امروز ۱۱ آبان ۱۴۰۵ است و ۲۴۷ روز از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران (۹ اسفند ۱۴۰۴) و آغاز جنگ ۴۰ روزه و همچنین ۲۰۹ روز از زمان آتشبس (۱۸ فروردین ۱۴۰۵) میگذرد؛ آتشبسی که در ۱۷ تیر ۱۴۰۵ نقض شد و آمریکا درگیری نظامی دیگری به ایران تحمیل کرد که ۱۷ روز به طور مداوم به طول انجامید و پس از آن نیز به صورت پراکنده ادامه یافت. روز گذشته، اکسیوس خبر داد که نتانیاهو ترامپ را تحت فشار قرار داده بود تا بلافاصله پس از انتخابات سهشنبه، به ایران حمله کند، اما ترامپ فعلاً میخواهد اجازه دهد مذاکرات ایران، مسیر خود را طی کند.
تحولات مربوط به جنگ، آتش بس و مذاکره در روز گذشته را از لینک زیر بخوانید:
اخبار مربوط به جنگ، آتش بس و مذاکره در روز جاری، ۱۱ آبان ۱۴۰۵ هم به شرح زیر است:
فایننشال تایمز نوشت: دیپلماتها هشدار میدهند که ازسرگیری درگیریها میتواند خساراتی بهمراتب سنگینتر از دورهای قبلی جنگ به بار آورد.
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: دیپلماتهای ارشد خاورمیانه هشدار دادهاند که تشدید احتمالی جنگ میان آمریکا و ایران، بهاحتمال زیاد خساراتی بهمراتب بیشتر از دورهای قبلی درگیریها به بار خواهد آورد؛ درگیریهایی که منطقه را بیثبات کرده و بازارهای بینالمللی انرژی را دچار آشفتگی کرده است.
بدر عبدالعاطی، وزیر امور خارجه مصر، روز شنبه گفت: «ما کاملاً اطمینان داریم که دور دوم درگیریها خطرناکتر و ویرانگرتر خواهد بود و به هیچ نتیجهای منجر نخواهد شد.» او افزود: «ما بهشدت نگران هستیم.»
در عربستان سعودی، مقامهای این کشور روز شنبه آموزش حضوری در مدارس سراسر کشور را به آموزش از راه دور تغییر دادند؛ این تصمیم در حالی اتخاذ شد که حملات موشکی و پهپادی حوثیهای مورد حمایت ایران در یمن همچنان عربستان را هدف قرار میداد.
ائتلاف تحت رهبری عربستان علیه حوثیها روز یکشنبه اعلام کرد که یک موشک بالستیک و یک پهپاد شلیکشده از سوی حوثیها به سمت منطقه جنوبی عربستان را رهگیری کرده است.
قطر تلاشهای منطقهای برای میانجیگری با هدف دستیابی به توافقی موقت میان آمریکا و ایران را پیش از انتخابات میاندورهای آمریکا در هفته آینده رهبری میکند. مقامهای ایرانی روزهای شنبه و یکشنبه برای گفتوگو با میانجیها در دوحه حضور داشتند؛ این سفر پس از آن انجام شد که یک هیئت قطری روز جمعه به تهران سفر کرده بود.
در ایران و سراسر منطقه نگرانیهایی وجود دارد مبنی بر اینکه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در حال برنامهریزی برای آغاز مرحله جدید و شدیدی از جنگ پس از رأیگیری روز سهشنبه در آمریکا هستند؛ مرحلهای که انتظار میرود تأسیسات هستهای و موشکی ایران، نیروگاههای برق و دیگر زیرساختهای این کشور را هدف قرار دهد.
ایران وعده داده است که پاسخی شدید به این حملات خواهد داد؛ موضوعی که نگرانیها در کشورهای حاشیه خلیج فارس را درباره هدف قرار گرفتن دوباره تأسیسات انرژی و دیگر زیرساختهای غیرنظامی منطقه، از فرودگاهها گرفته تا تأسیسات آبشیرینکن، افزایش داده است.
کشورهای حاشیه خلیج فارس همچنین نگراناند که موج جدید حملات ایران، بیش از پیش اعتماد سرمایهگذاران و مسافران به منطقه را تضعیف کند.
تجارت و حملونقل در منطقه پیش از این نیز در پی حملات ایران به کشتیرانی در تنگه هرمز، مختل شده است؛ گذرگاهی حیاتی برای صادرات انرژی و یکی از مسیرهای اصلی تأمین کالا در منطقه. کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس نیز با موجهایی از حملات پهپادی و موشکی ایران مواجه شدهاند که زیرساختهای حیاتی آنها را هدف قرار داده است.
انور قرقاش، دیپلمات ارشد امارات متحده عربی، روز یکشنبه گفت مواضع آمریکا و ایران همچنان فاصله زیادی با یکدیگر دارند و «اگر این مواضع به یکدیگر نزدیک نشوند، باید نگران بدترین سناریو باشیم».
مشاور دیپلماتیک رئیس امارات در ادامه افزود که منطقه «خود را برای بدترین شرایط آماده کرده است» و تأکید کرد امارات آماده است «از دستاوردهای خود، الگوی توسعهاش، کشورش، شهروندانش و افرادی که در اینجا اقامت دارند، محافظت کند».
ایران در جریان تلاش برای افزایش هزینههای جنگ برای اقتصاد جهانی و متحدان آمریکا در منطقه، زیرساختهای غیرنظامی و پایگاههای نظامی آمریکا در کشورهای نفتخیز عربی حاشیه خلیج فارس را هم بهطور مستقیم و هم از طریق متحدانش، از جمله حوثیها، هدف قرار داده است.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، هفته گذشته گفت که اگرچه نیروهای نظامی ایران «برای دفاع از میهن کاملاً آماده هستند»، تهران همچنان به دیپلماسی فرصت میدهد تا به نتیجه برسد.
رئیسجمهور چین تأکید کرد: منطقه نباید به عرصهای برای درگیریهای ژئوپلیتیکی تبدیل شود.
به گزارش انتخاب، شی جین پینگ، رئیسجمهور چین اظهار کرد: خاورمیانه و منطقه خلیج فارس نباید به عرصهای برای درگیریهای ژئوپلیتیکی تبدیل شوند.
او گفت: خواستار حلوفصل مناقشات از طریق راهکارهای سیاسی و دیپلماتیک هستیم.
کان نوشت: در حالی که تنشها در خلیج فارس رو به افزایش است، ارزیابیها در اسرائیل حاکی از آن است که رئیسجمهور آمریکا ممکن است ظرف چند روز آینده دستور حمله به ایران را صادر کند. اسرائیل در همین زمینه با کشورهای حوزه خلیج فارس، بهویژه کشورهای عضو «توافقنامه ابراهیم»، گفتوگو کرده است.
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: اسرائیل برآورد میکند که دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، ممکن است ظرف چند روز آینده دستور ازسرگیری عملیات نظامی علیه ایران را صادر کند. این موضوع را شامگاه یکشنبه در بخش خبری شبکه «کان» گزارش کردیم.
در پایان هفته گذشته، نشستهایی میان مقامهای ارشد ارتش اسرائیل و مقامهای ارشد فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) در چارچوب هماهنگیهای امنیتی میان دو کشور برگزار شد.
در صورت آغاز دور جدید درگیریها با ایران، انتظار میرود عملیات مشترکی از سوی آمریکا و اسرائیل به اجرا درآید که اهداف هستهای و تأسیسات انرژی را نیز شامل خواهد شد.
همچنین اعلام شده است که اسرائیل در سایه افزایش تنشها و پس از گفتوگوهای هفته گذشته ترامپ با کشورهای منطقه، دور جدیدی از رایزنیها را با کشورهای حوزه خلیج فارس آغاز کرده است؛ با تأکید ویژه بر کشورهای عضو «توافقنامه ابراهیم».
دولت آمریکا مذاکرات را در سه مسیر موازی با روسیه، قطر و پاکستان پیش میبرد و همزمان با فشار کشورهای حوزه خلیج فارس برای خودداری ازسرگیری جنگ روبهرو است.
یک منبع دیپلماتیک که در جریان مذاکرات قرار گرفته است، تأیید کرد که همچنان اختلافاتی در چارچوب مذاکرات باقی مانده، اما در عین حال تأکید کرد که پیشرفتهایی نیز حاصل شده است.
هیئت ایرانی همچنان در دوحه حضور دارد و گفتوگوها میان میانجیها و ایران ادامه دارد.
چهره مطرح سیاسی و مجری مشهور آمریکایی میگوید ترامپ در حال بررسی امکان حمله اتمی به «کوه کلنگ» است.
به گزارش انتخاب، کارلسون، مجری مطرح آمریکایی تاکید کرد: تحت فشار بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، دولت ترامپ ممکن است تنها چند روز با آغاز یک حمله هستهای به ایران فاصله داشته باشد. هدف این حمله، تأسیسات «کوه کلنگ» در مرکز ایران خواهد بود؛ جایی که به ادعای اطلاعات اسرائیل، دولت ایران فعالیتهای برنامه غنیسازی هستهای خود را از سر گرفته است.
وی افزود: هیچیک از تسلیحات متعارف موجود در زرادخانه آمریکا قادر نیست ۳۰۰ فوت (حدود ۹۱ متر) سنگ گرانیتِ یکپارچه را بشکافد و تونلهایی را که گفته میشود عملیات غنیسازی در آنها انجام میشود، نابود کند. تنها گزینه نظامی، حمله هستهای است. نتانیاهو بهشدت برای انجام چنین حملهای فشار وارد کرده است. یک ناظر مطلع میگوید: «بیبی هر روز درباره این موضوع با ترامپ تماس میگیرد.»
این مجری مطرح ادامه داد: نتانیاهو در تنگنا قرار گرفته و مستأصل شده است. پس از نتایج انتخابات هفته گذشته، او نمیتواند دولتی تشکیل دهد، مگر اینکه ترامپ مستقیماً در سیاست داخلی اسرائیل مداخله کند و با میانجیگری میان احزاب دیگر، توافقی ترتیب دهد که ۶۱ کرسی کنست را در اختیار نتانیاهو قرار دهد. در غیر این صورت، او از مقام نخستوزیری کنار خواهد رفت و با بیآبرویی، تحقیقات قضایی و احتمالاً زندان روبهرو خواهد شد. نتانیاهو باید رابطه نزدیکی با ترامپ حفظ کند. او به این جنگ نیاز دارد.
تاکر کارلسون بیان داشت: در همین راستا، نتانیاهو حداکثر فشار را بر نزدیکترین متحدان خود در دولت آمریکا وارد کرده است؛ از جمله پیت هگست، وزیر دفاع، و برد کوپر، فرمانده فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام). هر دوی آنها با دستیابی به یک توافق مذاکرهشده برای پایان دادن به جنگی که بهشدت در مدیریت آن ناکام بودهاند، مخالفاند و هر دو برای ازسرگیری عملیات نظامی گسترده فشار میآورند.
او گفت: مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، و جان رتکلیف، رئیس سازمان سیا، نیز از نتانیاهو پیروی میکنند؛ همانطور که رهبران حزب دموکرات نیز چنین میکنند. در نشست اخیر درباره این موضوع، باراک اوباما، رئیسجمهور پیشین آمریکا، مخالفت خود را با توافق صلح کنونی با ایران که در دوحه در حال تدوین است، اعلام کرد.
وی افزود: سایر متحدان دیرینه آمریکا در خاورمیانه از احتمال وقوع جنگی دیگر بهشدت وحشتزدهاند. نتانیاهو در ۲۷ سپتامبر، مخفیانه به ابوظبی پرواز کرد تا امارات متحده عربی را به همراهی با تلاشهای لابیگرانه خود برای وارد کردن ضربه نهایی به ایران ترغیب کند. اما اماراتیها نپذیرفتند.
او اضافه کرد: پس از هشت ماه درگیری، اقتصاد کشورهای حاشیه خلیج فارس در آستانه فروپاشی قرار گرفته است. بازارهای جهانی انرژی و کود شیمیایی نیز در همین وضعیت هستند و به این زودیها بهبود نخواهند یافت.
کارلسون عنوان کرد: در سراسر جهان، در مجموع حدود ۸۵۰ نفتکش غولپیکر وجود دارد که برای انتقال نفت از کشورهای تولیدکننده به سایر نقاط جهان استفاده میشوند. تنها در ماه اکتبر، ۱۱ فروند از این نفتکشها در تنگه هرمز بهشدت آسیب دیدند. اگر این روند ادامه یابد، وقوع یک رکود اقتصادی جهانی قریبالوقوع خواهد بود.
او اظهار کرد: یک حمله هستهای، روند این ویرانی را بهشکلی چشمگیر سرعت خواهد بخشید. ریزش مواد رادیواکتیو ناشی از انفجار زمینی در کوه پیکاکس، آبهای خلیج فارس را آلوده خواهد کرد و منابع آب آشامیدنی ۱۰۰ میلیون نفر را مسموم میکند. اینها تنها بخشی از پیامدهای فوری چنین حملهای برای منطقه هستند. سایر نقاط جهان نیز به همان اندازه در معرض خطر قرار دارند.
وی همچنین خاطرنشان کرد: هیچ کشوری بهجز ایالات متحده تاکنون از سلاح هستهای در جنگ استفاده نکرده است. برخی کشورها تمایل دارند چنین کاری انجام دهند. حمله هستهای آمریکا به ایران، سابقهای جدید ایجاد خواهد کرد.
این مجری مشهور تأکید کرد: روسیه پیشتر به دستکم دو دولت دیگر اعلام کرده است که حمله هستهای آمریکا به ایران، به مسکو آزادی عمل خواهد داد تا از سلاحهای هستهای علیه اوکراین استفاده کند. پاکستان و هند نیز ممکن است وسوسه شوند که همین کار را علیه یکدیگر انجام دهند؛ همانطور که کره شمالی ممکن است علیه سئول دست به چنین اقدامی بزند. پس از نخستین حمله هستهای، وقوع جنگ جهانی سوم اجتنابناپذیر خواهد بود. این جنگ کوتاه و نهایی خواهد بود.
وی گفت: ما ماههاست که در خواب و غفلت بهسوی چنین لحظهای حرکت میکنیم. از ماه فوریه، دولت آمریکا بیسروصدا دکترین هستهای این کشور را بازنویسی کرده تا استفاده نخست از آنچه «سلاحهای هستهای میدان نبرد» نامیده میشوند، آسانتر و در نتیجه محتملتر شود. به نظر نمیرسد هیچکس در واشنگتن، از هیچیک از دو حزب سیاسی، نگران این مسئله باشد. اکنون در آستانه وقوع چنین اتفاقی قرار داریم.
او اضافه کرد: ناظران نزدیک به تحولات میگویند ترامپ احتمالاً تا آخر هفته آینده درباره استفاده یا عدم استفاده از سلاحهای هستهای تصمیم خواهد گرفت. منظور، هفتم نوامبر، یعنی شش روز دیگر است.
تاکر کارلسون در ادامه گفت: البته باید به نفع او گفت که در تصمیمگیری مردد است. در حال حاضر، ترامپ به حرفهای جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، و همچنین استیو ویتکاف، نماینده ویژه و دوستش، گوش میدهد. هر دوی آنها معتقدند که میتوان با ایران به توافق رسید.
او اضافه کرد: آنها درست میگویند، هرچند این کار ساده نخواهد بود. ایرانیها تحت هر شرایطی مذاکرهکنندگانی مشهور به دشوار بودن هستند.
چهره مشهور آمریکایی اضافه کرد: پس از دههها انزوا، حتی رهبران نسبتاً میانهرو ایران نیز ظاهراً از نحوه تصمیمگیری در غرب سردرگم شدهاند. برای مثال، در تهران این باور بهطور گسترده وجود دارد که دولت ایالات متحده کنترل اسرائیل را در اختیار دارد.
وی تصریح کرد: با این حال، در مجموع، افرادی که با تصمیمگیرندگان ایرانی گفتوگو کردهاند، میگویند در داخل ایران بر سر این موضوع اجماع وجود دارد که ادامه جنگ برای همه زیانبار است و دستیابی به توافق ارزش تلاش کردن را دارد.
او گفت: اما تاکنون یک گروه مورد مشورت قرار نگرفته است: جمعیت مردم جهان؛ صدها میلیون نفری که در صورت تحت فشار قرار گرفتن ترامپ از سوی نتانیاهو و آغاز حمله هستهای در هفته آینده، همراه با فرزندانشان کشته خواهند شد. اکنون زمان آن فرا رسیده است که آنها صدای خود را بلند کنند.
آتلانتیک نوشت: رئیسجمهور آمریکا ممکن است حملات نظامی را از سر بگیرد، اما همزمان درباره عملکرد پیت هگست و دن کین از متحدان خود پرسوجو میکند.
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در حال تصمیمگیری درباره این موضوع است که آیا ازسرگیری حملات نظامی به ایران سرانجام به پیروزیای منجر خواهد شد که او پیشتر مدعی دستیابی به آن شده است یا خیر. او همچنین باید به دو پرسش دیگر در داخل آمریکا پاسخ دهد: چه کسی باید مسئولیت جنگی را بر عهده بگیرد که مشاورانش به او اطمینان داده بودند بسیار پیش از انتخابات میاندورهای به نتیجه مطلوب خواهد رسید؟ و آیا میتواند به همان مشاورانی اعتماد کند که اکنون میگویند طرح جدید، برخلاف طرحهای قبلی، موفق خواهد شد؟
ترامپ هفتههاست ازسرگیری درگیریها با هدف وادار کردن ایران به مذاکره را بررسی میکند و مشاوران او به ما گفتهاند که دور جدید حملات ممکن است اندکی پس از انتخابات میاندورهای روز سهشنبه آغاز شود.
دو مشاور خارج از دولت ترامپ که به رئیسجمهور نزدیک هستند، به ما گفتهاند که ترامپ همچنین درباره عملکرد پیت هگست، وزیر دفاع، و ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، از متحدان خود پرسوجو کرده است.
هگست و کین از مشاوران اصلی ترامپ در جنگ بودهاند. در مراحل اولیه جنگ، آنها همچنین از جمله افرادی بودند که در اظهارنظرهای علنی، بیشترین خوشبینی را نسبت به چشمانداز موفقیت جنگ نشان میدادند؛ هرچند از ماه مه تاکنون هیچ کنفرانس خبری برگزار نکردهاند.
ترامپ پیش از اتخاذ تصمیم درباره تغییر یا برکناری مقامات دولتی، اغلب نظر حلقهای از دوستان و متحدان خارج از دولت خود را جویا میشود؛ حلقهای که بهنوعی نقش کابینه غیررسمی او را ایفا میکند.
نارضایتی در کاخ سفید از هگست
هگست در بخش بزرگی از کاخ سفید چهرهای محبوب نیست. برخی افراد نزدیک به ترامپ به ما گفتهاند که وزیر دفاع درباره وضعیت جنگ صداقت نداشته و برای راضی نگه داشتن ترامپ، همواره تصویری بیش از حد خوشبینانه از تحولات ارائه میکند.
یکی از مشاوران خارج از دولت ترامپ گفت: «هگست در این کار مهارت دارد که به رئیسجمهور همان چیزی را بگوید که دوست دارد بشنود.»
شان پارنل، سخنگوی پنتاگون، در بیانیهای به ما گفت: «وزیر هگست همواره تصویر کامل عملیاتی را در اختیار رئیسجمهور و مقامات ارشد کاخ سفید قرار میدهد.» او هرگونه ادعای خلاف این موضوع را «کاملاً نادرست» خواند.
وزیر دفاع همچنین تلاش کرده است با پیگیری افرادی که مظنون به افشای اطلاعات برای رسانهها هستند، جایگاه خود را نزد رئیسجمهور تقویت کند؛ اقدامی که یکی از بزرگترین تخلفات در فهرست حساسیتهای ترامپ درباره عملکرد مقامات دولتی محسوب میشود.
هفته گذشته، هگست بهطور ناگهانی یکی از ارشدترین افسران ستاد مشترک ارتش آمریکا، یعنی سپهبد برت سیلویا، مدیر برنامهریزی این نهاد، را برکنار کرد.
مقاماتی که برای هگست کار میکنند، گفتند سیلویا در آزمایشهای دروغسنجی مرتبط با افشای اطلاعات برای خبرنگاران مردود شده است. سیلویا تاکنون درباره این موضوع اظهارنظری نکرده و امکان تماس با او نیز فراهم نشده است.
به گفته مقامهای پنتاگون، هگست پس از آنکه گزارشهای رسانهای در اوایل سال جاری میلادی درباره گفتوگوهای کاخ سفید و جزئیات کمبود مهمات ناشی از جنگ ایران منتشر شد، به سیلویا دستور داد در چارچوب تحقیقات گستردهتر درباره نشت اطلاعات، دستکم سه بار آزمایش دروغسنجی انجام دهد.
این مقامها گفتند هگست به این نتیجه رسیده است که ستاد مشترک ارتش، که زیر نظر کین فعالیت میکند، با مشکل نشت اطلاعات مواجه است؛ ادعایی که کین نیز بهطور قاطع در برابر آن موضعگیری نکرده است.
تصویری که هگست نزد متحدان ترامپ از خود ارائه میدهد، مبنی بر اینکه او همواره پشت رئیسجمهور ایستاده است، با نگاه فرمانده کل قوایی سازگار است که از نخستین دوره ریاستجمهوری خود به وفاداری ناکافی مقامات ارشد پنتاگون مشکوک بوده است.
آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، در بیانیهای به ما از هگست و کین حمایت کرد و عملکرد آنها در بازسازی ساختار پنتاگون را ستود.
او اعلام کرد: «رئیسجمهور ترامپ و همه افراد در کاخ سفید، اعتماد کامل به وزیر هگست و ژنرال کین دارند؛ آنها کاملاً با مأموریت رئیسجمهور همسو هستند.»
به نظر میرسد کین تا حد زیادی از جزئیات تخلفات ادعایی یکی از مقامات ارشد زیرمجموعه خود بیاطلاع بوده است.
هنگامی که نشریه آتلانتیک برای نخستین بار گزارش داد که سیلویا از سمت خود کنار گذاشته شده است، ستاد مشترک ارتش بیانیهای از پیش آمادهشده منتشر کرد و از سیلویا به دلیل «۳۲ سال خدمت ممتاز به کشورمان» قدردانی کرد.
سپس کین، در حالی که هگست از سفر آسیایی خود بازگشته بود، جزئیات بیشتری درباره دلایل برکناری سیلویا از تیم وزیر دفاع دریافت کرد.
به گفته مقامها، چند ساعت بعد، دفتر کین بیانیه جدیدی صادر کرد و اعلام کرد که بیانیه اولیه «شرایط کامل این موضوع را بهدرستی منعکس نمیکرد».
ستاد مشترک ارتش در بیانیهای اعلام کرد که رئیس این نهاد «بهترین توصیهها و ارزیابیهای نظامی خود را به همراه تمامی ریسکهای مرتبط ارائه میکند»، اما «این گفتوگوهای ضروری و محرمانه با مقامات غیرنظامی را بهصورت علنی مطرح نمیکند».
با طولانی شدن جنگ، خشم ترامپ از پیامدهای این درگیری برای شانس جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای افزایش یافته است.
در کاخ سفید این واقعیت پذیرفته شده که بعید است ترامپ بتواند بار دیگر یک بازگشت سیاسی چشمگیر در انتخابات میاندورهای رقم بزند. به نظر میرسد مجلس نمایندگان را از دست داده و احتمالاً سنا را نیز از دست خواهد داد.
دو مشاور ترامپ و یک مقام دولتی به ما گفتهاند که ترامپ در هفتههای اخیر بارها از این موضوع خشمگین شده که پیامرسانی و تبلیغات سیاسی دولتش نتوانسته افکار عمومی را تحت تأثیر قرار دهد. او اکنون معتقد است جنگ با ایران دستکم بخشی از دلایل گرفتاری سیاسی اوست.
ترامپ که معمولاً حاضر نیست مسئولیت مشکلات را شخصاً بر عهده بگیرد، بهدنبال یافتن یک قربانی برای سرزنش کردن است و تمرکز خود را بر افرادی گذاشته که به او گفته بودند جنگ با ایران سریع و قاطعانه به پایان خواهد رسید.
دریاسالار برد کوپر، فرمانده ارشد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) که مسئول عملیات نظامی آمریکا در خاورمیانه است، نیز هفته گذشته در کاخ سفید حضور داشت.
اکنون ترامپ باید تصمیم بگیرد که آیا این گزینهها و مشاورانی که آنها را پیشنهاد کردهاند، قادر به رقم زدن نتیجهای بهتر هستند یا خیر.
گزینههای نظامی؛ از حملات چندساعته تا جنگ چند هفتهای
مقامهای فعلی و سابق وزارت دفاع آمریکا که با این طرحها آشنایی دارند، به ما گفتهاند گزینههای نظامی پیش روی رئیسجمهور مجموعهای از انتخابهای ناخوشایند هستند.
این گزینهها به رئیسجمهور امکان میدهند دستور حملاتی را صادر کند که چند ساعت، چند روز یا چند هفته ادامه داشته باشند.
رئیسجمهور همچنین میتواند محاصره دریایی آمریکا در تنگه هرمز را حفظ کند و همزمان با مطرح نگه داشتن تهدید ازسرگیری عملیات نظامی، ایران را تحت فشار قرار دهد. گزینه دیگر نیز عقبنشینی و پایان دادن به این وضعیت است.
در صورت انتخاب یک کارزار نظامی طولانی، اهداف حملات شامل سامانههای دفاعی ایران خواهد بود؛ مشابه روزهای ابتدایی جنگ، پیش از آنکه آمریکا حملات خود را بر نیروهای ایرانی مستقر در اطراف تنگه هرمز متمرکز کند.
زیرساختهای ایران نیز ممکن است هدف قرار بگیرند. انتظار میرود آمریکا استدلال کند که اهداف نظامی انتخابشده، زیرساختهایی هستند که هم کاربرد غیرنظامی و هم کاربرد نظامی دارند.
با این حال، غیرنظامیان همچنان در معرض خطر خواهند بود و چنین حملاتی ممکن است ناقض حقوق بینالمللی بشردوستانه باشد.
سناریوی دیگری نیز شامل کارزار چندروزه حملات علیه برنامه هستهای ایران است.
بسیاری از افراد در دولت آمریکا انتظار دارند بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، که سرنوشت سیاسیاش پس از انتخابات اسرائیل همچنان نامشخص است، ازسرگیری حملات را تأیید کند؛ چراکه او از حامیان جدی جنگ بوده و معتقد است این درگیری به حفظ قدرت سیاسیاش کمک خواهد کرد.
با این حال، حتی یک کارزار نظامی ویرانگر نیز ممکن است نتواند تهران را به دادن امتیاز وادار کند.
ایران ممکن است پس از تحمل دور دیگری از حملات نظامی آمریکا، مقاومت خود را بهعنوان یک پیروزی جشن بگیرد.
پس از آنکه آمریکا و اسرائیل در اواخر فوریه کارزار نظامی چند هفتهای را آغاز کردند، حملات محدود بعدی نهتنها عزم ایران را برای مقاومت راسختر کرده، بلکه تهران را به واکنش علیه داراییها و متحدان آمریکا در منطقه سوق داده است.
هرگونه کارزار جدید حملات همچنین ذخایر مهمات آمریکا را بیش از پیش کاهش خواهد داد.
مایکل کوهن، مدیر یکی از طرحهای پژوهشی در اندیشکده استیمسون که بررسی میکند آیا مداخلات نظامی آمریکا با توجه به هزینههایشان توجیهپذیر هستند یا خیر، گفت: «اگر این حملات نتیجه ندهند، در واقع محدودیتهای توانایی این حملات را آشکار کردهاید. مدام به آنها حمله میکنید، اما آنها عقبنشینی نمیکنند. پس قرار است چه کار کنید؟ به تشدید تنش ادامه دهید؟»
برخی از نزدیکان ترامپ امیدوارند حتی تهدید به حمله نیز ایران را به بازگشت به مذاکرات ترغیب کند؛ هرچند این راهبرد پیشتر بارها شکست خورده است.
یکشنبه گذشته، جیدی ونس نامهای برای محسن رضایی، مقام ارشد امنیتی ایران، ارسال کرد.
او در این نامه پیشنهاد ازسرگیری مذاکرات مستقیم صلح را مطرح کرد و تأکید داشت که برنامه هستهای ایران باید از همان ابتدای مذاکرات مورد بررسی قرار گیرد.
ونس مشخص نکرد که در مقابل، ایران چه امتیازی دریافت خواهد کرد؛ اگر اساساً قرار باشد امتیازی به تهران داده شود.
تهران نیز در این معادله نقش تعیینکنندهای دارد؛ چراکه واکنش تلافیجویانه ایران میتواند به تشدید درگیریها منجر شود.
بخشی از این طرحها به اطلاع قانونگذاران آمریکایی رسیده است. برخی از آنها تحت تأثیر قرار نگرفتند و از این گزینهها انتقاد کردند.
کریس مورفی، سناتور دموکرات ایالت کنتیکت، گزینههایی را که مشاهده کرده بود «دیوانهوار» توصیف کرد.
مورفی هفته گذشته در مؤسسه خاورمیانه، یک اندیشکده مستقر در واشنگتن، گفت: «این اقدامات به تشدید تنشهای ویرانگر منجر خواهد شد و احتمالاً تعهد ما به حاکمیت قانون را از بین خواهد برد.»
دو مشاور خارج از دولت ترامپ و یک مقام دولت آمریکا به ما گفتهاند که ترامپ هنوز دستور ازسرگیری حملات را صادر نکرده است.
اگر او چنین دستوری صادر کند، ممکن است تصمیم خود را تا آخرین لحظه محرمانه نگه دارد.
در آستانه آغاز جنگ، کاخ سفید حتی نزدیکترین متحدان خود را نیز در جریان قرار نداد و نظر مقامات ارشد وزارتخانههای انرژی و بازرگانی را که میتوانستند درباره خسارات اقتصادی ناشی از تصرف تنگه هرمز توسط ایران هشدار دهند، جویا نشد؛ تنگهای که یکی از مسیرهای حیاتی انتقال انرژی در جهان است.
در پنتاگون، برنامهریزی برای احتمال ازسرگیری جنگ در شرایطی انجام میشود که نگرانیها درباره پاکسازی فرماندهان ارشد نظامی از سوی هگست بار دیگر افزایش یافته است.
او بیش از دو دوجین ژنرال و دریاسالار را برکنار کرده یا وادار به کنارهگیری کرده است.
فرماندهان نظامی اغلب میگویند وظیفه آنها این است که حاشیهها و تنشهای مدیریتی را از نیروهای نظامی دور نگه دارند تا سربازان بتوانند بر مأموریت خود تمرکز کنند.
برخی مقامهای پنتاگون به ما گفتهاند که گمان میکنند هگست در تلاش بوده جایگاه و اعتبار ستاد مشترک ارتش را تضعیف کند؛ آن هم در شرایطی که رئیسجمهور در حال ارزیابی پیامدهای جنگ است.
هگست در گذشته نیز از مقصر جلوه دادن دیگران برای پیامدهای جنگی که خود از آن حمایت کرده بود، ابایی نداشته است.
اوایل سال جاری میلادی، طبق گزارشها، هگست در کمپ دیوید به ترامپ گفته بود که استیون فاینبرگ، معاون وزیر دفاع، مسئول کمبود مهمات است. فاینبرگ همچنان در سمت خود باقی مانده است.
پارنل، سخنگوی پنتاگون، گفت هگست متعهد است «افسران ارشد نظامی شایسته را به سمتهای رهبری منصوب کند و افرادی را که حاضر نیستند بهطور مؤثر در خدمت تنها فردی باشند که با رأی تمام مردم آمریکا انتخاب شده است، یعنی دونالد جی. ترامپ، بازنشسته کند».
(این در حالی است که نیروهای نظامی آمریکا در سوگند خود متعهد به دفاع از قانون اساسی میشوند، نه اعلام وفاداری به رئیسجمهور.)
شکست جمهوریخواهان لزوماً مانع ازسرگیری جنگ نخواهد شد
این نتیجه بهطور گسترده بهعنوان مخالفت و اعتراض رأیدهندگان به جنگ عراق در دوره ریاستجمهوری جورج دبلیو بوش تفسیر شد.
بوش بلافاصله پس از انتخابات، دونالد رامسفلد، وزیر دفاع وقت، را مسئول این شکست دانست و او را مجبور به کنارهگیری کرد.
با این حال، تنها دو ماه بعد، بوش دستور اعزام نیروهای نظامی بیشتر به عراق را صادر کرد؛ تصمیمی که آغازگر یکی از خونینترین دورههای جنگ بود.
یک نفتکش در فاصله ۷۲ مایل دریایی شرق رأسالخَفجی عربستان هدف اصابت دو پرتابه قرار گرفت.
به گزارش انتخاب، سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا اعلام کرد: یک نفتکش در فاصله ۷۲ مایل دریایی شرق رأسالخَفجی عربستان سعودی، هنگام حرکت به سمت جنوبشرق در خلیج فارس، از سمت چپ کشتی (بندر) هدف اصابت دو پرتابه قرار گرفته است.
این سازمان افزود: بر اساس این گزارش، وضعیت تمامی خدمه مشخص و همگی در سلامت هستند. همچنین نفتکش هیچگونه آلودگی یا خسارت زیستمحیطی گزارش نکرده است.
ترامپ مدعی شد که میخواهد با ایران مدارا کند.
به گزارش انتخاب، دونالد ترامپ رئیسجمهور ایالات متحده ادعا کرد: تنها دلیلی که هنوز کار ایران را تمام نکردهایم، این است که میخواهم با آنها مدارا کنم. میخواهم اگر بتوانم، جان همه آن افراد را نجات دهم.
وی مدعی شد: اما بالاخره در مقطعی مجبور خواهیم شد با چکش به آنها ضربه بزنیم.
شبکه عبری i24NEWS گزارش داد: مقامات ارشد امنیتی اسرائیل در جریان محتوای این تماس محرمانه قرار گرفتهاند؛ تماسی که در بحبوحه نگرانیها از ازسرگیری حملات به ایران، افزایش تنشهای منطقهای و ادامه تلاشهای دیپلماتیک انجام شده است.
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: نخستوزیر اسرائیل، بنیامین نتانیاهو، و دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز شنبه یک تماس تلفنی «خصوصی» برقرار کردند؛ مقامهای اسرائیلی این موضوع را تأیید کردند.
اگرچه جزئیات اندکی از این تماس منتشر شده و حتی نزدیکترین مشاوران نتانیاهو نیز از محتوای آن بیاطلاع نگه داشته شدهاند، مقامهای ارشد امنیتی اسرائیل در جریان محتوای این گفتوگو قرار گرفتهاند.
این تماس در شرایطی انجام شده که احتمال ازسرگیری حملات علیه ایران مطرح است و انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا نیز قرار است روز سهشنبه برگزار شود.
نتانیاهو در روزهای منتهی به انتخابات اسرائیل، بارها درباره افزایش سطح آمادهباش امنیتی صحبت کرده بود؛ از جمله احتمال حمله ایران و تهدیدهایی که از دیگر جبههها متوجه اسرائیل است.
او از آن زمان تاکنون درباره این موضوع کاملاً سکوت کرده است؛ سکوتی که بهخوبی نشاندهنده جدیت و حساسیت شرایط کنونی است.
در همین حال، تلاشهای دیپلماتیک برای دستیابی به توافق همچنان ادامه دارد؛ هرچند اسرائیل امید چندانی به موفقیت این مذاکرات ندارد.
ترامپ درباره ایران مدعی شد:
«گفتوگوی بسیار خوبی با نتانیاهو داشتم.
درباره ایران صحبت کردیم.»
نورالدین الدغیر خبرنگار الجزیره نوشت:
تبادل پیامها از طریق میانجیگری قطر همچنان ادامه دارد و یک هیئت ایرانی نیز در دوحه حضور دارد. عامل زمان اهمیت زیادی دارد و اختلاف اصلی دو طرف بر سر ترتیب اولویتهاست.
ایران خواهان اجرای هفت شرط خود (ظرف دو روز) و سپس آغاز مذاکرات است؛ در مقابل، واشنگتن پیش از هرگونه اقدام، خواهان فراهم شدن مسیری برای دسترسی به تأسیسات هستهای ایران است.
همچنان خوشبینی وجود دارد، اما هیچکس احتمال ازسرگیری درگیریها را منتفی نمیداند.