و مطمئن هستیم و برنامهریزیهای مستحکمی انجام شده است.»
نیویورکتایمز نوشت: ازسرگیری درگیریها ممکن است موفقیتی بیش از مرحله نخست جنگ به همراه نداشته باشد؛ ضمن آنکه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، بارها طرحهای بازگشت به عملیات نظامی گسترده را لغو کرده است.
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: نیروهای نظامی آمریکا و اسرائیل طرحهای مشخصی برای ازسرگیری حملات علیه ایران پس از انتخابات میاندورهای آمریکا تدوین کردهاند. این موضوع را مقامهای آمریکایی و افراد دیگری که در جریان رایزنیهای مربوط به این طرحها قرار گرفتهاند، اعلام کردهاند.
همزمان با پیشرفت برنامهریزیها برای اجرای عملیاتی کوتاه اما شدید، ارتشهای آمریکا و اسرائیل دامنه رزمایشهای خود را گسترش دادهاند و با پرواز جنگندهها بر فراز عراق، مانورهای مربوط به حملات هوایی را تمرین میکنند. به گفته مقامهای آمریکایی، پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، این هفته در اسرائیل با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر این کشور، دیدار کرد تا درباره حملات جدید گفتوگو کند.
احتمالاً زیرساختهای انرژی، تأسیسات هستهای و زرادخانه موشکی و پهپادی ایران از جمله اهداف این حملات خواهند بود. برخی مقامها معتقدند یک دور دیگر از حملات گسترده میتواند اقتصاد ایران را به آستانه فروپاشی برساند و این کشور را پس از نزدیک به هشت ماه درگیری، به دادن امتیازهای دیپلماتیک وادار کند.
بااینحال، دلایلی وجود دارد که نسبت به موفقیت بیشتر جنگ ازسرگرفتهشده در مقایسه با مرحله نخست حملات شدید آمریکا و اسرائیل، بین فوریه تا آوریل، تردید ایجاد میکند. آن دور از درگیریها باعث افزایش قیمت انرژی و تورم در سراسر جهان شد، امنیت خاورمیانه را تضعیف کرد و فشار شدیدی بر ذخایر موشکهای رهگیر پنتاگون وارد آورد.
همچنین هنوز بههیچوجه مشخص نیست که ترامپ با حملات تازه موافقت کند. او در طول سال جاری بارها طرحهای بازگشت به عملیات نظامی گسترده را وتو کرده است؛ از جمله در همین ماه، زمانی که ارتشهای آمریکا و اسرائیل تقریباً آماده آغاز حمله بودند.
مقامهای ایرانی وعده دادهاند که این بار دامنه حملات تلافیجویانه خود را فراتر از کشتیهای تجاری و زیرساختهای انرژی در منطقه گسترش دهند و مراکز داده و کابلهای اینترنتی زیر آب را نیز هدف قرار دهند.
آنها میگویند درگیریها نه سریع پایان خواهد یافت و نه محدود باقی خواهد ماند.
درحالیکه ایالات متحده در حال گردآوری زرادخانهای عظیم است که تا اوایل نوامبر بهطور کامل مستقر خواهد شد، تلاشهای دیپلماتیک نیز ادامه دارد. مذاکرهکنندگان آمریکایی از احتمال بازگشت به جنگ بهعنوان اهرم فشاری علیه ایران استفاده میکنند تا در زمینه مطالبات واشنگتن درباره برنامه هستهای ایران و کنترل تنگه هرمز پیشرفت حاصل شود.
بااینحال، مذاکرهکنندگان ایران تاکنون حاضر نشدهاند درباره برنامه هستهای امتیازی بدهند و اصرار دارند که رسیدگی به این موضوع به مراحل بعدی مذاکرات موکول شود.
برخی از برنامهریزان آمریکایی اطمینان دارند که یک کارزار نظامی فشرده سهروزه میتواند خسارت اقتصادی کافی به ایران وارد کند و موضع این کشور را تغییر دهد.
اما مقامهای آمریکایی بارها پیشبینی کردهاند که ایران فروخواهد پاشید؛ درحالیکه مقامهای دیگر کشورهای غربی خاطرنشان کردهاند که دولت ایران تاکنون توانسته است در برابر فشارهای اقتصادی مقاومت کند.
او که اکنون در مؤسسه واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک فعالیت میکند، افزود: «نه ترامپ و نه نتانیاهو توضیح قانعکنندهای ارائه نکردهاند که نشان دهد چرا جنگ بیشتر میتواند این معضل راهبردی را در منطقهای که هر روز بیثباتتر و گرفتار درگیریهای بیشتری میشود، تغییر دهد.»
فارس نوشت: ۴ کشتی هدفقرارگرفته توسط سپاه در شمال خلیج فارس، متعلق به آمریکا بودهاند یا برای یک شرکت آمریکایی بار جابهجا میکردهاند.
همچنین ۳ کشتی دیگر شب گذشته در مسیر غیرمجاز در جنوب تنگهٔ هرمز، پساز برخورد با مینهای هوشمند دریایی منفجر شدند.
متن اطلاعیه روابط عمومی نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به شرح زیر است:
بسم الله قاصم الجبارین
ملت قهرمان و بپاخاسته ایران اسلامی؛
آفرین بر شما که با ایستادگی جانانه در صحنه، قوت قلب رزمندگان اسلام هستید و موجب خواری و یاس دشمنان ایران عزیز شدهاید.
دریادلان نیروی دریایی سپاه با این پشتوانه عظیم ملی کماکان تنگه هرمز را مدیریت و کنترل میکنند.
همچنین شب گذشته 3 کشتی متخلف با برخورد با مین در غرب تنگه هرمز دچار سانحه و حریق شده، متوقف گردید.
و ما النصر الا من عند الله العزیز الحکیم
دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا ادعا کرد او میخواهد مطمئن شود وضعیت فعلی برای مدت طولانی درباره ایران دوام خواهد آورد.
به گزارش انتخاب، ترامپ درباره ایران ادعا کرد: «ما میتوانیم همین حالا خارج شویم، اما میخواهیم مطمئن شویم که این وضعیت برای مدت طولانی دوام میآورد.»
وزارت خارجه آمریکا گزارشها را اصلاح و اعلام کرد: تنها به کارکنان غیراضطراری دولت آمریکا و اعضای خانواده آنها در عربستان سعودی دستور داده شده است این کشور را ترک کنند؛ تصمیمی که با استناد به افزایش تهدیدهای انصارالله علیه زیرساختهای غیرنظامی اتخاذ شده است.