امروز ۱۷ آبان ۱۴۰۵ است و ۲۵۳ روز از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران (۹ اسفند ۱۴۰۴) و آغاز جنگ ۴۰ روزه و همچنین ۲۱۵ روز از زمان آتشبس (۱۸ فروردین ۱۴۰۵) میگذرد؛ آتشبسی که در ۱۷ تیر ۱۴۰۵ نقض شد و آمریکا درگیری نظامی دیگری به ایران تحمیل کرد که ۱۷ روز به طور مداوم به طول انجامید و پس از آن نیز به صورت پراکنده ادامه یافت. روز گذشته، ایزنکوت مامور به تشکیل دولت جدید اسرائیل شد، او ۲۸ روز فرصت خواهد داشت که با تشکیل کابینه، نتانیاهو را از قدرت کنار بزند.
تحولات مربوط به جنگ، آتش بس و مذاکره در روز گذشته را از لینک زیر بخوانید:
اخبار مربوط به جنگ، آتش بس و مذاکره در روز جاری، ۱۷ آبان ۱۴۰۵ هم به شرح زیر است:
وی با بیان اینکه «این شکست راهبردی سند زندهای بر این حقیقت است که معادلات قدرت جهان هرگز به سود سلطه گران رقم نمیخورد»، تصریح کرد: هر قدرتی در برابر صخره مستحکم و استوار و اراده الهی و پولادین ایران اسلامی صف آرایی کند، سرانجامی جز سقوط و اضمحلال در افکار عمومی جهان نخواهد داشت.
امارات وقوع حادثه امنیتی و آتشسوزی در یک کشتی در آبهای ساحلی خود را تأیید و اعلام کرد هر ۲۲ سرنشین این شناور با تلاش نیروهای امدادی تخلیه شدند.
یک کشتی باری بامداد امروز در آبهای دریای عمان و در نزدیکی سواحل امارات متحده عربی درگیر یک حادثه امنیتی شده است؛ همزمان، گارد ملی امارات از نجات ۲۲ نفر از خدمه یک کشتی باری دیگر یا احتمالا همین شناور، پس از وقوع آتشسوزی در دریای عمان خبر داده است.
بر اساس اعلام سازمان عملیات تجارت دریایی انگلیس (UKMTO)، این حادثه در فاصله حدود ۱۸ مایل دریایی شرق شهر خورفکان امارات رخ داده و یک کشتی باری با نیروهای نظامی درگیر شده است. این سازمان اعلام کرده که در زمان انتشار گزارش، اطلاعاتی درباره وضعیت خدمه، میزان خسارات احتمالی و پیامدهای زیستمحیطی حادثه در دسترس نبوده و تحقیقات درباره آن ادامه دارد.
در همین حال، خبرگزاری رسمی امارات (وام) گزارش داد که گارد ساحلی گارد ملی این کشور پس از دریافت درخواست کمک از خدمه یک کشتی باری که دچار آتشسوزی شده بود، موفق به نجات ۲۲ نفر از اتباع کشورهای عربی شد.
بر اساس بیانیه گارد ملی امارات، نیروهای امدادی پس از شناسایی موقعیت کشتی به محل اعزام شدند و تمامی ۲۲ نفر را تخلیه کردند. نجاتیافتگان پس از دریافت کمکهای اولیه به مراجع ذیربط تحویل داده شدند و وضعیت جسمانی همه آنها باثبات اعلام شده است.
وبسایت OverwatchX نیز هشدارهای حرارتی و نشانههای آتشسوزی را در محدوده تنگه هرمز ثبت کرده است. بااینحال، این دادهها بهتنهایی وقوع حمله یا عامل آن را تأیید نمیکنند.
با این حال، مقامهای اماراتی هم تاکنون نام کشتی، کشور صاحب پرچم آن و علت وقوع آتشسوزی را اعلام نکردهاند. همچنین مشخص نیست کشتی دچار آتشسوزی همان شناوری است که سازمان UKMTO از حادثه امنیتی آن در نزدیکی خورفکان خبر داده است.
خبرگزاری فرانسه اعلام کرد: مرکز مالی ملک عبدالله در ریاض هدف حمله قرار گرفت و یک ساختمان متعلق به شرکت آرامکو نیز در حمله انصارالله یمن آسیب دید.
فایننشال تایمز نوشت: شناورها بر فراز کابلهای ارتباطی زیر آب در خلیج عمان در حال حرکت و توقفهای مشکوک هستند؛ این در حالی است که تهران اعلام کرده در صورت آغاز دور جدید حملات آمریکا و اسرائیل، ممکن است زیرساختهای دیجیتال را هدف قرار دهد.
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: کشتیهای مرتبط با ایران پس از آنکه تهران تهدید کرد در صورت آغاز دور جدیدی از بمبارانهای آمریکا و اسرائیل، کابلهای ارتباطی و مراکز داده را هدف قرار خواهد داد، در نزدیکی کابلهای مخابراتی زیردریایی در خاورمیانه پرسه زدهاند.
بر اساس دادههای شرکت تحلیل اطلاعات دریایی «ویندوارد» (Windward)، دستکم چهار شناور در روزهای پس از هشدار ایران درباره احتمال مختل شدن زیرساختهای دیجیتال در صورت تشدید درگیری از سوی آمریکا، مسیرهای غیرمعمولی را در پیش گرفته و در بالای کابلهای زیردریایی عبوری از خلیج عمان توقفهای طولانی داشتهاند.
سه فروند از این شناورها نفتکشهایی بودند که تحت تحریمهای آمریکا قرار دارند و شناور چهارم، یک قایق ماهیگیری کوچک ایرانی بود که بر فراز کابلهای «اروپا ـ هند گیتوی» (Europe India Gateway) و «ترنسورلد» (Transworld) بین ۲۱ تا ۲۶ اکتبر پرسه میزد؛ این اطلاعات بر اساس دادههای شرکت ویندوارد به دست آمده است.
هرگونه حمله به کابلهای زیردریایی در این منطقه میتواند تأثیر گستردهای بر اقتصاد کشورهای همسایه حوزه خلیج فارس داشته باشد.
این نفتکشها با استفاده از ترکیبی از دادههای ردیابی کشتیها و تصاویر ماهوارهای شناسایی شدهاند. آنها در بالای کابلهایی از جمله ۲آفریقا، که قرار است چند کشور حوزه خلیج فارس را از طریق شبکهای در دریای سرخ و در امتداد سواحل شرقی آفریقا به یکدیگر متصل کند، و همچنین کابل «فالکون» (Falcon) که کشورهای خلیج فارس را به هند و آفریقا متصل میکند، سرعت حرکت خود را کاهش دادهاند.
دو فروند از این نفتکشها خالی بودند و تمامی آنها در مقاطع مختلف طی ماه گذشته، سامانههای ردیابی خود را خاموش کردهاند.
شرکت ویندوارد در گفتوگو با فایننشال تایمز اعلام کرد: «برخلاف سایر شناورهایی که در این منطقه منتظر محمولههای نفتی خروجی از خلیج فارس بودهاند، این کشتیها تا زمان رسیدن به یک مسیر مشخص عبور کابلها، به شکل عادی حرکت میکردند و تنها پس از ورود به این محدوده بود که سرعت خود را کاهش میدادند، در مسیرهای حلقهای حرکت میکردند، تغییر مسیر میدادند، برای مدتی در یک نقطه باقی میماندند یا سامانههای ردیابی خود را خاموش میکردند.»
این شرکت افزود: «الگوی رفتاری تمامی این شناورها با مشخصات عملیاتی مربوط به شناسایی و نقشهبرداری از مسیر کابلها یا کارگذاری مواد انفجاری و مین در اطراف آنها در زمان خاموش بودن سامانههای ردیابی مطابقت دارد.»
تهران طی ماه گذشته بارها کابلهای ارتباطی و مراکز داده مستقر در مسیر تنگه هرمز را تهدید کرده است. این تهدیدها در واکنش به اظهارات دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، و دیگر مقامهای ارشد این کشور مطرح شدهاند که در آستانه انتخابات میاندورهای این هفته از احتمال انجام حملات جدید علیه ایران سخن گفته بودند.
حسین محبی، سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، روز ۱۹ اکتبر گفته بود: «هفت کابل اصلی اینترنت زیردریایی از تنگه هرمز عبور میکنند که تمامی دادههای تجاری و اینترنتی را منتقل میکنند. ما فقط میخواهیم \[آمریکا\] متوجه شود که اهداف جدید و تسلیحات جدیدی رونمایی خواهند شد. در نهایت نیز بقایای قدرت آمریکا را از منطقه پاک خواهیم کرد.»
این اظهارات در واقع تکرار سخنان محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران بود که یک هفته پیش از آن تهدید کرده بود: «مراکز داده و تأسیسات هوش مصنوعی نابود خواهند شد.»
یَدالله جوانی، معاون سیاسی سپاه پاسداران، نیز در اواخر اکتبر اعلام کرد که داراییها و زیرساختهایی از جمله کابلهای اینترنتی، در واکنش به حملات علیه زیرساختهای ایران آسیب خواهند دید.
آمریکا همچنان به انتقال تجهیزات و نیروهای نظامی خود به منطقه ادامه داده است. تصاویر ماهوارهای نشان میدهند که ناو هواپیمابر «یواساس تئودور روزولت» (USS Theodore Roosevelt) بامداد چهارشنبه در حال حرکت از دریای چین جنوبی به سمت سنگاپور بوده است؛ اقدامی که احتمالاً میتواند به تقویت حضور دو ناو هواپیمابر دیگر آمریکا در منطقه خاورمیانه منجر شود.
ماشا کوتکین، مقام پیشین وزارت خارجه آمریکا و پژوهشگر اندیشکده مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی (CSIS)، گفت که فعالیتهای مرتبط با هوش مصنوعی، رایانش ابری، مراکز داده و سایر خدمات دیجیتال در کشورهای خلیج فارس به کابلهای فیبر نوری زیردریایی وابسته هستند.
کوتکین گفت هرگونه آسیب به این کابلها به «کاهش سرعت اینترنت و انجام تراکنشهای مالی» منجر خواهد شد و «شبکههای ارتباطی، تجارت الکترونیک و خدمات رایانش ابری را مختل خواهد کرد.»
اتصال و ارتباطات دیجیتال همچنین بخش مهمی از تلاش کشورهای حوزه خلیج فارس برای تنوعبخشی به اقتصاد خود و کاهش وابستگی به منابع هیدروکربنی و تبدیل شدن به قطب کسبوکارهای دیجیتال محسوب میشود.
کوتکین خاطرنشان کرد که تهدیدهای امنیتی در منطقه پیش از این نیز موجب توقف ساخت چندین پروژه کابل ارتباطی شده است.
یکی از این نفتکشهای تحریمشده با نام «سلستیال سی» (Celestial Sea)، روز ۱۴ اکتبر به مدت بیش از چهار ساعت در اطراف کابل ۲آفریقا به شکل حلقهای حرکت کرد. این کشتی سپس روز ۱۵ اکتبر، در محدوده میان کابل ۲آفریقا و کابل «دروازه خلیج بنگال» (Bay of Bengal Gateway) سامانه ارسال سیگنال خود را خاموش کرد.
کابل دروازه خلیج بنگال، امارات متحده عربی و عمان را به مالزی، سریلانکا و هند متصل میکند.
چهار روز بعد، این نفتکش در بالای همان کابل تغییر مسیر ناگهانی داد و به شکل U دور زد و سپس در نزدیکی ساحل شهر شیناس لنگر انداخت.
شرکت «گلوری اینترنشنال افزد» (Glory International FZ)، مالک این نفتکش، به درخواست فایننشال تایمز برای اظهارنظر پاسخی نداد.
یک نفتکش دیگر در اواسط اکتبر، به مدت ۱۰ روز با سرعتی کمتر از یک گره دریایی در آبهای ایران و در نزدیکی کابلهای اروپا ـ هند گیتوی، ترنسورلد، دروازه خلیج بنگال و «سیمیوی۴» (SeaMeWe-4) پرسه زد.
بر اساس دادههای ردیابی کشتیها و تصاویر ماهوارهای ویندوارد، این نفتکش بارها سامانه ارسال سیگنال خود را خاموش کرد؛ از جمله در روز ۱۷ اکتبر که بیش از ۳۳ ساعت هیچ سیگنالی ارسال نکرد.
در اوایل اکتبر، پیش از مطرح شدن تهدیدهای ایران، چند نفتکش دیگر نیز در حال حرکت و توقف بر فراز کابلهایی مانند AAE-1، دروازه خلیج بنگال و ۲آفریقا مشاهده شده بودند.
شرکت ویندوارد اعلام کرد رفتار این شناورها با الگوی حرکتی هیچیک از کشتیهای دیگر در منطقه مطابقت نداشته و جابهجایی محمولهها و الزامات لجستیکی نیز نمیتواند این تحرکات را توضیح دهد.
سید کاوشال، کارشناس جنگ دریایی در مؤسسه سلطنتی خدمات متحد (RUSI)، گفت این مانورهای غیرعادی ممکن است تصادفی باشند، اما «ایران شاید در تلاش باشد نشان دهد که در صورت وقوع جنگ، توانایی آسیب زدن به زیرساختهای زیردریایی را دارد.»
جان پنتریت، دریابان بازنشسته نیروی دریایی سلطنتی بریتانیا، گفت اگرچه ممکن است «دلایل مختلفی» برای چنین رفتارهای مشکوکی وجود داشته باشد، اما کشتیها را میتوان بهراحتی برای مینگذاری نیز تغییر کاربری داد.
او گفت: «تقریباً هر شناوری میتواند مین پرتاب کند، اما برای این کار به برخی تغییرات و تجهیزات، مانند ریلهای مخصوص مینگذاری، نیاز خواهد داشت.»
خبرگزاری فرانسه از شنیده شدن صدای انفجارهای شدید در پایتخت عربستان خبر داد.
فارن افرز نوشت: متیو دس، نویسنده آمریکایی، در تحلیلی انتقادی به بررسی آینده سیاست خارجی ایالات متحده پرداخته و از دموکراتها خواسته است از بازگشت احتمالی خود به کنترل کنگره برای ایجاد تحولی اساسی در جهتگیریهای واشنگتن استفاده کنند، نه اینکه صرفاً به مقابله با اقدامات خارج از چارچوب دولت دونالد ترامپ بسنده کنند.
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: دس در مقالهای در مجله «فارن افرز» با عنوان «دموکراتها نباید فرصت خود را برای آغاز انقلابی در سیاست خارجی هدر دهند»، استدلال میکند که جنگهای ادامهدار، فساد سیاسی و افزایش هزینههای زندگی، مهمترین چالشهای مورد توجه آمریکاییها هستند و این مسائل از یکدیگر جدا نیستند، بلکه ارتباطی تنگاتنگ با یکدیگر دارند.
نویسنده که معاون اجرایی مرکز سیاست بینالملل و مشاور پیشین سیاست خارجی برنی سندرز، سناتور آمریکایی، است، معتقد است فوریترین تهدیدها علیه امنیت و رفاه ایالات متحده دیگر لزوماً از خارج این کشور سرچشمه نمیگیرند، بلکه تا حد زیادی به قطبیشدن فضای داخلی، اختلال در عملکرد نهادهای دولتی، افزایش نفوذ ثروتمندان و شرکتهای بزرگ و همچنین استفاده قوه مجریه از نیروی نظامی بدون مجوز روشن مربوط میشوند؛ مسائلی که با شبهات مربوط به تضاد منافع و ثروتاندوزی شخصی نیز همراه هستند.
در این چارچوب، دس از دموکراتها میخواهد پایان دادن به جنگ با ایران را در اولویت فوری خود قرار دهند و از اختیارات کنگره، بهویژه اختیار کنترل هزینههای دولتی، برای جلوگیری از اختصاص بودجه بیشتر به عملیات نظامی استفاده کنند.
این نویسنده احتمال کارشکنی در تصویب طرحهای تأمین مالی وزارت جنگ را نیز منتفی نمیداند و حتی پیشنهاد میکند دموکراتها در صورتی که قانون بودجه شامل ممنوعیت تأمین مالی جنگ نباشد، دولت فدرال را به تعطیلی تهدید کنند.
او معتقد است مخالفت با تأمین مالی جنگی که از حمایت گسترده افکار عمومی برخوردار نیست، باید فراتر از ملاحظات سیاسی سنتی باشد؛ ملاحظاتی که بر اساس آن، مخالفان جنگ ممکن است به حمایتنکردن از نیروهای مسلح متهم شوند.
دس مسئولیت تشدید تنشهای نظامی را صرفاً متوجه دولت ترامپ نمیداند، بلکه خواستار بازنگری گستردهتر در سیاستهای دولتهای متوالی آمریکا، اعم از دموکرات و جمهوریخواه، است.
او بهطور ویژه به حمایت بیقیدوشرط دولت جو بایدن از اسرائیل در جریان جنگ غزه اشاره میکند و امتناع واشنگتن از اعمال پیامدهایی علیه نقضهای مستند حقوق بشر و حقوق بینالملل از سوی اسرائیل را مورد انتقاد قرار میدهد.
این نویسنده همچنین حملات آمریکا به قایقهای حامل مواد مخدر در دریای کارائیب را به رویکرد امنیتی دیرینهای مرتبط میداند که بر گسترش مفهوم «جنگ با مواد مخدر» و استفاده از برچسب تروریسم برای توجیه اقدامات فوقالعاده، از جمله قتلهای فراقضایی، استوار است.
دس در محور دیگری از مقاله خود، مبارزه با فساد را در مرکز هرگونه بازنگری جدی در سیاست خارجی آمریکا قرار میدهد و معتقد است دولت ترامپ نمونههای متعددی از مسائلی را ارائه کرده است که باید مورد تحقیق و بررسی قرار گیرند.
این موارد از دریافت هدایای خارجی و تضاد منافع مرتبط با اعضای خانواده گرفته تا قراردادهای اعطاشده به حامیان مالی سیاسی و متحدان در بخش فناوری را شامل میشود. همچنین شبهات مربوط به سوءاستفاده از اختیارات عفو ریاستجمهوری نیز باید بررسی شوند.
او همچنین خواستار تحقیق درباره آنچه «شورای صلح» مربوط به غزه نامیده میشود و منافع مرتبط با استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان دیپلماتیک آمریکا، شده است.
دس برای نشان دادن ابعاد نگرانی افکار عمومی از فساد، به نظرسنجیهای اخیر در آمریکا استناد میکند که بر اساس برخی از آنها، حدود ۹ نفر از هر ۱۰ آمریکایی معتقدند فساد در دولت بهطور گسترده رواج دارد.
این مقاله تأکید میکند که مبارزه با فساد لزوماً به تصویب قوانین جدید نیاز ندارد، بلکه بیش از هر چیز مستلزم اجرای قوانین موجود است. در کنار آن، باید نظام تأمین مالی کارزارهای انتخاباتی اصلاح شود؛ نظامی که به گفته نویسنده، امکان نفوذ بیش از حد منابع مالی شرکتها و اهداکنندگان بزرگ را بر تصمیمگیریهای سیاسی فراهم میکند.
در حوزه اقتصادی، دس بر ضرورت پیوند دادن مستقیم سیاست خارجی با مشکلات روزمره زندگی آمریکاییها تأکید میکند؛ از افزایش قیمت سوخت و مواد غذایی گرفته تا پیامدهای جنگ با ایران، آینده مشاغل در سایه گسترش استفاده از هوش مصنوعی و افزایش نفوذ شرکتهای بزرگ فناوری.
او به مداخله ایلان ماسک، میلیاردر آمریکایی، در ارائه خدمات اینترنت ماهوارهای «استارلینک» در اوکراین اشاره میکند و آن را نمونهای از توانایی بازیگران فناوری در بخش خصوصی برای تأثیرگذاری بر تصمیمات دارای ابعاد ژئوپلیتیکی و امنیتی میداند.
نویسنده در پایان نتیجه میگیرد که دموکراتها باید از رویکرد صرفاً نظارتی و انتقاد از سیاستهای دولت ترامپ فراتر بروند و برای تدوین یک پروژه سیاسی و سیاست خارجی جایگزین تلاش کنند؛ پروژهای که پایان دادن به جنگها، پاسخگو کردن مسئولان نقض قوانین و مقررات، مبارزه با فساد و بهبود شرایط اقتصادی شهروندان را در کنار یکدیگر قرار دهد.
او با وجود اذعان به اینکه این تلاشها لزوماً طی دو سال آینده به تصویب قوانین جدید منجر نخواهند شد، معتقد است چنین اقداماتی میتوانند پایههای برنامهای سیاسی را شکل دهند که رهبری آینده حزب دموکرات آن را دنبال کند و به ایجاد اجماعی جدید در آمریکا درباره سیاست خارجی پایدارتر کمک کند.
سخنگوی پیشین کاخ سفید علت ناکامی جمهوریخواهان را تورمی دانست که ترامپ از دولت بایدن به ارث برده بود.
به گزارش انتخاب، کارولین لیویت، سخنگوی پیشین کاخ سفید گفت: به نظرم مهمترین مسئله برای رأیدهندگان، هزینههای زندگی، قیمتها و تورم بود. رئیسجمهور ترامپ در حال مقابله با بحران تورمی بود که از دولت قبلی بایدن به ارث رسیده بود.
او ادامه داد: از زمان اعلام نتایج انتخابات در روز سهشنبه، چند بار با ترامپ صحبت کردهام و او در این باره آرام، خونسرد و مسلط بر اوضاع است.
لیویت افزود: فکر میکنم او میدانست که این نتیجه احتمالاً همان چیزی خواهد بود که رقم میخورد، اما با این حال تلاش خود را کرد.
نیروی دریایی سپاه اعلام کرد:
دو فروند نفتکش متخلف یکی در محدوده شرق تنگه هرمز و دیگری در تنگه هرمز که قصد عبور از مسیر غیرمجاز را داشتند پس از برخورد با مین در آتش بسیار شدیدی در حال سوختن میباشند.
این دو نفتکش که با تخلف متعدد و خاموشنمودن سامانه ناوبری و موقعیتیاب خود، قصد عبور از مسیر غیرمجاز تنگه هرمز را داشتند که پس از برخورد با مین منفجر و در حال سوختن میباشند.
نیروی دریایی سپاه هشدار میدهد: همانطور که قبلا اعلام شده است هر کشتی و شناوری که با ارتش متجاوز و غارتگر امریکا همکاری کند و از مقررات ایرانی تنگه هرمز سرپیچی کند و وارد منطقه غیرمجاز شود مطمئنا با مین برخورد میکند لذا به خیال پردازیهای فرمانده سنتکام توجه نکنید.
«احمد الطیبی» رئیس فراکسیون «فهرست مشترک» در کنست (پارلمان رژیم صهیونیستی) شنبه شب اعلام کرد که گادی آیزنکوت رهبر حزب یشار که مأمور تشکیل کابینه شده، باید دولتی اقلیتی با حمایت خارجی فهرستهای عربی تشکیل دهد و هدف این فراکسیون سرنگونی دولت نتانیاهو است.
به گزارش شبکه الجزیره، الطیبی گفت: کابینه نتانیاهو در حق بسیاری از اقشار جنایت کرده و او بزرگترین خرابکار اسرائیل و منطقه است.
وی افزود فراکسیون آنها عاملی تعیینکننده در رایزنیهای جاری است و کابینه کنونی نتانیاهو، یک دولت اقلیت است.
الطیبی تأکید کرد با نتانیاهو مذاکره نمیکنند و گزینه آنها فراهم کردن زمینه برای تشکیل کابینه آیزنکوت است.
وی همچنین اعلام کرد که فراکسیون فهرست مشترک، درخواستی برای برگزاری جلسه فوری جهت انتخاب رئیس کنست ارائه خواهد داد و رئیس کنونی کنست را خدمتگزار نتانیاهو و سیاستهای وی دانست.
سنتکام مدعی شد: نیروهای فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) روز ۷ نوامبر، یک کشتی باری با پرچم سنت کیتس را در دریای عمان از کار انداختند.
سنتکام در ادامه ادعای خود افزود: این اقدام پس از آن صورت گرفت که کشتی تلاش داشت محاصره دریایی علیه ایران را نقض کند.
تسنیم از قول یک منبع آگاه اعلام کرد: صدای دو انفجار شنیدهشده در قشم مربوط به مدیریت تنگه هرمز بوده و تاکنون هیچگونه اصابتی در این جزیره گزارش نشده است.