امروز ۵ آبان ۱۴۰۵ است و ۲۴۱ روز از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران (۹ اسفند ۱۴۰۴) و آغاز جنگ ۴۰ روزه و همچنین ۲۰۳ روز از زمان آتش‌بس (۱۸ فروردین ۱۴۰۵) می‌گذرد؛ آتش‌بسی که در ۱۷ تیر ۱۴۰۵ نقض شد و آمریکا درگیری نظامی دیگری به ایران تحمیل کرد که ۱۷ روز به طور مداوم به طول انجامید و پس از آن نیز به صورت پراکنده ادامه یافت. روز گذشته، مقامات پاکستان، ترکیه و عربستان به تهران سفر و با مقامات ایرانی دیدار کردند. به گفته اسرائیل هیوم، وزیر دفاع عربستان پیشنهاد داده از طریق تهران، یک میلیارد دلار به انصارالله برای آتش‌بس پرداخت کند.
تحولات مربوط به جنگ، آتش بس و مذاکره در روز گذشته را از لینک زیر بخوانید:
اخبار مربوط به جنگ، آتش بس و مذاکره در روز جاری، ۵ آبان ۱۴۰۵ هم به شرح زیر است:
وزارت امور خارجه عربستان سعودی هدف از سفر وزیر دفاع این کشور و نمایندگان کشورهای امضاکننده توافق نظامی سه‌جانبه به تهران را تقویت گفت‌وگو و حمایت از راه‌حل‌های دیپلماتیک عنوان کرد.
نیویورک‌تایمز نوشت: عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان در سفری کم‌سابقه به‌طور مشترک به تهران رفتند؛ این در حالی است که گزارش‌ها حاکی از آن است که آمریکا و اسرائیل در حال تدوین طرح‌هایی برای ازسرگیری حملات علیه ایران هستند.
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: نمایندگان ارشد عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان روز دوشنبه در تهران، پایتخت ایران، با مقام‌های ایرانی دیدار کردند؛ این دیدار در شرایطی انجام شد که نگرانی‌ها درباره احتمال حملات جدید آمریکا و اسرائیل به ایران در آینده‌ای نزدیک به‌طور گسترده افزایش یافته است.
علی باقری‌کنی، معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، به گفته شبکه خبری دولتی ایران، پرس‌تی‌وی، اعلام کرد که هدف این دیدارها تقویت امنیت منطقه‌ای است.
این سفر تازه‌ترین مورد از مجموعه تلاش‌های دیپلماتیک میانجی‌گران منطقه‌ای برای جلوگیری از تشدید دوباره بحران و بی‌ثباتی در خاورمیانه است. به گفته مقام‌های آمریکایی و افرادی که در جریان رایزنی‌ها قرار گرفته‌اند، مقام‌های آمریکایی و اسرائیلی در حال تدوین طرح‌هایی برای حمله احتمالی به ایران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در هفته آینده هستند.
هم‌زمان، درگیری عربستان سعودی با نیروهای انصار الله طرفدار ایران در یمن نیز طی هفته‌های اخیر به‌سرعت تشدید شده است. دو طرف حملات مرگ‌باری را علیه یکدیگر انجام داده‌اند که از جمله اهداف آن‌ها فرودگاه‌ها و تأسیسات نفتی در اطراف عربستان بوده است.
عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان امسال توافق‌نامه جدید دفاع جمعی موسوم به «پیمان مکه» را تشکیل دادند. مذاکرات روز دوشنبه نخستین نشست مشترک در سطح عالی این سه کشور با ایران از زمان تشدید درگیری عربستان و حوثی‌ها محسوب می‌شود.
وزیر دفاع عربستان سعودی، شاهزاده خالد بن سلمان، نماینده این کشور در مذاکرات است. این موضوع در بیانیه وزارت خارجه عربستان اعلام شده است. به گزارش رسانه‌های دولتی ایران، شاهزاده خالد را در سفر به تهران، فیلد مارشال عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، و همچنین ابراهیم کالین، رئیس سازمان اطلاعات ملی ترکیه، همراهی می‌کنند.
یک روز پیش از آن نیز میانجی‌گران قطری به تهران سفر کردند تا به گفته اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، برای دستیابی به توافقی میان آمریکا و ایران و جلوگیری از آغاز دوباره جنگ منطقه‌ای تلاش کنند. هفته گذشته نیز عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، در چارچوب تلاش‌های دیپلماتیک به تهران سفر کرده بود.
یک مقام خلیج فارس که به شرط ناشناس ماندن درباره مذاکرات صحبت کرد، گفت که گفتوگوهای روز دوشنبه در راستای حمایت از تلاش‌های میانجی‌گران قطری و پاکستانی انجام می‌شود و هدف از آن، تا حدی، ترغیب ایران به نشان دادن انعطاف‌پذیری کافی برای دستیابی به راه‌حلی دیپلماتیک با آمریکا است.
میانجی‌گران قطری در حال کار روی توافقی میان آمریکا و ایران هستند که بر اساس آن، دو طرف طی یک دوره پنج‌روزه مجموعه‌ای از امتیازها را به یکدیگر ارائه دهند. این موضوع را دو دیپلمات آگاه از مذاکرات اعلام کردند.
به گفته این دو دیپلمات، در چارچوب این امتیازدهی‌ها، ایران تنگه هرمز را که گذرگاهی حیاتی برای حمل‌ونقل انرژی در خلیج فارس است، به روی کشتیرانی تجاری باز خواهد کرد و آمریکا نیز محاصره دریایی بنادر ایران را که بحران اقتصادی این کشور را تشدید کرده است، لغو خواهد کرد.
این دو دیپلمات گفتند که مهم‌ترین مانع بر سر راه دستیابی به این توافق، تعیین زمان اجرای امتیازهای هر یک از طرفین بوده است. آن‌ها افزودند که میانجی‌گران تلاش کرده‌اند ایران را متقاعد کنند در مرحله نخست توافق، در زمینه برنامه هسته‌ای خود امتیازی ارائه دهد.
ایران بارها اعلام کرده است که از واگذاری بخشی از ذخایر اورانیوم غنی‌شده خود خودداری خواهد کرد. محسن رضایی نیز هفته گذشته تأکید کرد که «حتی یک ذره از مواد هسته‌ای غنی‌شده» از ایران خارج نخواهد شد.
سفر مقام‌های ارشد سعودی به تهران، در شرایطی که تنش‌ها میان دو کشور به‌شدت افزایش یافته، اقدامی قابل‌توجه در مسیر تعامل دیپلماتیک به شمار می‌رود؛ به‌ویژه آنکه عربستان با حملات تقریباً روزانه حوثی‌های طرفدار ایران روبه‌رو است.
اعزام شاهزاده خالد بن سلمان، برادر ولیعهد عربستان و فرستاده مورد اعتماد او، نشان می‌دهد که رهبری سعودی در پی جلوگیری از دور تازه‌ای از جنگ میان آمریکا، اسرائیل و ایران است؛ جنگی که می‌تواند موج جدیدی از حملات ایران علیه عربستان را به دنبال داشته باشد، آن هم در شرایطی که ریاض هم‌زمان با حوثی‌ها نیز درگیر است.
پیمان مکه در ماه اوت امضا شد؛ در شرایطی که کشورهای خاورمیانه در بحبوحه تردیدها درباره میزان اتکاپذیری حمایت‌های امنیتی آمریکا، به دنبال راه‌های جدیدی برای تأمین امنیت خود بوده‌اند.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، روز دوشنبه در نشست خبری خود در تهران گفت: «از نگاه ما، همین واقعیت که کشورهای منطقه در پی ایجاد، یا دست‌کم بررسی سازوکارهای امنیت منطقه‌ای بر اساس منافع و ملاحظات خود هستند، تحول مثبتی است.»
یک نماینده عرب کنست اسرائیل گفت: با توجه به شرایط کنونی، «گادی آیزنکوت» نزدیک‌ترین گزینه به تشکیل دولت است.
به گزارش انتخاب، احمد الطیبی، نماینده عرب کنست اسرائیل گفت: انتخابات کنست سرنوشت‌ساز است و با انتخابات قبلی تفاوت دارد. تداوم دولت نتانیاهو پیامدهای فاجعه‌باری خواهد داشت.
او بیان کرد: فهرست مشترک عربی ممکن است باعث شکست احزاب راست افراطی شود.
الطیبی اظهار کرد: فرصت واقعی برای تغییر دولت نتانیاهو وجود دارد. با توجه به شرایط کنونی، گادی آیزنکوت نزدیک‌ترین گزینه به تشکیل دولت است.
او ادامه داد: نتانیاهو می‌کوشد با تشکیل یک دولت انتقالی در قدرت باقی بماند.
رویترز نوشت: بر اساس نظرسنجی رویترز/ایپسوس که روز دوشنبه به پایان رسید، میزان محبوبیت عمومی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، با یک واحد درصد افزایش نسبت به پایین‌ترین سطح تاریخی خود در هفته گذشته، به ۳۲ درصد رسید. این نظرسنجی در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای سوم نوامبر انجام شده است؛ انتخاباتی که تعیین خواهد کرد کدام حزب کنترل کنگره را در اختیار خواهد داشت.
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: جمهوری‌خواهانِ هم‌حزب ترامپ برای حفظ اکثریت حزب خود در مجلس نمایندگان و سنا تلاش می‌کنند.
این نظرسنجی سراسری پنج‌روزه همچنین نشان داد که رأی‌دهندگان ثبت‌نام‌شده، در پاسخ به این پرسش که در انتخابات کنگره به کدام حزب رأی خواهند داد ــ پرسشی که به «رأی‌گیری عمومی حزبی» (Generic Ballot) معروف است ــ به‌طور کلی دموکرات‌ها را با نسبت ۴۷ به ۳۶ درصد به جمهوری‌خواهان ترجیح می‌دهند. حدود ۱۱ درصد از پاسخ‌دهندگان گفتند که اگر انتخابات همین امروز برگزار می‌شد، نمی‌دانستند به چه کسی رأی می‌دادند.
فاصله ۱۱ واحد درصدی میان دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان، یک واحد درصد کمتر از فاصله‌ای بود که در نظرسنجی رویترز/ایپسوس با پایان میدانی ۱۹ اکتبر ثبت شده بود.
در نظرسنجی جدید، از رأی‌دهندگان مردد همچنین پرسیده شد که تمایل بیشتری به کدام حزب دارند. با احتساب پاسخ‌های آن‌ها، رقابت سراسری اندکی فشرده‌تر به نظر می‌رسد؛ به‌طوری‌که دموکرات‌ها با نسبت ۵۰ به ۴۱ درصد و اختلاف ۹ واحد درصدی پیشتاز هستند.
از دست دادن کنترل هر یک از دو مجلس کنگره می‌تواند پیشبرد دستور کار ترامپ را در دو سال پایانی دوره دوم ریاست‌جمهوری او برای جمهوری‌خواهان دشوارتر کند.
نظرسنجی‌های موسوم به «رأی‌گیری عمومی حزبی»، نظرسنجی‌های سراسری هستند که دیدگاهی کلی درباره ترجیح پاسخ‌دهندگان برای حزب حاکم بر کنگره ارائه می‌کنند. این نظرسنجی‌ها تصویری از گرایش عمومی افکار عمومی در سطح ملی به دست می‌دهند، اما تفاوت‌ها و پیچیدگی‌های رقابت‌های ایالت‌به‌ایالت و حوزه‌به‌حوزه را که تعیین‌کننده کنترل سنا و مجلس نمایندگان هستند، منعکس نمی‌کنند. جمهوری‌خواهان در این رقابت‌ها از برخی مزیت‌های ساختاری برخوردارند.
تحلیلگران سیاسی عموماً معتقدند دموکرات‌ها شانس خوبی برای به دست گرفتن کنترل مجلس نمایندگان دارند، اما برای تصاحب سنا با مسیر دشوارتری روبه‌رو هستند.
پیش از آغاز جنگ، نظرسنجی‌های رویترز/ایپسوس نشان می‌داد که رأی‌دهندگان، جمهوری‌خواهان را در مقایسه با دموکرات‌ها برای مدیریت اقتصاد آمریکا مناسب‌تر می‌دانستند.
اما در تازه‌ترین نظرسنجی، ۳۷ درصد از رأی‌دهندگان گفتند که دموکرات‌ها رویکرد اقتصادی بهتری دارند؛ درحالی‌که ۳۳ درصد جمهوری‌خواهان را در این زمینه ترجیح دادند.
این نظرسنجی همچنین نشان داد که رأی‌دهندگان دموکرات برای شرکت در انتخابات اشتیاق بیشتری دارند. ۴۶ درصد از دموکرات‌ها گفتند که برای انتخابات میان‌دوره‌ای «بسیار مشتاق» هستند؛ درحالی‌که این رقم در میان جمهوری‌خواهان ۳۰ درصد بود.
نظرسنجی رویترز/ایپسوس به‌صورت آنلاین انجام شد و پاسخ‌های یک‌هزار و ۶۷۹ بزرگسال آمریکایی، از جمله یک‌هزار و ۲۸۰ رأی‌دهنده ثبت‌نام‌شده، را گردآوری کرد. حاشیه خطای نظرسنجی برای کل بزرگسالان ۲ واحد درصد و برای رأی‌دهندگان ثبت‌نام‌شده ۳ واحد درصد بود.
نیویورک‌تایمز نوشت: به گفته مقام‌های اسرائیلی، بنیامین نتانیاهو پیش از انتخابات اسرائیل برای انجام حمله‌ای جدید به ایران تلاش کرد، اما با مخالفت فرماندهان نظامی روبه‌رو شد.
به گزارش انتخاب، ایال زامیر، رئیس ستاد کل ارتش اسرائیل، نیازی فوری به حمله نمی‌دید و نگران بود که انجام عملیاتی جداگانه و کم‌سروصداتر، واکنش تلافی‌جویانه ایران را در پی داشته باشد.
ازسرگیری درگیری‌ها می‌توانست به‌طور بالقوه باعث به تعویق افتادن انتخابات یا ایجاد مانع در تلاش‌های مخالفان برای تشکیل دولت پس از انتخابات شود.
آویگدور لیبرمن، سیاستمدار مخالف نتانیاهو، خواستار آغاز تحقیقات درباره اتهام خیانت شد و نتانیاهو را متهم کرد که از ترس شکست در انتخابات، جان سربازان را به خطر می‌اندازد.
دونالد جی ترامپ رئیس‌جمهور ایالات متحده ادعا کرد که ایران تا پیش از حملات آمریکا، به ساخت سلاح هسته‌ای نزدیک بوده است.
به گزارش انتخاب، ترامپ مدعی شد: ما جنگ با ایران را آغاز نکردیم؛ ایران جنگ را با ما آغاز کرد. اشکالی ندارد اگر این جمله را نقل‌قول کنم؟ این حرف حقیقت دارد.
رئیس‌جمهور آمریکا ادعا کرد: ایران سلاح‌های فوق‌العاده‌ای می‌سازد. مردم بسیار باهوشی هستند، اما ما حسابی آن‌ها را شکست دادیم. ایران اکنون موشکی دارد که عملاً به اروپا می‌رسد. قرار نبود چنین موشکی داشته باشند. ما گفتیم: این‌ها این موشک را از کجا آورده‌اند، لعنتی؟
او مدعی شد: آن‌ها می‌توانستند سن‌دیگو، لس‌آنجلس و شهرهای ما را هم هدف قرار دهند. بنابراین، یک نفر باید این کار را انجام می‌داد و این کار باید سریع انجام می‌شد، چون آن‌ها فقط دو هفته با دستیابی به سلاح هسته‌ای فاصله داشتند. ما احتمالاً بزرگ‌ترین محاصره دریایی تاریخ را برقرار کرده‌ایم؛ هیچ‌کس هرگز چیزی شبیه به آن ندیده است.
ترامپ با بیان اینکه ما یک آتش‌بس کوچک برقرار کردیم که من هیچ‌وقت چندان از آن خوشم نمی‌آمد. آن را اتلاف وقت می‌دانستم، ادعا کرد: یک آتش‌بس کوتاه برقرار کردیم و اجازه دادیم چند کشتی وارد شوند و، می‌دانید، بیایند و کارشان را انجام دهند؛ چون می‌خواستیم رفتار دوستانه‌ای داشته باشیم. از نظر من، آتش‌بس فقط اتلاف وقت بود.
رئیس‌جمهور آمریکا مدعی شد: فکر می‌کردم قیمت نفت خیلی، خیلی بیشتر از این افزایش پیدا خواهد کرد و کاملاً آماده بودم که این اتفاق را رقم بزنم. ما واقعاً چاره‌ای نداشتیم. این کار باید مدت‌ها پیش انجام می‌شد.
معاون رئیس‌جمهور آمریکا ادعا کرد که قیمت انرژی در زمان رئیس‌جمهور قبلی و به دلیل جنگ اوکراین افزایش پیدا کرده است.
جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا شامگاه دوشنبه طی یک تجمع انتخاباتی در شهر بلگرید واقع در ایالت مونتانا ادعا کرد: یادتان هست در سال ۲۰۲۲، وقتی روسیه به اوکراین حمله کرد و قیمت بنزین سر به فلک کشید؟! قیمت بنزین هر بار که یک دیکتاتور تصمیم می‌گیرد بدخلقی کند، سر به فلک می‌کشد.
طبق گزارش نشریه هیل، معاون رئیس‌جمهور آمریکا در ادامه با اشاره به جو بایدن، رئیس‌جمهور سابق آمریکا گفت: می‌خواهم کمی با رای‌دهندگان بی‌پروا صحبت کنم. خیلی‌ها می‌گویند که قیمت بنزین خیلی بالاست. اما قیمت انرژی همچنین در زمان بایدن و آغاز جنگ اوکراین افزایش یافت. من با این موافقم، اما به یاد داشته باشید، بیایید فقط در مورد قیمت بنزین صحبت کنیم، به یاد داشته باشید، در سال ۲۰۲۲، زمانی که روسیه به اوکراین حمله کرد قیمت بنزین به شدت افزایش یافت.
ونس با انتقاد از رویکرد دموکرات‌ها گفت: آنچه دموکرات‌ها را متحد می‌کند عشق به کشور نیست، بلکه تمایل به زانو زدن است. اکنون امنیت داخلی کشور مدیون بسته شدن مرزها از سوی رئیس‌جمهور ترامپ است.
او مجددا افزود: ضمنا، قیمت بنزین خیلی بیشتر از امروز افزایش یافته است. در سال ۱۹۷۹ به شدت افزایش یافت. در سال ۲۰۰۱ به شدت افزایش یافت. در سال ۲۰۰۷ نیز به شدت افزایش یافت.
معاون دونالد ترامپ اذعان کرد: رای‌دهندگان بدون شک فشار را در پمپ بنزین احساس می‌کنند، چرا که قیمت یک گالن بنزین بدون سرب امروز ۴۰ درصد بیشتر از سال گذشته است. قیمت یک گالن گازوئیل تقریبا ۷۵ درصد افزایش یافته است.
ایرنا: وزیر امور خارجه عمان با انتقاد از سیاست قدرت‌های خارجی برای کنار گذاشتن ایران از ترتیبات امنیتی خلیج فارس و معرفی تهران به‌عنوان تهدید منطقه‌ای، تأکید کرد که هرگونه ساختار امنیتی بدون مشارکت ایران ممکن نیست.
بدر بن حمد البوسعیدی وزیر امور خارجه عمان روز دوشنبه طی سخنانی در دانشگاه کمبریج با عنوان «امنیت فراگیر در خلیج فارس» تصریح کرد: «شاید زیان‌بارترین اولویتی که از خارج بر منطقه تحمیل شده، الزام به کنار گذاشتن ایران بوده است. نه‌فقط کنار گذاشتن ایران، بلکه بدتر از آن، معرفی این کشور به‌عنوان تهدیدی که امنیت منطقه باید در برابر آن سازمان‌دهی شود»
وی افزود: به جای ایجاد یک ساختار امنیتی واقعی برای حفظ روابط باثبات میان هشت کشور خلیج فارس، نظام منطقه‌ای بی‌ثباتی شکل گرفته که بر این تصور کاملاً نادرست استوار است که میان ایران و کشورهای عربی خلیج فارس خصومتی بنیادین وجود دارد.
وزیر خارجه عمان با رد این تصور تأکید کرد: «چنین خصومت بنیادینی وجود ندارد. البته مشکلاتی وجود دارد، اما واقعیت آشکار این است که عرب‌ها و ایرانی‌ها قرن‌ها در کنار یکدیگر و در صلح در اطراف خلیج فارس زندگی کرده‌اند.»
البوسعیدی ادامه داد: «مسئله این نیست که شما با ایران دوست هستید یا دشمن. امروز ایران یک واقعیت است، با ۹۳ میلیون نفر جمعیت و سه هزار سال تاریخ و تقریباً نیمی از سواحل خلیج فارس. هرگونه ساختار امنیتی در خلیج فارس که ایران را دربر نگیرد، ذاتاً بی‌ثبات و از اساس معیوب است.»
وی خاطرنشان کرد که تحولات اخیر هزینه سنگین تداوم تصور نادرست خصومت با ایران و سیاست کنار گذاشتن این کشور از ترتیبات امنیتی منطقه را آشکار کرده است.
رئیس دستگاه دیپلماسی عمان با بیان اینکه ایران نزدیک به نیم قرن به‌صورت نظام‌مند از ایفای نقش معنادار در ترتیبات امنیتی خلیج فارس محروم شده است، تصریح کرد که این سیاست پیامدهای عمیقاً منفی نه‌تنها برای ایران، بلکه برای کل منطقه داشته است.
وی با بیان اینکه تلاش برای متقاعد کردن دوستان و متحدان خارج از منطقه برای درک این واقعیت که ایران دشمن یا تهدیدی علیه امنیت منطقه‌ای نیست، ممکن است بی ارزش نباشد، تصریح کرد: «اما این کار ضروری نیست، زیرا راه‌حل به دوستان و متحدان خارج از منطقه وابسته نیست.»
البوسعیدی تأکید کرد که کشورهای منطقه باید مسئولیت طراحی، توسعه و اجرای ساختار امنیتی جدید را خود بر عهده بگیرند و پیش از آنکه راه‌حل‌های دیگری از خارج بر منطقه تحمیل شود، گفتوگوهای فراگیر منطقه‌ای را آغاز کنند.
انتقاد از وابستگی امنیتی منطقه به آمریکا
وزیر امور خارجه عمان در بخش دیگری از سخنان خود با انتقاد از وابستگی طولانی‌مدت امنیت خلیج فارس به قدرت‌های خارجی گفت که کشورهای منطقه برای دهه‌ها مسیر به‌ظاهر آسان‌تری را انتخاب کرده و تأمین امنیت خود را به دیگران سپرده‌اند.
وی توضیح داد که قدرت‌های خارجی از طریق پیمان‌های نظامی، همکاری‌های اطلاعاتی، استقرار ناوگان‌های دریایی، سامانه‌های پدافند هوایی و نیروهای نظامی، در ترتیبات امنیتی خلیج فارس نقش‌آفرینی کرده‌اند، اما این حضور با اولویت‌های سیاسی و منافع ملی آن‌ها همراه بوده که همواره با منافع مشترک کشورهای منطقه و مردم آن همسو نبوده است.
البوسعیدی تصریح کرد: «ممکن است این مسیر در آغاز انتخاب آن، منطق قانع‌کننده‌ای داشته باشد، اما هزینه سیاسی بلندمدت آن بیش از اندازه سنگین بوده است.»
وی با اشاره به دکترین کارتر در سال ۱۹۸۰ که امنیت خلیج فارس را یکی از منافع حیاتی آمریکا تعریف کرد، روند گسترش حضور نظامی واشنگتن در منطقه، از تأسیس فرماندهی مرکزی آمریکا در سال ۱۹۸۳ تا استقرار ناوگان پنجم این کشور در بحرین و ایجاد پایگاه نظامی در قطر را تشریح کرد.
وزیر خارجه عمان گفت که هرچند این ترتیبات در مقاطعی دستاوردهایی داشته‌اند، محدودیت‌ها و پیامدهای منفی آن‌ها نیز به‌مرور آشکار شده است.
وی تأکید کرد که تداوم اتکای کشورهای منطقه به قدرت‌های خارجی مانع توسعه سازوکارهای مستقل امنیتی شده و مسائل منطقه‌ای را پیچیده‌تر و در مواردی عملاً غیرقابل حل کرده است.
انتقاد از نقش قدرت‌های خارجی در پیچیده شدن پرونده هسته‌ای ایران و تنگه هرمز
البوسعیدی با اشاره به مذاکرات هسته‌ای ایران و آمریکا و گفتوگوهای مربوط به آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز، این دو پرونده را نمونه‌هایی از پیامدهای وابستگی امنیتی منطقه به قدرت‌های خارجی دانست.
وی تصریح کرد: «مسئله هسته‌ای و موضوع تنگه هرمز هر دو غیرقابل حل شده‌اند، زیرا قدرت‌های خارجی همچنان شرایط و چارچوب تعاملات را تعیین می‌کنند، در حالی که قدرت‌های منطقه‌ای نمی‌توانند مسئولیت جمعی ایجاد ترتیبات امنیتی خود را بر عهده بگیرند و درباره آن به اجماع برسند.»
وزیر امور خارجه عمان در تشریح نقش میانجی‌گرانه مسقط در مذاکرات ایران و آمریکا گفت که پنج دور گفت‌وگوی غیرمستقیم در ماه‌های آوریل و مه ۲۰۲۵ و سه دور دیگر در فوریه ۲۰۲۶ با تسهیلگری عمان برگزار شد.
وی با یادآوری اینکه این مذاکرات با هدف حل اختلافات هسته‌ای و پایان دادن به ۴۷ سال خصومت متقابل میان تهران و واشنگتن انجام شد، تأکید کرد: «عمان معتقد بود که مذاکرات میان ایران و ایالات متحده پیشرفت قابل‌توجهی داشته و دستیابی به توافق در دسترس بوده است. ما همچنان امروز نیز بر همین ارزیابی تأکید داریم.»
البوسعیدی با اشاره به تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران در شرایطی که مذاکرات هسته‌ای همچنان جریان داشت، گفت که بازگشت دو طرف به میز مذاکره پس از جنگ بسیار دشوار شده است، هرچند مؤلفه‌های اساسی برای دستیابی به توافق همچنان وجود دارند.
وی در ادامه به گفتوگوهای عمان و ایران درباره امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز اشاره کرد و از پیشرفت در تهیه چارچوب اولیه یک توافق موقت خبر داد.
رئیس دستگاه دیپلماسی عمان گفت: «گفتوگوهای سطح بالا و رایزنی‌های فنی میان عمان و ایران به شکل‌گیری چارچوب اولیه یک توافق موقت منجر شده است، اما حتی این توافق نیز با موانع سیاسی روبه‌رو است.»
وی افزود که اجرای چنین ترتیباتی مستلزم آمادگی ایران و آمریکا برای مصالحه و دستیابی به تفاهمی عمل‌گرایانه است که بازگرداندن برخی اقداماتی را نیز دربر گیرد که در جریان جنگ اخیر انجام شده و تا حد زیادی موجب توقف تردد دریایی شده‌اند.
پیشنهاد پیمان عدم تعرض با مشارکت ایران
وزیر امور خارجه عمان در ادامه سخنرانی خود خواستار ایجاد یک ساختار امنیتی فراگیر با مشارکت ایران، عراق و شش کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس شد.
وی با اشاره به نشست تاریخی وزیران خارجه هشت کشور ساحلی خلیج فارس در مسقط در نوامبر ۱۹۷۶ گفت که هدف آن نشست ایجاد ترتیبات امنیت جمعی بود، اما تحولات سیاسی و نظامی دهه‌های بعد مانع تحقق این ابتکار شد.
البوسعیدی با تأکید بر ضرورت احیای آرمان آن نشست گفت: «می‌توان بار دیگر آن نشست را برگزار کرد. دستور کار آن نیز می‌تواند و باید بلندپروازانه باشد.»
وی افزود: «هدف باید دستیابی به یک پیمان عدم تعرض میان هر هشت کشور باشد. این پیش‌شرط اساسی ایجاد یک ساختار امنیتی منطقه‌ای واقعاً فراگیر است.»
رئیس دستگاه دیپلماسی عمان تصریح کرد که چنین توافقی به دلیل وجود اختلافات و بی‌اعتمادی‌های دیرینه آسان نخواهد بود، اما درک مشترکی در حال شکل‌گیری است که آینده امنیت خلیج فارس باید با مشارکت همه کشورهای منطقه تعریف شود و دیگر نمی‌تواند بر همکاری قدرت‌های خارجی متکی باشد.
وی خاطرنشان کرد که این رویکرد به معنای قطع همکاری با شرکای خارجی نیست، بلکه نقش آن‌ها در ساختار امنیتی منطقه دیگر نباید نقش اصلی باشد.
البوسعیدی ابراز امیدواری کرد که همکاری‌های خارجی به‌تدریج از تعهدات نظامی به سمت سرمایه‌گذاری، توسعه اقتصادی و مشارکت در آینده همه کشورهای خلیج فارس تغییر جهت دهد.
وزیر خارجه عمان همچنین فاش کرد که موضوع ایجاد ساختار امنیتی فراگیر منطقه‌ای پیش‌تر در گفتوگوهای ایران و آمریکا نیز مطرح شده بود.
وی گفت: «این ایده تازه یا غیرمنتظره‌ای نیست، بلکه موضوعی است که من ساعت‌های زیادی درباره آن با ایران و ایالات متحده گفت‌وگو کرده‌ام.»
البوسعیدی در پایان تأکید کرد که با وجود دشواری‌های سیاسی و دیپلماتیک، مسیر آینده امنیت منطقه روشن است و کشورهای خلیج فارس باید از هم‌اکنون برای ایجاد ترتیبات امنیتی مستقل و فراگیر اقدام کنند.
وی افزود: «اگر کشورهای خلیج فارس پیش‌قدم شوند و مسئولیت خود را بر عهده بگیرند، می‌توان به امنیت منطقه‌ای فراگیر دست یافت. تلاش برای دستیابی به چنین هدفی در شرایط کنونی شاید در نگاه نخست خلاف انتظار به نظر برسد، اما در حقیقت تنها مسیر عقلانی پیش رو است.»
فارس: یک رسانه صهیونیستی گمانه‌زنی جدیدی درباره هدف وزیر دفاع عربستان سعودی به تهران مطرح کرده است.
رسانه اسرائیلی «اسرائیل هیوم» گزارش داده «خالد بن سلمان» وزیر دفاع عربستان سعودی به ایران سفر کرده است تا درباره برقراری آتش‌بس با جنبش انصارالله یمن مذاکره کند.
گفته می‌شود ریاض پیشنهاد داده است از طریق تهران، یک میلیارد دلار به این گروه مورد حمایت ایران پرداخت کند. یک منبع مدعی شده است که بن سلمان حتی این مبلغ را با خود به ایران آورده بود.
پیش از این وزارت خارجه عربستان سعودی گفته بود سفر وزیر دفاع این کشور به تهران در چارچوب تلاش‌ها برای کاستن از تنش‌ها است.
در این بیانیه همچنین ادعا شده بود که هدف از این سفر تشویق طرف‌ها به گفتوگوها و راه حل‌های دیپلماتیک میان طرف‌های بحران کنونی است.
