امروز ۲۰ آبان ۱۴۰۵ است و ۲۵۶ روز از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران (۹ اسفند ۱۴۰۴) و آغاز جنگ ۴۰ روزه و همچنین ۲۱۸ روز از زمان آتشبس (۱۸ فروردین ۱۴۰۵) میگذرد؛ آتشبسی که در ۱۷ تیر ۱۴۰۵ نقض شد و آمریکا درگیری نظامی دیگری به ایران تحمیل کرد که ۱۷ روز به طور مداوم به طول انجامید و پس از آن نیز به صورت پراکنده ادامه یافت. روز گذشته، محسن رضایی اعلام کرد که برخلاف شایعات، در حال حاضر هیچگونه مذاکرهای با آمریکاییها انجام نمیدهیم.
تحولات مربوط به جنگ، آتش بس و مذاکره در روز گذشته را از لینک زیر بخوانید:
اخبار مربوط به جنگ، آتش بس و مذاکره در روز جاری، ۲۰ آبان ۱۴۰۵ هم به شرح زیر است:
قالیباف در گفتوگو با الجزیره بیان کرد: واشنگتن ما را محاصره کرده و مانع از رسیدن مواد غذایی میشود و تجارت و خدمات بهداشتی را مختل میکند.
مصمم هستیم از وضعیت نه جنگ و نه صلح خارج شویم؛ اما این لزوماً از مسیر مذاکره نخواهد بود، بلکه میتواند از طریق ایجاد بازدارندگی پایدار محقق شود.
اجازه نخواهیم داد آمریکا ما را فرسوده کند و به ایستادگی خود ادامه خواهیم داد.
پایان جنگ با ایران و جبهه مقاومت، یکی از بندهای یادداشت تفاهم و از شروط هفتگانه ماست.
اگر آمریکا یا اسرائیل جنگ را آغاز کنند، با هر دوی آنها مقابله خواهیم کرد و به هرگونه حمله پاسخ خواهیم داد.
ادامه جنگ به کشورهای منطقه و امنیت و اقتصاد آنها آسیب خواهد زد.
تنگه هرمز دیگر به وضعیت پیش از جنگ بازنخواهد گشت و این موضوع بخشی از تفاهم در چارچوب بندهای هفتگانه است.
پزشکیان در سخنرانی خود در سیویکمین اجلاس تغییرات اقلیمی سازمان ملل گفت: رهبر شهید ما (که رحمت واسعه خدا بر ایشان باد) در ذیل توجه به اهمیت محیطزیست، بر این اصل تأکید داشتند که: بهکارگیری سلاحهای نامتعارف از جمله تسلیحات هستهای مصداق ضایع کردن «حرث و نسل» است؛ یعنی نابودی کشت، حیات، انسان و نسلهای آینده.
دیوید پردو، سفیر آمریکا در چین، در ارتباط با جنجال مربوط به رابطه جنسن هوانگ، مدیرعامل شرکت انویدیا، با زنی که مظنون به جاسوسی برای چین است، وضعیت روابط آمریکا و چین را مسیری پر فراز و نشیب توصیف کرد.
به گزارش انتخاب، سفیر آمریکا در گفتوگو با شبکه تلویزیونی بلومبرگ، در حاشیه کنفرانس «سیتی چین» که روز ۱۱ نوامبر در شانگهای برگزار شد، گفت: «ماجرای انویدیا بار دیگر به ما یادآوری میکند که باید همواره هوشیار و مراقب باشیم.»
او اظهار داشت: «از آنجا که امنیت اقتصادی، امنیت ملی است، امنیت ملی بخشی از مباحث اقتصادی محسوب میشود.» وی افزود: «وضعیتی که در حال حاضر در روابط با چین با آن مواجه هستیم، وضعیتی پر فراز و نشیب است.»
ایالات متحده با استناد به نگرانیها درباره تأثیر پیشرفت فناوری هوش مصنوعی (AI) بر امنیت ملی، دسترسی چین به تراشههای نیمهرسانای پیشرفته انویدیا را مسدود کرده است.
در چنین شرایطی، انتشار گزارشهایی درباره رابطه جنسن هوانگ با آلیس هوانگ (با نام چینی هوانگ له)، تبعه چین که مظنون است از سوی نهادهای اطلاعاتی این کشور برای جاسوسی جذب شده باشد، جنجال گستردهای به پا کرده است.
گفته میشود نهادهای تحقیقاتی آمریکا و کنگره این کشور به شواهد و قرائنی دست یافتهاند که نشان میدهد آلیس هوانگ از ارتباط شخصی خود با جنسن هوانگ برای انتقال مخفیانه مقادیر زیادی از تراشههای قدرتمند انویدیا به کشورهای ثالث و از آن طریق به چین استفاده کرده است. این نهادها در حال حاضر مشغول راستیآزمایی این اطلاعات هستند.
دولت چین در حال حاضر اتهامات مربوط به جاسوس بودن آلیس هوانگ را بهشدت رد میکند.
قرار است آمریکا و چین در روزهای ۱۸ و ۱۹ نوامبر، در حاشیه نشستهای مجمع همکاری اقتصادی آسیا و اقیانوسیه (APEC) در شهر شنژن چین، نشستی در سطح سران برگزار کنند.
بلومبرگ اشاره کرده است که رسوایی مربوط به جنسن هوانگ و اتهامات جاسوسی صنعتی میتواند دیدار دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، و شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، را با پیچیدگیهایی مواجه کند.
اکنون توجهها به این موضوع معطوف شده است که آیا آتشبس تجاری میان دو کشور که قرار است ژانویه آینده منقضی شود، در جریان این نشست تمدید خواهد شد یا خیر. این دیدار، سومین ملاقات دو رهبر در سال جاری میلادی خواهد بود.
آمریکا و چین بهطور موقت اجرای تعرفههای سنگین، محدودیتهای وارداتی، مقررات صادرات عناصر خاکی کمیاب از سوی چین و هزینههای ورود کشتیهای چینی به بنادر آمریکا را که در جریان مناقشه تجاری گسترده میان دو کشور اعمال شده بودند، متوقف کردهاند.
سفیر آمریکا بهویژه از تأخیر چین در صادرات عناصر خاکی کمیاب در جریان مناقشه تجاری دو کشور ابراز نارضایتی کرد.
او با اشاره به اینکه بسیاری از شرکتها هنوز موفق به دریافت این مواد نشدهاند، گفت: «ماههاست که منتظر دریافت عناصر بسیار حیاتی مورد نیاز برای مراکز داده و تولید موتورهای هواپیما هستیم.»
پردو همچنین از نظام صدور مجوز صادرات آهنرباهای ساختهشده از عناصر خاکی کمیاب در چین انتقاد کرد و مدعی شد که پکن در حال تبدیل کردن سلطه خود بر صنایع راهبردی به ابزاری برای اعمال فشار است.
دولت ترامپ در تلاش است با استفاده از محاصره اقتصادی، ایران را به زانو درآورد؛ اما واردات نفت خام ایران از سوی چین به مانعی در برابر این تلاشها تبدیل شده است.
سفیر آمریکا اعلام کرد که دونالد ترامپ به چین پیشنهاد داده است بخشی از واردات نفت خام خود از ایران را با نفت آمریکا جایگزین کند.
با این حال، او درباره پاسخ طرف چینی به این پیشنهاد توضیحی نداد.
حمایتهای امنیتی و نظامی آمریکا از تایوان نیز یکی دیگر از مسائل چالشبرانگیز در دستور کار این نشست عنوان شده است.
چین تایوان را بخشی از قلمرو خود میداند و از آمریکا خواسته است حمایت نظامی از این جزیره را متوقف کند.
سفیر آمریکا ادعاها مبنی بر اینکه واشنگتن بهمنظور تأثیر نگذاشتن بر نشست سران، طرح فروش تسلیحات به ارزش ۱۴ میلیارد دلار به تایوان را به تعویق انداخته است، رد کرد.
او گفت: «رئیسجمهور ترامپ به رئیسجمهور شی گفته است که اگر بخواهد، به هر کسی که بخواهد تسلیحات خواهد فروخت.»
پردو افزود: «در حال حاضر هیچ چیزی متوقف نشده است و زمان و نوع تسلیحاتی که ارسال میشوند، تحت کنترل رئیسجمهور ترامپ است.»
اندیشکده چتم هاوس نوشت: در هفتههای اخیر، گمانهزنیهای زیادی درباره احتمال انجام حملات جدید آمریکا علیه ایران پس از پایان انتخابات میاندورهای این کشور مطرح شده است. اما با پایان رأیگیری، همچنان مشخص نیست واشنگتن در گام بعدی چه اقدامی انجام خواهد داد.
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در مصاحبه اخیر خود با برنامه «۶۰ دقیقه» گفت که هیچ «دلیلی» برای تشدید جنگ نمیبیند. این احتمال وجود دارد که رئیسجمهور آمریکا تصمیم بگیرد عملیات نظامی علیه ایران را از سر نگیرد و به ادامه سیاست کنونیِ خفه کردن اقتصادی ایران بسنده کند. با این حال، حتی در چنین شرایطی نیز نمیتوان احتمال بازگشت درگیری مسلحانه را منتفی دانست.
بعید است تهران در حالی که وضعیت اقتصادیاش بیش از پیش وخیم میشود، فشار آمریکا را بدون واکنش تحمل کند. این همان تناقض محاصره دریایی ایران از سوی آمریکاست. شواهدی وجود دارد که نشان میدهد این محاصره بهطور مؤثری به منابع مالی حکومت ایران آسیب زده است. بر اساس برخی تحلیلها، ایران در ماه سپتامبر هیچ نفتی در نفتکشها بارگیری نکرد.
اما بعید است این محاصره بتواند به هدف راهبردی خود، یعنی وادار کردن حکومت ایران به دادن امتیازهای مهم در میز مذاکره، دست پیدا کند. در عوض، ممکن است تهران را به واکنش تهاجمی سوق دهد؛ اقدامی که همه طرفها را در این درگیری به نقطه آغاز بازمیگرداند.
بنبست
محاصره صادرات نفت ایران از طریق تنگه هرمز طی چند ماه گذشته دستخوش تغییراتی شده است. واشنگتن این عملیات را در ماه آوریل آغاز کرد؛ پس از توافق با ایران بر سر یادداشت تفاهم در ماه ژوئن، که بازگشایی تنگه را امکانپذیر میکرد، از شدت آن کاست؛ سپس در ۱۴ ژوئیه، همزمان با فروپاشی توافق، محاصره را دوباره برقرار کرد.
ایران خواهان لغو محاصره و برآورده شدن شروط خود پیش از بازگشایی تنگه و توقف حملاتش در این آبراه است. در مقابل، واشنگتن خواهان امتیازدهی ایران در برنامه هستهای خود، پیش از ازسرگیری هرگونه مذاکره درباره امنیت دریایی است.
بیاعتمادی عمیق میان دو طرف باعث خواهد شد ایران تردید کند که امتیازهای آمریکا بهاندازه کافی پایدار باشند تا بتوانند تسکین اقتصادی بلندمدتی برای این کشور به همراه بیاورند. برخی در ساختار حاکمیت ایران بر این باور خواهند بود که بهتر است ایران با شرایط و قواعد خود به جنگ ادامه دهد تا اینکه در نتیجه تحت فشار قرار گرفتن اقتصادش، از درون فروبپاشد.
برای آنکه ایران دست به اقدامات تهاجمی علیه همسایگانش بزند، لزوماً نیازی به حمله نظامی جدید آمریکا به خاک این کشور نیست.
در سال ۲۰۱۹، ایران در واکنش به سیاستهای فشار اقتصادی «فشار حداکثری» ترامپ، مجموعهای از حملات را انجام داد. در ماههای مه و ژوئن آن سال، ایران نفتکشهایی را در نزدیکی فجیره و در دریای عمان هدف قرار داد و یک پهپاد شناسایی آمریکایی را سرنگون کرد.
سپس در ۱۴ سپتامبر، پهپادها و موشکها تأسیسات فرآوری نفت بقیق و میدان نفتی خریص متعلق به شرکت آرامکوی عربستان را هدف قرار دادند. نیروهای حوثی مورد حمایت ایران در یمن مسئولیت این حمله را بر عهده گرفتند، اما آمریکا و عربستان، ایران را مقصر دانستند.
پیام تهران روشن بود: در واکنش به فشار اقتصادی شدید، زیرساختهای انرژی کشورهای خلیج فارس را هدف قرار خواهیم داد.
دو دلیل اصلی وجود دارد که توضیح میدهد چرا ایران در گذشته چنین واکنشی به فشار اقتصادی نشان داده و چرا ممکن است بار دیگر همین کار را انجام دهد.
ایران در این جنگ صرفاً از مسیرهای کشتیرانی و صادرات نفت خود دفاع نمیکند؛ بلکه در حال محافظت از روایت بنیادین شکلگیری نظام خود، یعنی فداکاری و تابآوری، است. به نظر میرسد واشنگتن هنوز این مسئله را درک نکرده است.
پیام همیشگی تهران به حامیان و دشمنانش این بوده که تحریمها، انزوا و تهدیدهای نظامی نمیتوانند این نظام را وادار به تسلیم کنند یا آن را از میان ببرند.
جنگ ایران و عراق از سال ۱۹۸۰ تا ۱۹۸۸ روشنترین نمونه تعهد حکومت ایران به این اصل است. ایران تقریباً بهتنهایی و در برابر دشمنی که از حمایت آمریکا و کشورهای خلیج فارس برخوردار بود، جنگید و در نهایت دوام آورد.
یک یا دو سال دشوار در نتیجه محاصره اقتصادی، بههیچوجه با آنچه حکومت ایران در آن دوران تحمل کرد، قابل مقایسه نیست.
مقامات ایران بر این باورند که اگر بهاندازه کافی مقاومت کنند، کشورهایی که بیشترین زیان را از این بحران اقتصادی متحمل میشوند، برای یافتن راه خروج از بحران، فشار بیشتری بر واشنگتن وارد خواهند کرد.
دلیل دوم، جنبه عملی دارد: برخلاف دوران جنگ ایران و عراق، اکنون کشورهای خارجی نیز به ایستادگی ایران کمک میکنند.
بزرگترین منبع این حمایت، چین است که از طریق خرید نفت ایران به تهران کمک میکند. جای تعجب نیست که گزارش شده مقامهای آمریکایی از پکن خواستهاند برای پایان دادن به درگیری، نقش سازندهتری ایفا کند. آنها میدانند که بدون چین، توانایی حکومت ایران بهشدت کاهش خواهد یافت.
تهران همچنین میداند که کشورهای خلیج فارس خواهان پایان محاصره هستند. وضعیت موجود خسارات اقتصادی عظیمی به آنها وارد میکند.
مقامات ایران بر این باورند که اگر بهاندازه کافی مقاومت کنند، کشورهایی که بیشترین زیان را از این بحران اقتصادی متحمل میشوند، یعنی عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر و کویت، فشار بیشتری بر واشنگتن وارد خواهند کرد تا راهی برای خروج از بحران پیدا کند.
در سال ۱۹۸۸، ایران هیچ راهی برای پیروزی در جنگ نداشت. ادامه جنگ احتمالاً به فروپاشی نظامی این کشور منجر میشد.
امروز ایران معتقد است که دست بالا را دارد. با گوش دادن به اظهارات مقامهای ایرانی، روشن میشود که آنها باور دارند در این رویارویی تاکنون پیروز شدهاند.
این ارزیابی تا حدودی درست است. ایران شاید بتواند از وقوع حمله نظامی بزرگ دیگری از سوی آمریکا جلوگیری کند؛ نتیجهای که تهران آن را پیروزی تلقی خواهد کرد.
با این حال، بعید است این اقدام نیز موفقیتآمیز باشد؛ چرا که آمریکا هم غرور و منافع خود را دارد. مقامهای آمریکایی متقاعد شدهاند که محاصره مؤثر بوده است؛ بنابراین کنار گذاشتن آن برای واشنگتن آسان نخواهد بود.
اگر چیزی تغییر کرده باشد، این است که واشنگتن در حال تشدید رویکرد خود است؛ بهطوری که به فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) چراغ سبز داده تا یک نیروی ویژه جدید تشکیل دهد که هدف آن «جلوگیری از استفاده ایران از مسیرهای زمینی برای انتقال تسلیحات پیشرفته و سایر مواد» است.
تنها یک راه برای خروج از این بنبست وجود دارد: دیپلماسی مرحلهبندیشده؛ گزینهای که ظاهراً دو طرف در حال بررسی آن هستند.
حتی در شرایط کنونی نیز مشخص نیست که در نهایت عقلانیت و منطق پیروز خواهد شد یا نه.
مهدی محمدی مشاور محمدباقر قالیباف توضیح داد: آمریکایی ها ظرف امروز و دیروز یک پاسخی به طرح دو روزه دادند که نه تنها رضایت بخش نیست بلکه یک پاسخ کاملا فریبکارانه است.
به گزارش انتخاب، مهدی محمدی مشاور رئیس مجلس در فایلی صوتی که در تلگرامی خود بارگذاری کرد، گفت: آمریکایی ها اصرار کردند که قبل از اینکه پاسخ نهایی خود را به طرح ایران بدهند، باید یک مذاکره مستقیم با ایران انجام شود؛ تهران این را نپذیرفت.
وی افزود: ما تاکید کردیم که مذاکراتی آغاز نخواهد شد قبل از اینکه همه شروط ایران محقق شود.
محمدی اظهار کرد: ظاهرا آمریکایی ها ظرف امروز و دیروز یک پاسخی به طرح دو روزه دادند که نه تنها رضایت بخش نیست بلکه یک پاسخ کاملا فریبکارانه است. مشاور قالیباف بیان کرد: ترامپ ظاهرا به ونس اختیار مذاکره کردن داده، ولی به او اختیار امتیاز دادن را نداده است. آمریکایی ها همه چیز رو برای یک ضربه محدود آماده کردند.
وی اضافه کرد: یک گزینه آنها این است که به کوه کلنگ ضربه بزنند، در آن صورت یک جنگ گسترده آغاز خواهد شد.
او توضیح کرد: ممکن است آمریکا روی سه فاکتور ادامه محاصره، بیاعتمادسازی به حاکمیت یا ضربات نظامی خیلی سوزنی و نقطه ای و حملات اطلاعاتی تمرکز کند؛ مانند حمله شب گذشته به بخشی از پارس جنوبی.
محمدی خاطرنشان کرد: آمریکا گزینهای را باز نگه داشته؛ یعنی حمله در ۱۸ و ۱۹ دی و آغاز جنگی دیگر در ایران، حتی در صورت حمله به کوه کلنگ.
او تصریح کرد: هزینه محاصره رو برای دشمن ببریم.
نیروی دریایی سپاه اعلام کرد که دو فروند نفتکش که شب گذشته با حمایت جنگندههای ارتش غارتگر و متجاوز آمریکا و بصورت مخفیانه قصد خروج از مسیر غیرمجاز و پرخطر تنگه هرمز را داشتند، به مینهای دریایی برخورد و دچار انفجار مهیبی شدند.
دبیر شورای عالی امنیت ملی گفت که حتی یک ذره از مواد غنی سازی شده هسته ای را از خاک ایران خارج نخواهیم کرد.
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران در گفت وگو با شبکه المیادین افزود: به دوستان روس اعلام کردیم که مواد غنی سازی شده در داخل ایران باقی خواهد ماند و ما خودمان از آن استفاده خواهیم کرد.
وی گفت: ما به مواد غنی سازی شده برای طراحی کشتی ها و زیردریایی هایی نیاز داریم که با انرژی هسته ای کار می کنند.
محسن رضایی خاطرنشان کرد: به سطح پیشرفته ای از جنگ سایبری رسیدیم که می توانیم پهپادهای آمریکایی را کنترل و آن ها را بر روی زمین بنشانیم.
دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران تاکید کرد: هرگونه حمله جدید آمریکا، با هدف قرار دادن پایگاه های نظامی دور دست این کشور نیز همراه خواهد بود.
وی گفت: پایان جنگ در تمام جبهه های غرب آسیا به ویژه لبنان یکی از شروط اساسی ما است.
دبیر شورای عالی امنیت ملی در بخش دیگری از این گفت وگو که شب گذشته در شبکه المیادین منتشر شد گفت : ما شرایط هفتگانه خود را به آمریکاییها اعلام کردهایم و منتظر پاسخی روشن و صریح از سوی آنها هستیم.
وی افزود: ایران شروط هفتگانه خود را ارائه کرده و همچنان در انتظار پاسخ آمریکا است، اما پاسخ اولیه طرف آمریکایی از نظر تهران کافی نبوده است.
محسن رضایی ادامه داد: پاسخ آمریکا فریبکارانه است و تهران همچنان منتظر پاسخ روشن واشنگتن به شروط هفتگانه است.
دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران با تأکید بر اینکه شروط هفتگانه اعلامشده از سوی ایران در چارچوب حقوق مردم کشور قرار دارد، تصریح کرد: «تنگه هرمز تا زمانی که این شروط اجرا نشوند، بازگشایی نخواهد شد.»
سرلشکیر رضایی تصریح کرد : تمام صحبتها دربارهٔ برنامهریزی برای دیداری میان من و " جی دی ونس " معاون رئیسجمهور ایالات متحده کاملاً نادرست است و هیچگونه پایه و اساسی ندارد.
وی ادعاهای مقامهای آمریکایی درباره ادامه مذاکرات با ایران و برگزاری نشست در قطر را «دروغ» خواند و گفت: انتشار این ادعاها با هدف کاهش فشارهای اقتصادی و پایین آوردن قیمت نفت صورت میگیرد.
نهاد مدیریت آبراه تنگهٔ هرمز در اطلاعیهای رسمی اعلام کرد که با شناورهایی که از طریق جعل اسناد، اقدام به تردد غیرمجاز کردهاند، برخورد قانونی شد.
نهاد مدیریت آبراه تنگه هرمز با تاکید بر اینکه با شناورهایی که از طریق جعل اسناد، اقدام به تردد غیرمجاز کردهاند برخورد قانونی شده است افزود: در روزهای اخیر ۲ شناور فلهبر که با جعل اسناد و بدون هماهنگی اقدام به حرکت به سمت بنادر کشورهای جنوب خلیج فارس کرده بودند مورد برخورد قانونی قرار گرفته و با پذیرفتن تعهدات اعلامی پیجیاسای، از ورود نام خود در لیست عدم سازگاری جلوگیری کردند.
این نهاد افزود: شناورهایی که تا کنون تخلفی داشتهاند در صورتی که با ارسال ایمیل به این نهاد به تخلف خود اذعان کنند، مشمول تعهدات سبکتری خواهند شد.
پزشکیان در مورد آمریکا نوشت: از «مادر تمام بمبها» استفاده میکنند تا از طریق تهدید، به دیپلماسی بپردازند.
به گزارش انتخاب، مسعود پزشکیان در شبکه اجتماعی «ایکس» نوشت: «آنها جنگ را آغاز کردند و ادعا کردند که هدفشان جلوگیری از دستیابی ایران به سلاحهای هستهای است. سپس برای اولینبار از موشک «پیآراسام» در لامرد استفاده کردند.»
وی افزود: «اکنون آنها از «مادر تمام بمبها» استفاده میکنند تا از طریق تهدید، به دیپلماسی بپردازند. هیچ تناقضی در این رفتار وجود ندارد، اما این یک ننگ است. چه کسی صلح و امنیت جهانی را تهدید میکند؟»
وال استریت ژورنال نوشت: آمریکا مجموعهای از حملات را علیه جزیره قشم انجام داده و ایران نیز به یک جزیره کوچک عمانی که برای هدایت کشتیها در این آبراه اهمیت حیاتی دارد، حمله کرده است.
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: آمریکا و ایران برای کنترل تنگه هرمز در حال نبرد هستند و طی روزهای اخیر هر دو طرف جزایری را در این آبراه هدف حملات خود قرار دادهاند.
آمریکا و ایران، در حالی که نزدیک به ۹ ماه از آغاز درگیریها میگذرد، نبرد شدیدی را بر سر کنترل تنگه هرمز آغاز کردهاند و طی روزهای اخیر هر دو طرف جزایری را در این آبراه هدف قرار دادهاند.
نیروهای آمریکایی طی هفتههای اخیر، بهصورت بیسروصدا، مجموعهای از حملات را علیه جزیره قشم، بزرگترین جزیره ایران، انجام دادهاند.
روز سهشنبه، رسانههای دولتی ایران اعلام کردند که تهران جزیرهای کوچک متعلق به عمان را هدف حمله قرار داده است؛ جزیرهای که برای کمک به ناوبری کشتیهای عبوری از این آبراه اهمیت دارد.
این حملات نشان میدهد که اگرچه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اعلام کرده قصد ندارد عملیات نظامی گسترده را از سر بگیرد، نبرد بر سر آبراهی که برای بازارهای جهانی اهمیت حیاتی دارد، همچنان تهدیدی برای تشدید درگیریها محسوب میشود.
ارتش آمریکا تقریباً بهصورت روزانه از طریق ناوهای جنگی و پایگاههای زمینی خود عملیاتی را اجرا میکند تا به کشتیهای تجاری برای ورود و خروج از خلیج فارس کمک کند. این اقدامات موجب شده است صادرات نفت منطقه به سطحی نزدیک به میزان آن در آغاز جنگ بازگردد.
آمریکا بارها جزیره قشم و همچنین مناطق دیگری در نزدیکی این آبراه را هدف حمله قرار داده است.
مقامهای آمریکایی و کشورهای حوزه خلیج فارس گفتهاند هدف از این حملات، جلوگیری از حمله ایران به کشتیها در این آبراه است و این اقدامات مقدمهای برای آغاز یک عملیات نظامی گسترده در جزیره قشم نیست.
کریس لانگ، افسر سابق نیروی دریایی بریتانیا در خلیج فارس که اکنون در شرکت امنیت دریایی «نپتون پیتوپی» فعالیت میکند، گفت: «ایران از آنجا موشک شلیک میکند و در آنجا سایتهای راداری پدافند هوایی و سامانههای رهگیر نیز دارد.»
مقامهای آمریکایی، از جمله ترامپ، اهمیت حملات به قشم را کماهمیت جلوه داده و آنها را اقداماتی محدود و دفاعی توصیف کردهاند.
پس از آنکه والاستریت ژورنال برای نخستین بار از این حملات خبر داد، ترامپ گفت آمریکا یک تأسیسات ضدهوایی را هدف قرار داده که ایران طی دو ماه آن را ساخته بود.
با این حال، حملات همچنان ادامه داشته است.
ترامپ روز جمعه، در پاسخ به پرسشی درباره این حملات، گفت: «نمیخواهم درباره آن صحبت کنم. ما حملات محدودی انجام میدهیم.»
در روزهای اخیر، رسانههای دولتی ایران تقریباً هر شب از شنیده شدن صدای انفجارهایی در جزیره قشم خبر دادهاند؛ انفجارهایی که ساکنان این جزیره با جمعیتی حدود ۱۵۰ هزار نفر آنها را شنیدهاند. این رسانهها اغلب توضیح ندادهاند که انفجارها ناشی از شلیکهای ایران بوده یا حملات آمریکا.
یکشنبهشب نیز صدای انفجارهای بیشتری در سراسر جزیره شنیده شد.
فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) از اظهارنظر درباره این موضوع خودداری کرد.
روز سهشنبه، رسانههای دولتی ایران گزارش دادند که نیروهای نظامی این کشور حملهای را علیه جزیره دیدامار عمان انجام دادهاند؛ برونزدگی صخرهای کوچکی که معمولاً بهعنوان نقطه ورود و خروج کشتیها به خلیج فارس شناخته میشود.
این جزیره غیرمسکونی دارای تجهیزات ناوبری و یک فانوس دریایی است که بریتانیا در سال ۱۹۱۴ آن را ساخته است.
نبردها بر سر این آبراه در شرایطی جریان دارد که ترامپ با انتخابی دشوار درباره چگونگی ادامه جنگ روبهرو است.
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، جنگ را عامل شکستهای سنگین جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای دانسته است. در مقابل، برخی دیگر از اعضای دولت، از جمله پیت هگست، وزیر دفاع، خواهان بازگشت به عملیات نظامی گسترده هستند؛ موضوعی که پیشتر والاستریت ژورنال گزارش داده بود.
ترامپ پس از دیدار روز دوشنبه با نخستوزیر قطر گفت کشورهای حوزه خلیج فارس ترجیح میدهند «وضع موجود» حفظ شود؛ وضعیتی که شامل ادامه محاصره ایران و همچنین تلاش جدید آمریکا برای متوقف کردن تجارت زمینی تهران است.
ترامپ همچنین افزود: «ایران از نظر نظامی عملاً تمام شده است.»
پس از اظهارات رئیسجمهور آمریکا، قیمت نفت کاهش یافت.
این اظهارات بلافاصله با واکنش محسن رضایی مواجه شد.
رضایی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «جنگ علیه ایران، دولت آمریکا را از هم پاشیده است. اما واشنگتن مانند قماربازی درمانده دستوپا میزند. دست خود را ببندید و کنار بکشید. دست از تولید اخبار جعلی درباره مذاکرات خیالی بردارید.»
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، پیشتر اعلام کرده بود که تهران طرحی دو روزه برای بازگشایی تنگه هرمز پیشنهاد کرده است؛ طرحی که مشروط به رفع محاصره آمریکا و پایان درگیریها در جبهههای مختلف خاورمیانه از سوی واشنگتن است. این درخواست شامل توقف عملیات نظامی اسرائیل در جنوب لبنان نیز میشود.
بقائی افزود که این دو شرط باید پیش از هرگونه مذاکرهای برآورده شوند.
او با اشاره به انتخابات میاندورهای هفته گذشته آمریکا که به کنترل دموکراتها بر کنگره منجر شد، گفت: «آمریکاییها باید تصمیمی واقعی بگیرند؛ اگر پیام مردم خود را بهدرستی درک کرده باشند.»
آمریکا همچنان محاصره را حفظ کرده است. در همین چارچوب، یک هواپیمای نظامی آمریکایی در جریان حملهای طی آخر هفته، کشتی «هودا» با پرچم سنت کیتس را هدف قرار داد. این نخستین حمله از این نوع توسط آمریکا طی حدود یک ماه گذشته بود.
نیروهای امارات متحده عربی ۲۲ خدمه این کشتی را نجات دادند.
فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا اعلام کرده است که این کشور در جریان محاصره، پنج کشتی را از کار انداخته است.
علی واعظ، کارشناس مسائل ایران و معاون مدیر برنامه گروه بینالمللی بحران، گفت: «این حملات متقابل ممکن است در ظاهر شبیه یک درگیری کمشدت و در حال جوشش به نظر برسد، اما این وضعیت فرمولی باثبات نیست. این درگیری میتواند در هر لحظه تشدید شود.»
یدیعوت آحارونوت نوشت: رسانهها روز سهشنبه گزارش دادند که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، و دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در جریان یک تماس تلفنی در آخر هفته گذشته، بر سر اختلافنظرها درباره احتمال ازسرگیری عملیات نظامی علیه ایران با یکدیگر دچار تنش و اختلاف شدهاند.
به گزارش انتخاب و به نقل از منابع آگاه از محتوای این گفتوگو گزارش داد که محور اصلی تماس، ایران و اختلافات واشنگتن و تلآویو درباره احتمال ازسرگیری جنگ بوده است.
منابع، این گفتوگو را بسیار دشوار و تقابلی توصیف کردند و یکی از آنها آن را «تماسی جهنمی همراه با فریاد و فریادکشی» خواند.
با این حال، دفتر نتانیاهو این گزارش را رد کرد و هرگونه تنشآمیز بودن این گفتوگو را تکذیب کرد.
این دفتر در واکنش به گزارش مذکور اعلام کرد: «اخبار جعلی، کاملاً بیاساس.»
یک مقام ارشد اسرائیلی نیز انجام این تماس تلفنی را تأیید کرد، اما تأکید داشت که این گفتوگو دشوار نبوده است.
این گزارش یک روز پس از آن منتشر شد که روزنامه فایننشال تایمز گزارش داد نتانیاهو «هر روز» با ترامپ تماس میگیرد تا او را به ازسرگیری اقدام نظامی علیه ایران ترغیب کند. این روزنامه به نقل از فردی که در جریان این گفتوگوها قرار گرفته بود، این موضوع را گزارش کرد.
فایننشال تایمز نوشت که رهبران کشورهای عربی و مسلمان از لابیگری مستمر نتانیاهو نگران شدهاند و رهبران منطقه از ترامپ خواستهاند بهجای ازسرگیری اقدام نظامی، دیپلماسی را در اولویت قرار دهد.
ترامپ روز دوشنبه گفت متحدان آمریکا در خلیج فارس، از جمله قطر، عربستان سعودی، امارات متحده عربی، بحرین و کویت، با آغاز یک کارزار نظامی جدید علیه تهران مخالف هستند.
او با اشاره به آنچه «شتاب مثبت» در مسیر پایان دادن به درگیریها خواند، گفت ازسرگیری حملات آمریکا علیه ایران در حال حاضر «بسیار بعید» به نظر میرسد.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، نیز روز سهشنبه گفت واشنگتن در حال حاضر نیازی فوری به ازسرگیری عملیات نظامی گسترده علیه ایران نمیبیند و استدلال کرد که فشار اقتصادی در حال تحقق اهداف خود است.
روبیو گفت آمریکا کارزار فشار اقتصادی علیه تهران را ادامه خواهد داد، اما هشدار داد که نیروهای آمریکایی همچنان آماده واکنش هستند؛ اگر ایران از «خطوط قرمز» تعیینشده از سوی واشنگتن عبور کند.
در همین حال، قطر روز سهشنبه اعلام کرد که پاسخهای مثبتی از واشنگتن و تهران درباره تلاشهای میانجیگرانه خود دریافت کرده است؛ هرچند همچنان درباره چشمانداز دستیابی به توافق، ابهاماتی وجود دارد.
آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه حمله نظامی علیه ایران را آغاز کردند. با وجود تلاشهای دیپلماتیک بعدی و امضای یک یادداشت تفاهم میان واشنگتن و تهران، مذاکرات تاکنون به توافقی برای حلوفصل مناقشه منجر نشده است.
سرلشکر خلبان علی عبداللهی رئیس ستادکل نیروهای مسلح و فرمانده قرارگاه مرکزی خاتم الانبیا در پیامی به سردار سید مجید موسوی، فرمانده نیروی هوافضای سپاه پانزدهمین سالگرد شهادت سرلشکر پاسدار حسن تهرانی مقدم را گرامیداشت.
متن پیام بدین شرح است:
بسم الله الرحمن الرحیم
سردار سرتیپ پاسدار سید مجید موسوی
فرمانده مقتدر و شجاع نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
سلام علیکم؛
فرا رسیدن ۲۱ آبانماه، پانزدهمین سالگرد شهادت سرلشکر پاسدار حسن تهرانی مقدم، پدر موشکی ایران و تعدادی از همرزمان ایشان در حین اجرای ماموریتهای محوله را به جنابعالی، فرماندهان، متخصصان، رزمندگان و نخبگان مؤمن، متعهد و سلحشور این نیروی راهبردی و تاریخساز که مایه مباهات ایرانیان و جبهه مقاومت اسلامی است، گرامی داشته و پیروزیهای غرورانگیزتان در دفاع مقدس دوم و سوم برابر جنگهای تحمیلی آمریکایی صهیونیستی علیه میهن عزیزمان را تبریک عرض مینمایم.
سالگرد شهید تهرانی مقدم فرصتی مغتنم برای یادآوری نقش بنیادین آن شهید والامقام در معماری و پیریزی اقتدار موشکی کشور است؛ همت بلند، ابتکار، خلاقیت و مجاهدت خالصانه و خستگیناپذیر آن شهید سرافراز، پایههای مستحکم توان دفاعی امروز ایران اسلامی را گذارد و مسیر حرکت کشور به سمت ایران قوی و بازدارندگی مثالزدنی را هموار ساخت؛ میراثی که امروز در دستان توانمند شما و متخصصان این نیرو به ثمر نشسته است.
دستاوردهای پرشمار و شگفت انگیز راهبردی این نیرو، بار دیگر پرده از عظمت توان دفاعی و حقیقت اقتدار ملی جمهوری اسلامی ایران برداشت؛ دستاوردهایی که تبلور شکوهمند آن در سلسله عملیاتهای «وعده صادق» و «نصر» مصداق روشن «ما میتوانیم» و تحقق وعده الهی پیروزی جبهه حق بر جبهه باطل است.
نیروی هوافضای سپاه پاسداران در هم افزایی و همراهی با سایر ارکان صنعت دفاعی و نظامی میهن عزیز با تکیه بر نبوغ نخبگان ایرانی و ایمان راسخ رزمندگان، مسیر خودکفایی را از صفر تا صد پیموده و نیاز کشور به بیگانگان و واردات تسلیحات را پایان بخشیده است، به گونهای که ایران مقتدر هم اکنون از جایگاه خریدار تسلیحات به قدرت برتر تولیدکننده و صادرکننده تجهیزات راهبردی ارتقا یافته است.
آنچه در میدان واقعی نبرد به ویژه طی یک و نیم سال اخیر به اثبات رسید، شکست تجهیزات پدافندی پرمدعای غربی در برابر اراده و فناوری ایرانی بود؛ سامانههای پیشرفته دشمن آمریکایی- صهیونیستی برابر سرعت، مانورپذیری و قابلیتهای موشکها و پهپادهای ایرانی ناکارآمد و فلج شدند، وتابآوری صنایع موشکی و پهپادی کشور نیز به سطحی رسیده است که امکان تداوم بیوقفه ساخت سلاح حتی زیر آتش و بمباران سنگین دشمن فراهم شده و خطوط تولید در اعماق زمین و تونلهای زیرزمینی به افزایش داراییهای دفاعی و نظامی کشور میپردازد؛ قابلیتی که تحت هیچ شرایطی اجازه نخواهد داد دشمن چرخه ساخت، ارتقا و نوسازی سلاحهای ما را متوقف سازد.
در این رهگذر از جنابعالی وتمامی فرماندهان، دانشمندان، متخصصان و رزمندگان نیروی هوافضا که با روحیه جهادی و اعتقاد راسخ، امنیت و اقتدار ایران اسلامی را در بالاترین سطح تضمین کردهاند و موجبات اعتماد، اطمینان و حمایت ملت مبعوث شده و خونخواه امام شهید و دیگر شهیدان مظلوم از نیروهای مسلح این سرزمین را رقم زدهاند، صمیمانه قدردانی مینمایم.
در پایان تاکید میشود نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در انجام اجرای تدابیر فرامین مقام عظمای ولایت و رهبری و فرمانده معظم کل قوا حضرت امام سید مجتبی حسینی خامنهای (مد ظله العالی) لحظهای درنگ نخواهند کرد و هر نقطهای که کانونی برای تهدید علیه موجودیت نظام مقدس جمهوری اسلامی باشد، هدف مستقیم عملیات نامتقارن قرار خواهد گرفت. به آمریکا و رژیم صهیونیستی نیز مجددا هشدار میدهیم که سیلیهای پیشین تنها آغاز ماجرا بوده و در صورت هرگونه خطای محاسباتی جدید، ضرباتی به مراتب مهلکتر در انتظار آنان خواهد بود. این تهدیدی معتبر و در دایره توانمندیها و واقعیتهای موجود نزد نیروهای مسلح ایران اسلامی است.
از خداوند متعال، علو درجات شهیدان عالیقدر نیروی هوافضا به ویژه شهیدان سرلشکر پاسدار حسن تهرانی مقدم و سرلشکر پاسدار امیرعلی حاجیزاده را طلب نموده و توفیق روزافزون آن فرمانده محبوب مردمی و همه تلاشگران عرصه آن نیرو و سایر مدافعان وطن را در سایه توجهات حضرت ولیعصر (عج) در خیمه ولایت و در رکاب فرمانده معزز کل قوا مسئلت دارم.
به نقل از روابط عمومی نیروی دریایی ارتش، بامدادامروز، یک نفتکش متخلف، در منطقه نا امن و ممنوعه شرق تنگه هرمز، بر اثر برخورد با مین دریایی، دچار آتشسوزی شد.
فارس: مدیرکل مدیریت بحران استانداری بوشهر از اعزام ۳ فروند شناور سنگین امداد و نجات به منطقه حادثه خبر داد و گفت: به دلیل شرایط نامساعد جوی و مواج بودن دریا، انتقال کارگران به شناورهای ناجی مقدور نشد اما قایقهای نجات با موفقیت یدککشی شدند.
کوروش دهقانی مدیرکل مدیریت بحران استانداری بوشهر، با تشریح آخرین جزئیات از وضعیت کارگران سکوی حادثهدیده فاز ۱۴ پارس جنوبی اظهار کرد: از شب گذشته و به محض دریافت گزارش حادثه، عملیات ارزیابی و اعزام تیمهای امدادی در دستور کار قرار گرفت و ۳ فروند شناور سنگین امداد و نجات به موقعیت اعزام شدند.
وی با اشاره به جزئیات این عملیات دریایی افزود: در این عملیات، ۲ فروند شناور از بندر دیر و یک فروند شناور از عسلویه مشارکت داشتند و توانستند به موقعیت قایقهای نجات دسترسی پیدا کنند.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری بوشهر تصریح کرد: به دلیل نامساعد بودن شرایط جوی و طوفانی بودن دریا، امکان انتقال مستقیم کارگران این سکو از قایق نجات به شناور ناجی وجود نداشت؛ لذا برای حفظ جان کارگران، تصمیم بر آن شد که قایقها یدککشی شوند.
دهقانی در پایان خاطرنشان کرد: در حال حاضر این قایقها تحت نظارت شناورهای امدادی در حال حرکت به سمت جزیره لاوان هستند و پیشبینی میشود حوالی ساعت ۱۳ امروز به این جزیره برسند و پس از مساعد شدن شرایط جوی به عسلویه بازگردند.
شب گذشته یکی از سکوی فاز ۱۴ پارس جنوبی دچار حریق شد که با اقدام سریع نیروهای امدادی آتش مهار و سپس خاموش شد.
به دنبال وقوع آتش کارگرانی که بر روی سکو حاضر بودند با قایقهای نجات از محل حادثه فاصله گرفتند و بلافاصله عملیات نجات آنها آغاز شد.
سید عباس عراقچی در شبکه اجتماعی «ایکس» نوشت: «هشت سال پیش، یک شخصیت کارتونی مانند پمپئو میگفت ایرانیها اگر میخواهند چیزی برای خوردن داشته باشند، باید از دستورات کاخ سفید تبعیت کنند. امروز، فردی مانند روبیو، که هموطنان کوباییاش قربانی همین سیاست هستند، همان مهملات را تکرار میکند.»
وی افزود: «فارغ از غیرانسانی بودن این سیاست، همین قبیل توهمات و تصورات واهی هستند که به شکست سیاستهای آمریکا منجر میشوند.»
مدیرعامل شرکت ملی گاز با اشاره به وقوع حادثه در یکی از سکوهای فاز ۱۴ پارس جنوبی در شب گذشته گفت: این حادثه بهسرعت مهار شد و با تمهیدات اندیشیدهشده و مانورهای عملیاتی، وضعیت تأمین گاز کشور پایدار است.
سعید توکلی مدیرعامل شرکت ملی گاز اعلام کرد: حادثه شب گذشته در یکی از سکوهای فاز ۱۴ پارس جنوبی در کوتاهترین زمان مهار شد.
مدیرعامل شرکت ملی گاز تاکید کرد: با تمهیدات پیشبینیشده و مانورهای عملیاتی، تأمین گاز کشور بدون اختلال ادامه دارد و شبکه گاز کشور پایدار است.
سفیر آمریکا در اسرائیل میگوید همه مشکلات اقتصادی آمریکاییها ناشی از جنگ علیه ایران نیست.
به گزارش انتخاب، مایک هاکبی، سفیر آمریکا در اسرائیل گفت: بسیاری از آمریکاییها به دلیل هزینهها و قیمتها با مشکلات زیادی روبهرو بودند.
وی افزود: اما اینکه بگوییم همه این مشکلات ناشی از جنگ با ایران بوده، درست نیست.
سناتور آمریکایی تاکید کرد که جنگ ایران هم مانند جنگ عراق و ویتنام بر اساس یک دروغ آغاز شده است.
به گزارش انتخاب، برنی سندرز، سناتور مستقل آمریکایی با بیان اینکه جنگ ویتنام بر اساس یک دروغ آغاز شد. جنگ عراق هم بر اساس یک دروغ آغاز شد، گفت: از نظر من، جنگ علیه ایران نیز بر پایه یک دروغ است.
وی افزود: به نظر من، کمکهای نظامی آمریکا به اسرائیل قطعاً موضوعی بسیار حساس در میان دهها میلیون نفر از مردم است. اینها مسائلی هستند که باید درباره آنها بحث و گفتوگو شود.
رهبر دموکراتهای سنای آمریکا با رد ادعای وزیر جنگ این کشور درباره دستیابی به «پیروزی نظامی تاریخی» در جنگ علیه ایران، افزایش قیمت بنزین، ادامه حملات به کشتیهای متخلف در تنگه هرمز و پنهانکاری آمار تلفات نظامیان آمریکایی را نشانههای شکست خواند.
چاک شومر، رهبر دموکراتهای سنای آمریکا، روز چهارشنبه در واکنش به ادعای پیت هگست، وزیر جنگ این کشور، که عملیات نظامی علیه ایران را «پیروزی تاریخی» خوانده بود، این ادعا را به سخره گرفت.
به گزارش «کلش ریپورت» شومر در واکنش به ادعاهای هگست در یک نشست مطبوعاتی که اولین نشست مطبوعاتی او بعد از گذشت 6 ماه بود، گفت: «امروز صبح پیت هگست با کمال وقاحت اعلام کرد که آمریکا در ایران به یک پیروزی نظامی تاریخی دست پیدا کرده! باورتان میشود؟ این مرد اصلاً دارد درباره چه چیزی حرف میزند؟»
رهبر دموکراتهای سنا در ادامه با اشاره به پیامدهای اقتصادی و نظامی جنگ علیه ایران، سه نشانهٔ شکست را برشمرد و گفت: «اینکه قیمت هر گالن بنزین به بیش از ۴ دلار رسیده، پیروزی تاریخی نیست.»
او همچنین اذعان کرد: «اینکه هشت ماه از شروع جنگ گذشته و ایران و نیروهای مورد حمایتش هنوز به کشتیهای عبوری حملات پراکنده میکنند، پیروزی تاریخی نیست.»
شومر در ادامه با متهم کردن دولت ترامپ به پنهانکاری دربارهٔ تلفات نظامیان آمریکایی در جنگ ایران گفت: «اینکه تلاش میکنند آمار تلفات نیروهای آمریکایی را از مردم پنهان کنند هم قطعاً هیچ نشانهای از یک پیروزی تاریخی ندارد.»
سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا از وقوع حادثهای برای یک نفتکش در تنگه هرمز خبر داد؛ وضعیت خدمه و میزان خسارت هنوز مشخص نیست.
پمپئو که در دولت اول دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا وزیر خارجه بود، سهشنبه شب در مصاحبه با شبکه فاکس نیوز گفت: شکی نیست که تاثیر جنگ با ایران بر قیمتها واقعی است و جمهوریخواهان هفته گذشته در پای صندوقهای رای بهای آن را دادند.
وی ادعا کرد: اما در نهایت، آمریکاییها نمیخواهند ایران به سلاح هستهای دست یابد و دیگر ما را تهدید کند. به همین دلیل است که باید به تلاش خود ادامه دهیم و پیروز شویم.
گئورگی بوریسنکو معاون وزیر امور خارجه روسیه با مهدی شوشتری مدیرکل غرب آسیا و شمال آفریقای وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در مسکو دیدار کرد.
تارنمای وزارت امور خارجه روسیه، بوریسنکو و شوشتری در این دیدار درباره موضوعات جاری مورد علاقه مشترک، با تمرکز بر حلوفصل مناقشات در خاورمیانه و شمال آفریقا، گفتوگو کردند.
بنا بر این گزارش، مدیرکل غرب آسیا و آفریقای وزارت امور خارجه ایران به منظور شرکت در رایزنیهای بین وزارتخانههای امور خارجه دو کشور درباره مسائل منطقهای به مسکو سفر کرده است.
اکسیوس نوشت: مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، روز سهشنبه در دیدار با همتایان خود از کشورهای گروه هفت (G7) در پاریس به آنها گفت که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، ازسرگیری جنگ با ایران یا دستیابی به توافق با تهران را بررسی کرده، اما در نهایت گزینه سومی را برگزیده است: به خفگی کشاندن حکومت ایران از طریق فشار اقتصادی. این موضوع را سه نفر از حاضران در این نشست به آکسیوس گفتهاند.
چرا این موضوع اهمیت دارد؟
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: جنگ با ایران در دوره دوم ریاستجمهوری ترامپ به باری سیاسی برای او تبدیل شده و در انتخابات میاندورهای، هزینه سنگینی به جمهوریخواهان تحمیل کرده است. رئیسجمهور آمریکا طی ماههای گذشته بارها میان تهدید به نابودی کامل ایران و پیشبینی تسلیم شدن تهران و پذیرش توافق موردنظر او در نوسان بوده است.
یک مقام آمریکایی نزدیک به ترامپ گفت: «او به دنبال راهحل بوده، اما مطمئن نبود بهترین مسیر برای پیشبرد کار چیست.»
این اختلافنظر درباره مسیر پیش رو، به بروز تنش میان چند جریان در سطوح عالی دولت آمریکا منجر شده است. هر یک از این جریانها از حمایت برخی متحدان آمریکا در خاورمیانه برخوردار بودهاند؛ بهطوریکه اسرائیل خواهان ازسرگیری حملات بود، اما بیشتر کشورهای حوزه خلیج فارس با آن مخالفت میکردند.
تحولات اصلی
ترامپ پس از دیدار روز دوشنبه با شیخ محمد بن عبدالرحمن آلثانی، نخستوزیر قطر، گفت دور جدید حملات به ایران «بسیار بعید» است و «ضرورتی برای آن به نظر نمیرسد».
ترامپ در عوض، از ادامه فشار اقتصادی و محاصره دریایی علیه ایران حمایت میکند. علاوه بر این، او از عملیات جدیدی با عنوان «دروازه آهنین» (Iron Gate) حمایت کرده است که هدف آن قطع مسیرهای زمینی مورد استفاده ایران برای انتقال تسلیحات پیشرفته و دیگر فناوریهاست.
پشت پرده ماجرا
روبیو روز سهشنبه در نشستی غیرعلنی با وزیران خارجه کشورهای گروه هفت در پاریس، سیاست آمریکا در قبال ایران را تشریح کرد.
به گفته سه نفر از حاضران در جلسه، روبیو گفت: «رئیسجمهور فقط دو گزینه پیش رو ندارد. مسئله صرفاً بازگشت به جنگ یا امضای یک توافق صلح مضحک نیست. ما توافق احمقانهای انجام نخواهیم داد. گزینه سوم ما این است که به اقدامات فعلی خود ادامه دهیم.»
روبیو در ادامه گفت آمریکا هزینههای سنگینی به اقتصاد ایران تحمیل میکند و این مسئله توان تهران برای تأمین مالی سازمانها یا بازسازی توان نظامیاش را دشوارتر میسازد. او تأکید کرد که برای این راهبرد هیچ ضربالاجلی تعیین نشده است.
روبیو گفت: «رئیسجمهور تحت فشار زمانی کاذب قرار ندارد و ایرانیها خودشان خسارتهای بزرگی به اقتصادشان وارد میکنند.»
نکته قابلتوجه
مقامهای آمریکایی میگویند روبیو یکی از اعضای تیم امنیت ملی ترامپ بوده که از راهبرد به خفگی کشاندن ایران حمایت کرده است. اسکات بسنت، وزیر خزانهداری، جان رتکلیف، رئیس سازمان سیا، و جرد کوشنر، مشاور و داماد ترامپ، نیز در این گروه قرار داشتهاند.
این گروه با ازسرگیری جنگ مخالف بود، معتقد نبود که مواضع فعلی ایران بتواند به توافقی در راستای منافع آمریکا منجر شود و برای انتخاب گزینه سوم، یعنی ادامه فشارها، رایزنی کرده بود.
روبیو نسبت به دستیابی به یک توافق دیپلماتیک با ایران تردید عمیقی دارد.
او پس از نشست گروه هفت به خبرنگاران گفت: «ایران بهشدت خواهان توافق است. مشکل اینجاست که شروطی که همچنان مطرح میکند، مضحک هستند. یعنی آنها در حال حاضر حتی جدی هم نیستند.»
او گفت اگر ایرانیها فشار اقتصادی بیشتری را احساس کنند، ممکن است موضعشان تغییر کند.
روبیو افزود: «بالاخره باید غذا بخورید. در نهایت، واقعیتهای اقتصادی حتی به ذهن سرسختترینها هم نفوذ میکند. بنابراین فکر میکنم با گذشت زمان، این فشار تأثیر خود را خواهد گذاشت.»
بله، اما...
یک مقام آمریکایی گفت چند متحد آمریکا، از جمله ترکیه، عراق و پاکستان، درباره قصد ترامپ برای طولانی کردن فشار اقتصادی علیه ایران نگران هستند.
به گفته این مقام، نگرانی این کشورها آن است که فشار آمریکا بر آنها برای توقف مبادلات تجاری با ایران ــ از جمله با متوقف کردن پروازها و بستن مرزهایشان ــ موجب بیثباتی در داخل کشورهای خودشان شود.
ایران خواستار پایان دادن به وضعیت «نه جنگ، نه توافق» شده و بر ضرورت مشخص شدن تکلیف جنگ تأکید کرده است. مقامات غیرنظامی ایران این دستور را چراغ سبزی برای مذاکره و دستیابی به توافق تفسیر کردهاند.
دنی سیترینوویچ، کارشناس مسائل ایران در شورای آتلانتیک، گفت: «ایران قصد ندارد این وضعیت را برای مدتی نامحدود به همین شکل بپذیرد. ممکن است تهران به این نتیجه برسد که افزایش هزینههای اقتصادی و امنیتی برای واشنگتن و شرکای منطقهای آن، تنها راه وادار کردن آمریکا به تغییر سیاستهایش است.»
او افزود: «خطر کاملاً آشکار است: ایران تنشها را تشدید میکند، واشنگتن واکنش نشان میدهد و هر دو طرف خود را درگیر یک رویارویی نظامی دیگر میبینند؛ رویاروییای که لزوماً هیچیک از آنها خواهانش نبودهاند.»
نخستوزیر قطر در نشست گروه هفت، وزیران خارجه را در جریان تلاشهای میانجیگرانه و گفتوگوی روز گذشته خود با ترامپ قرار داد.
آلثانی گفت پس از دیدار با ترامپ به این برداشت رسیده که فضای تنفس بیشتری برای تلاشهای دیپلماتیک وجود دارد.
با این حال، اختلافات اصلی همچنان پابرجاست: اینکه کدام طرف باید نخستین گام را برای کاهش تنش بردارد و طرفین بر سر چه اقداماتی برای اعتمادسازی به توافق برسند.
نخستوزیر قطر همچنین گفت قصد دارد چین و کشورهای اروپایی را بهعنوان ضامن وارد این روند کند تا به کاهش بیاعتمادی عمیق ایران کمک کنند؛ بیاعتمادیای که ریشه در این نگرانی دارد که ترامپ چند ماه پس از امضای توافق، آن را نقض کند و بار دیگر جنگ را از سر بگیرد.
نیویورکتایمز نوشت: وزیر خزانهداری آمریکا که هدایت کارزار فشار اقتصادی علیه ایران را بر عهده دارد، جدیدترین مقام دولت ترامپ است که به دلیل نگرانیهای امنیتی، محل سکونت خود را ترک میکند.
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، اخیراً پس از دریافت تهدیدهایی از سوی ایران علیه جان خود، خانهاش را ترک کرده و به یک پایگاه نظامی منتقل شده است. این موضوع را سه فرد آگاه از این مسئله اعلام کردهاند.
به گفته این افراد که برای تشریح اطلاعات حساس به شرط ناشناس ماندن صحبت کردند، مقامهای آمریکایی طی هفتههای اخیر به این نتیجه رسیدهاند که اقدامات برنامهریزیشده ایران علیه مقامهای فعلی و سابق آمریکا وارد مرحله پیشرفتهتری شده است. این ارزیابی تا حدی بر اساس اطلاعات محرمانهای درباره تهدیدهای صورتگرفته علیه آقای بسنت انجام شده است.
آقای بسنت از ماه اوت هدایت کارزار فشار اقتصادی را بر عهده داشته است؛ کارزاری که هدف آن منزوی کردن مالی ایران از طریق تشدید تحریمها و اعمال محدودیت بر مسیرهای تجاری است. به گفته این افراد، همین نقش باعث شده است که او به یکی از مقامهای دولت آمریکا تبدیل شود که ایران بیش از دیگران خواهان آسیب رساندن به آنهاست.
میزان جدیت تهدیدهای مطرحشده علیه او مشخص نیست. مقامهای آمریکایی خاطرنشان کردهاند که توانایی ایران برای اجرای حملات گسترده در خاک ایالات متحده و دیگر مناطق خارج از کشور محدود است. با این حال، ایران تهدیدهای مشخص و هدفمندی را علیه برخی افراد مطرح کرده که مقامهای آمریکایی آنها را جدی ارزیابی کردهاند؛ از جمله طرح ترور دونالد ترامپ از طریق استخدام قاتل در جریان کارزار انتخاباتی سال ۲۰۲۴.
سخنگوی وزارت خزانهداری آمریکا در بیانیهای اعلام کرد که آقای بسنت «در برابر تهدیدهای ایران تسلیم نخواهد شد» و افزود که او همچنان متعهد به اجرای کارزار اعمال فشار بر اقتصاد ایران است.
آقای بسنت جدیدترین مقام ارشد دولت ترامپ است که خانه خود در منطقه واشنگتن را ترک کرده و به یک پایگاه نظامی یا محل اقامت حفاظتشده دیگری منتقل شده است. سال گذشته دستکم شش مقام چنین اقدامی انجام دادند که از جمله آنها میتوان به استیون میلر، رئیس کنونی دفتر کاخ سفید، و پام باندی، وزیر دادگستری وقت، اشاره کرد.
دولت آمریکا تاکنون ابعاد تهدیدهای مطرحشده علیه مقامهای ارشد خود را افشا نکرده است؛ ضمن اینکه همه این تهدیدها نیز به ایران مربوط نمیشوند.
در مورد پام باندی گفته شده بود که بخشی از تهدیدهای علیه او به افزایش تهدیدها پس از آن مربوط میشد که ارتش آمریکا نیکلاس مادورو، رئیسجمهور سابق ونزوئلا، را از مخفیگاهش در کاراکاس ربود و برای مواجهه با اتهامات کیفری فدرال به نیویورک منتقل کرد.
ماه گذشته، دولت آمریکا در پی دریافت اطلاعاتی مبنی بر اینکه ایران در مراحل پیشرفته برنامهریزی حملات علیه آمریکاییها قرار دارد، سطح هشدار امنیتی کارکنان خود را در سراسر خاورمیانه افزایش داد و اقداماتی را برای کاهش شمار کارکنان سفارتخانهها و کنسولگریهایش آغاز کرد.
ارتش آمریکا همچنین پس از شناسایی یک طرح تروریستی احتمالی علیه یک پایگاه نظامی در بریتانیا، بهطور ناگهانی بمبافکنهای خود را از این پایگاه جابهجا کرد.
دولت آمریکا امیدوار است فشارهای اقتصادی به ایران مانع از آن شود که ایالات متحده ناچار به ازسرگیری عملیات نظامی گسترده در جنگی شود که آقای ترامپ در ۲۸ فوریه آغاز کرد. این جنگ که بهشدت در میان افکار عمومی آمریکا نامحبوب است، در حالی ادامه دارد که رئیسجمهور بارها وعده داده آن را به پایان برساند.
آقای بسنت و دیگر مقامهای آمریکایی میگویند کارزار فشار اقتصادی مؤثر بوده است؛ به گفته آنها، این کارزار موجب کوچک شدن اقتصاد ایران، سقوط ارزش پول ملی و کاهش شدید سطح زندگی مردم این کشور شده است.
در سال ۲۰۲۴، دادستانهای فدرال آمریکا فرهاد شکری را به طراحی نقشه ترور آقای ترامپ در انتقام از [شهادت] سردار سلیمانی متهم کردند.
چند تن از مقامهای امنیت ملی دولت ترامپ که در مراحل منتهی به آن حمله پهپادی نقش داشتند نیز با تهدیدهای ایران مواجه شده بودند.
دولت جو بایدن تدابیر حفاظت امنیتی دولتی برای برخی از این افراد را حفظ کرده بود. اما آقای ترامپ تقریباً بلافاصله پس از بازگشت به کاخ سفید، حمایتهای امنیتی را لغو کرد؛ از جمله برای برخی مشاوران سابقش که همچنان خود را از متحدان او میدانستند.
بلومبرگ مدعی شد: برآورد اطلاعاتی غرب نشان میدهد ایران قادر است ماهانه حدود ۵۰ موشک بالستیک تولید کند؛ رقمی که تقریباً نصف ظرفیت تولید این کشور پیش از جنگ است. این توانمندی، با وجود ماهها حملات هوایی، همچنان ابزار قابلتوجهی برای پاسخ تلافیجویانه تهران در صورت ازسرگیری درگیریها فراهم میکند.
به گزارش انتخاب، آمریکا از روزهای نخست جنگ اعلام کرده بود که زرادخانه موشکی ایران و توانایی این کشور برای بازسازی آن، بهشدت تضعیف شده است.
پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، روز سهشنبه بار دیگر بر این ادعا تأکید کرد و گفت ۸۰ درصد از پایگاه صنعتی ایران نابود شده است.
مجلس نمایندگان آمریکا با ۲۱۱ رأی موافق در برابر ۲۰۴ رأی مخالف، طرح مسدود کردن روند استیضاح پیت هگست، وزیر دفاع، را تصویب کرد. یک جمهوریخواه برخلاف موضع حزب خود رأی داد.
جروزالم پست نوشت: نخستوزیر قطر به وزیران خارجه گروه هفت گفت دوحه دستکم دو هفته فرصت برای پیشبرد تلاشهای دیپلماتیک با هدف دستیابی به تفاهم میان واشنگتن و تهران، پیش از حمله احتمالی آمریکا به ایران، به دست آورده است.
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: به گفته منابع دیپلماتیک که با روزنامه جروزالم پست گفتوگو کردهاند، شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر قطر، در جریان دیدار با وزیران خارجه گروه هفت در پاریس به آنها اطلاع داده است که دوحه برای پیشبرد تلاشهای دیپلماتیک با هدف دستیابی به تفاهم میان واشنگتن و تهران، پیش از حمله احتمالی آمریکا به ایران، «دستکم دو هفته» فرصت به دست آورده است.
آل ثانی پس از گفتوگو با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، و جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، در کاخ سفید در روز سهشنبه، با وزیران خارجه گروه هفت و همتای سعودی خود دیدار کرد.
قطر به میانجی اصلی تلاشها برای دستیابی به توافق میان واشنگتن و تهران و جلوگیری از آغاز مجدد جنگ تبدیل شده است.
ترامپ پس از دیدار با نخستوزیر قطر گفت که برای پایان دادن به جنگ با ایران، تحرکات و پیشرفتهایی در جریان است.
رئیسجمهور آمریکا جمهوری اسلامی را از نظر نظامی «عملاً تمامشده» توصیف کرد، اما احتمال انجام حملات بیشتر را رد نکرد.
اختلافهای قابل توجه میان آمریکا و ایران همچنان پابرجاست
با این حال، آل ثانی در جریان مذاکرات پاریس به شرکتکنندگان گفت که اختلافهای قابل توجهی میان واشنگتن و تهران همچنان وجود دارد و چندین مسئله کلیدی هنوز حلوفصل نشده است؛ از جمله جدول زمانی اجرای هرگونه توافق احتمالی.
نخستوزیر قطر به حاضران گفت: «درباره ترتیب اجرای گامها، از جمله رفع محاصره دریایی، مسئله هستهای و آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران، اختلافنظر وجود دارد.»
آل ثانی همچنین گفت که بازسازی اعتماد میان واشنگتن و تهران برای بازگرداندن دو طرف به میز مذاکرات ضروری است.
شبکه ۱۲ اسرائیل خبر داد که درگیریها میان بنیامین نتانیاهو و ایال زمیر رئیس ستاد کل ارتش اسرائیل بر سر گزینههای پیش روی اسرائیل برای مقابله با ایران از سر گرفته شده است.
به گزارش «انتخاب» در ادامه این مطلب آمده است: زمیر معتقد است عملیاتهایی که نتانیاهو خواستار اجرای آنهاست، فاقد احتیاط لازم هستند و ممکن است به رویارویی با ایران منجر شوند؛ آن هم در شرایطی که اتخاذ رویکردی محتاطانه ضروری است، بهویژه با توجه به اینکه آمریکا در حال حاضر هیچ تمایلی به ورود به یک رویارویی دیگر از خود نشان نمیدهد.